Атырау облысының Жангелдин ауылында бір отбасының төрт мүшесін өлтірді деп танылған Сұлтан Сәрсемалиев сот үкіміне шағымданған жоқ. Оның адвокаты да өмір бойына бас бостандығынан айыру жазасымен келісті. Осыған байланысты үкім заңды күшіне енді. Енді сотталған азамат аса қатаң режимдегі мекемеге жіберіледі. Істің тағы бір маңызды тұсы — марқұм адамның атынан миллиондаған теңгенің несиесі рәсімделгені және осы жағдайға байланысты банкке жеке қаулы шығарылғаны.
Атырау облысындағы резонансты іс бойынша сотталған Сұлтан Сәрсемалиев пен оның қорғаушысы судья Зарема Хамидуллина тағайындаған өмір бойына бас бостандығынан айыру жазасына апелляциялық шағым түсірмеді. Сондықтан 14 шілдеде шығарылған үкім заңды күшіне енді, деп жазады Democrat.kz.
Сот Сәрсемалиевті төрт адамның өліміне ғана емес, алаяқтық, ұрлық, мал ұрлығы, құжаттарды заңсыз иемдену және жасыру секілді бірқатар қылмыс бойынша да кінәлі деп таныған. Оған түпкілікті жаза ретінде өмір бойына бас бостандығынан айыру тағайындалды. Сонымен бірге сот жәбірленушілерге 40 миллион теңге моральдық өтемақы төлеуді міндеттеген.
Тергеу мен сот материалдары бойынша Сәрсемалиев алдымен Наурыз Мұқанғалиевті өлтірген. Кейін алғашқы қылмыстың әшкереленуінен қорқып, оның ата-анасы — Мақсот Қарабалин мен Нәсіп Өтешқалиеваны өлтірген. Артынша отбасының тағы бір мүшесі Мейрамгүл Қарабалинаны да өлтіргені анықталған. Сот барысында айыпталушы кей эпизодтар бойынша өз әрекетін ақтауға тырысқанымен, сот оның уәждерін қабылдаған жоқ.
Марқұм адамның атынан 4 миллион теңгеден астам несие алған
Іс барысында тағы бір маңызды дерек анықталды.
Сотта 2025 жылғы 14 мамыр мен 21 маусым аралығында Сәрсемалиевтің қайтыс болған Наурыз Мұқанғалиевтің атынан тауарлық несиелер рәсімдегені қаралған.
Ол марқұм адамның деректерін пайдаланып, өзін сол адам ретінде көрсетіп, жалпы сомасы 4 048 570 теңге болатын несие рәсімдеген. Кейін бұл қаражатты қолма-қол ақшаға айналдырған.
Сот анықтағандай, аталған қаражат банкке тиесілі болған. Алаяқтық фактілері белгілі болғаннан кейін банк тиісті соманы өз есебінен есептен шығарған.
Сот осы жағдайға ерекше назар аударып, несие рәсімдеу кезінде адамның өзі қатысуы немесе бейне арқылы жеке басын растау талап етілмегенін атап өткен. Сондықтан судья банкке тауарлық несие беру тәртібін қайта қарап, клиентті міндетті түрде видеоидентификациядан өткізу мүмкіндігін енгізуді ұсынған.
Kaspi Bank соттың жеке қаулысына шағым түсірген
Іс бойынша сот үкіміне Сәрсемалиев те, оның адвокаты да шағымданбағанымен, сот шығарған жеке қаулыға банк өкілдері қарсылық білдірген.
Қолда бар ақпарат бойынша, жеке қаулыға шағым түсірген жалғыз тарап — екінші деңгейлі банк. Бұл шағым әзірге облыстық сотқа түспегені хабарланған.
Бастапқы материалда бұл банк Kaspi Bank деп көрсетіледі.
Соттың ұстанымы бойынша, алаяқтық жасалған кезде банктің несие рәсімдеу жүйесінде клиенттің жеке қатысуын немесе бейне арқылы тұлғаны нақты растауды міндеттейтін тетік болмаған. Осы себепті сот болашақта қайтыс болған немесе басқа адамның деректерін пайдаланып несие рәсімдеу сияқты жағдайлардың алдын алу үшін ішкі ережелерді қайта қарауды ұсынған.
Ал банк өкілдері сот анықтаған залал көлеміне қарамастан, өздерін іс бойынша жәбірленуші тарап ретінде есептемейтіні айтылып отыр.
«Қара бүркітке» жіберіле ме?
Ақпаратта Сәрсемалиевтің алдағы уақытта халық арасында «Қара бүркіт» деп аталып кеткен аса қатаң режимдегі мекемеге этаппен жіберілетіні айтылады.
Қазақстан заңнамасында өмір бойына бас бостандығынан айырылған адамдар төтенше қауіпсіз мекемелерде жазасын өтейді. Сот үкімінде де Сәрсемалиевтің жазасын осындай мекемеде өтеуі белгіленген.
Алайда мұнда бір жайтты нақтылаған дұрыс: «Қара бүркіт» — ресми мекеме атауы емес, қоғамда аса қатаң режимдегі түрмеге қатысты қолданылатын бейресми атау. Сотталған адамның нақты қай мекемеге жеткізілетінін Қылмыстық-атқару жүйесі белгілейді.
Сот екі айға жуық созылды
Сұлтан Сәрсемалиевтің ісі Атырау облысының қылмыстық істер жөніндегі мамандандырылған ауданаралық сотында қаралды.
Алғашқы сот отырысы 2026 жылғы 18 мамырда басталған. Резонансты істі судья Зарема Хамидуллина қарады. Үкім 14 шілдеде жарияланды. Осылайша сот процесі екі айға жуық уақытқа созылды.
Мемлекеттік айыптаушы бұған дейін Сәрсемалиевке өмір бойына бас бостандығынан айыру жазасын сұраған болатын. Сот прокурордың бұл талабын қанағаттандырды.
Енді Сәрсемалиев пен оның қорғаушысы үкімге шағымданбағандықтан, төрт адамды өлтіргені үшін тағайындалған өмір бойғы жаза түпкілікті күшіне енді. Ал іс бойынша құқықтық тартыс енді негізінен банкке шығарылған жеке қаулы төңірегінде жалғасуы мүмкін.
