Қазақстанның экс-президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың 21 жастағы ұлы Тауман Назарбаев Астанада шаңырақ көтерді. Оның жары – бұрынғы вице-министр, «Қазақстан инжиниринг» ұлттық компаниясын басқарған Әділбек Сәрсембаевтың қызы Айдана Сәрсембаева. Назарбаев әулетімен құда болған бұрынғы шенеунік кім және оның есімі аталған 607,7 млн теңгелік қылмыстық іс туралы не белгілі? Тауман Назарбаев пен Айдана Сәрсембаеваның үйлену тойы Астанадағы The Ritz-Carlton қонақүйінде жабық форматта өткен, деп жазады Democrat.kz.
Ulysmedia.kz мәліметінше, салтанатқа келген қонақтардың телефондары арнайы құлыпталатын қаптарға салынып, фото және видео түсіруге шектеу қойылған. Кеште Jah Khalib өнер көрсеткен. Негізгі банкеттен кейін мереке Lilou Bar-да жалғасып, сол күні мекеме жеке іс-шараға байланысты өзге келушілер үшін жабылған.
Тауман – Нұрсұлтан Назарбаев пен Әсел Исабаеваның үлкен ұлы. Назарбаев өзінің 2023 жылы шыққан мемуарында Әселмен мұсылмандық салт бойынша некелескенін және бұл отбасында 2005 жылы Тауман, 2008 жылы Байкен дүниеге келгенін жазған.
Қалыңдықтың әкесі кім?
Айдана Сәрсембаеваның әкесі Әділбек Зейноллаұлы Сәрсембаев 1978 жылы Целиноградта, қазіргі Астанада туған. Мамандығы бойынша заңгер, сондай-ақ экономика және мемлекеттік басқару салаларында білім алған. Ашық өмірбаяндық деректерге сәйкес, мемлекеттік қызметін 1990-жылдардың екінші жартысында бастаған.
2001–2006 жылдары Астана әкімдігінде, Көлік және коммуникациялар министрлігінде басшылық қызметтер атқарған. Кейін Президент Әкімшілігінің мемлекеттік бақылау және ұйымдастыру жұмысы бөлімінде бас инспектор болған.
2007–2009 жылдары Петропавл қаласы әкімінің бірінші орынбасары және Солтүстік Қазақстан облысы әкімі аппаратының басшысы қызметтерін атқарған. 2010–2014 жылдары «Қазақстан инжиниринг» ұлттық компаниясында басқарушы директор, вице-президент және басқарма төрағасының орынбасары болған.
2015–2016 жылдары Астананың Табиғи ресурстар және табиғатты пайдалануды реттеу басқармасын басқарды.
2016 жылдан 2020 жылға дейін елорданың Алматы ауданының әкімі болды. 2020 жылғы мамырда «Қазақстан инжиниринг» ұлттық компаниясының басқарма төрағасы қызметіне ауысты.
2021 жылғы наурызда Сәрсембаев Индустрия және инфрақұрылымдық даму вице-министрі болып тағайындалып, бұл қызметтен 2022 жылғы тамызда босатылған.
607,7 млн теңгелік іс қайдан шықты?
Сәрсембаевтың есімі кейін мемлекеттік қорғаныс тапсырысына қатысты қылмыстық іс материалдарында аталды.
Ulysmedia.kz. сайтының ақпаратында іс әскери Су ұшақтарына арналған тежегіш жүйелерін сатып алуға бөлінген 607,7 млн теңгеге қатысты. Сот материалдарына сүйенген Ulysmedia.kz мәліметінше, бастапқыда жеткізілімді мемлекеттік «Қазспецэкспорт» кәсіпорны жүзеге асыруы тиіс болған. Кейін мәмілеге Kazytec жеке компаниясы қосылған.
2022 жылғы 1 шілдеде сол кездегі вице-министр Әділбек Сәрсембаев Ресейдің әскери-техникалық ынтымақтастық жөніндегі федералдық қызметіне жеке компанияның мәмілеге қатысуына Қазақстан тарапының қарсылығы жоқ екенін білдіретін жауапқа қол қойған.
Кейін сот осы құжатқа жеке назар аударған.
Соттың жеке қаулысында Сәрсембаевтың ресми жауабы «мемлекеттік қорғаныс тапсырысының 607,7 млн теңге бюджет қаражатын жымқыруға жағдай жасағаны» көрсетілген.
Нәтижесінде әскери жабдық Қазақстанға жеткізілмеген, ал сот қаражаттың ұрланғанын анықтаған. Іс бойынша «Қазспецэкспорттың» бұрынғы басшылары, кәсіпкерлер мен делдалдар сотталып, кейбір фигуранттар 11 жылға дейін бас бостандығынан айырылған.
Сәрсембаев осы іс бойынша сотталды ма?
Жоқ. Бұл жерде екі істі шатастырмаған жөн. 607,7 млн теңгені жымқыруға қатысты алғашқы сот процесінде Әділбек Сәрсембаев айыпталушылар қатарында болмаған және сот оны қаражатты жымқырған адам деп танымаған. Оның аты сот үкімінде және жеке қаулыда сол кездегі вице-министр ретінде қол қойған құжатқа байланысты аталған.
Алайда 2025 жылдың соңында БАҚ бұрынғы вице-министрдің ұсталғаны туралы хабарлады.
2026 жылғы қаңтарда Ulysmedia.kz Бас прокуратурадан түсініктеме алып, Әділбек Сәрсембаевқа қатысты Қаржылық мониторинг агенттігі сотқа дейінгі тергеу жүргізіп жатқанын хабарлады. Бас прокуратура тергеудің нақты мән-жайын және қандай бап бойынша жүргізіліп жатқанын жарияламаған.
Ашық деректерден 2026 жылғы 16 қыркүйекке дейін бұл бөлек тергеудің сот үкімімен аяқталғаны жөнінде ресми ақпарат табылмады. Сондықтан Сәрсембаевқа қатысты кез келген тұжырымда кінәсіздік презумпциясы сақталуы тиіс.
Назарбаевтың жаңа құдасы
Осылайша, Назарбаев әулетінің жаңа құдасы – мемлекеттік аппаратта жиырма жылдан астам жұмыс істеген, Президент Әкімшілігінен аудан әкімдігіне, ұлттық компаниядан вице-министрлікке дейін көтерілген бұрынғы шенеунік.
Ал оның қызы Айдананың Тауман Назарбаевпен некесі Сәрсембаевтар отбасын Қазақстанның бұрынғы президентінің әулетімен туыстырды.
Той барынша жабық өткенімен, жаңа құданың өмірбаянындағы 607,7 млн теңгелік қорғаныс тапсырысына қатысты эпизод қоғам назарынан тыс қалған жоқ. Бірақ құқықтық тұрғыдан негізгі айырма анық: бұрынғы вице-министрдің аты сот материалдарында аталғанымен, сол жымқыру ісі бойынша оған айыптау үкімі шығарылған жоқ. Ал өзіне қатысты кейін басталған тергеудің түпкі нәтижесі әзірге ресми жарияланбаған.
Бұл нұсқада ең қызық тұсы – 607,7 млн теңгелік істі жеке блокпен ашу, бірақ Сәрсембаевты сот шешімінсіз «жемқорлыққа қатысы бар» деп кесіп айтпау. Осылай материал өткірлігін жоғалтпайды әрі заңдық тұрғыдан қауіпсіздеу.
