Қоғам қайраткері, бұрынғы депутат Ирина Смирнова әлеуметтік желідегі жазбасында Қазақстандағы орта білім жүйесінің жағдайын сынға алып, Оқу-ағарту министрі Жұлдыз Сүлейменованы мұғалімдер, сарапшылар мен қоғам пікіріне көбірек құлақ асуға шақырды. Жазба астында мұғалімдер мен ата-аналар оқулықтардың ауырлығы, бағдарламалардың қисынсыздығы және реформалардың жиі өзгеруі туралы пікір білдірді, деп жазады Democrat.kz.
Ирина Смирнова жазбасын:
«Оқу-ағарту министріне Олимптен түсу керек. Адамдарға. Білім сарапшыларына. Практиктерге. Сын айтушыларға», – деген сөздермен бастады.
Оның пікірінше, халықаралық зерттеулердегі Қазақстан оқушыларының нәтижелері білім жүйесіне артық мақтануға негіз бермейді.
Смирнова мемлекеттік мектептердің көрсеткіштерін Назарбаев зияткерлік мектептері, БИЛ және арнайы қаржыландырылатын басқа да білім ұйымдарының нәтижелерінен бөлек қарау қажеттігін айтты.
«Егер жалпы нәтижеден НИШ, БИЛ және ерекше бағдарламасы мен жағдайы бар мектептердің көрсеткішін алып тастасақ, қарапайым мектептер қандай нәтиже көрсетеді? Мұны зерттеу керек. Талдау керек», – деп жазды ол.
«Оқулықтар баланы білімге емес, тығырыққа тірейді»
Жазба астындағы пікірлерде ең жиі көтерілген мәселенің бірі – оқу бағдарламалары мен оқулықтардың күрделілігі.
Сәуле Оспаналиева есімді желі қолданушысы немересіне орыс тілінен көмектескен кезде мектеп бағдарламасының шамадан тыс күрделі екенін байқағанын жазды.
«Оқулықтардың қажетсіз дүниемен толып кеткенін көріп таңғалдым. Балаларды неге осындай иірімге кіргізу керек? Негізгі грамматикалық ережелерді үйретсе жетпей ме?» – дейді ол.
Тағы бір қолданушы 7-сынып химия оқулығында бір сағат ішінде бейорганикалық химия теориясының көлемді бөлігі берілетінін айтып, мұндай бағдарламаны «оқушыға ауыр» деп бағалаған.
Пікірлердің бірінде 5-сыныптағы жаратылыстану пәнінде балалар ондық бөлшектерді толық меңгермей тұрып ерітіндідегі заттың массалық үлесін есептеуге мәжбүр болатыны да сыналды.
Ал биология мен химия пәндерінің 10–11-сынып бағдарламалары туралы пікір қалдырған мұғалім:
«Кей тақырыптарды алып тастап, екінші бір тақырыптарды өз орнында қалдырған. Бағдарламаны жасаған адам мектептегі сабақтың логикасын түсінді ме деген сұрақ туындайды», – деп жазды.
«Мектепте жұмыс істемеген адам проблеманы қалай біледі?»
Жазбадағы пікірталастың тағы бір бағыты министрдің мектеп тәжірибесіне қатысты болды.
Кейбір қолданушылар Жұлдыз Сүлейменованың мектепте ұзақ жыл мұғалім болып жұмыс істемегенін алға тартып, бұл жағдай білім саласындағы күнделікті проблемаларды түсінуге әсер етуі мүмкін деген пікір білдірді.
Бір пікірде:
«Мектепте жұмыс істеп көрмеген адам білімдегі проблемаларды қайдан білсін?» – деген сұрақ қойылған.
Тағы бір қолданушы қазіргі министр тағайындалған кезде оны қолдаған адамдарға:
«Ол кезде сіз бұл кадрлық ауысымды қолдадыңыз. Қазір пікіріңіз өзгерді ме?» – деп сұрақ қойған.
«30 жылдан бері балаларға эксперимент жасалып келеді»
Пікірлер арасында Қазақстандағы білім реформаларының тым жиі өзгеретініне наразылық та байқалады.
Рахманәлі Оразбаев есімді азамат:
«Мемлекеттік қызметкерлер 30 жылдан астам уақыттан бері балаларды оқыту процесімен айналысып, шексіз эксперимент жасап келеді. Әр министр өзін алдындағы министрден ақылды санайды», – деп жазған.
Оның пікірінше, министрлік барлық мектепті бірдей басқаруға тырысқаннан гөрі, мектептер арасында сапа үшін бәсеке қалыптастыратын жағдай жасауы керек.
Басқа пікірлерде де бір тақырып қайталанады: жаңа министр келген сайын жаңа бағдарлама, жаңа талап, жаңа реформа басталады, бірақ оның нақты нәтижесі толық сарапталмай жатып келесі өзгеріс енгізіледі.
Оқулық, бағдарлама, мұғалім жүктемесі – сынның негізгі өзегі
Ирина Смирнованың жазбасы астындағы пікірлерді жинақтағанда бірнеше ортақ мәселе көрінеді:
– мектеп бағдарламасының шамадан тыс күрделенуі;
– оқулықтардың мазмұны мен құрылымына наразылық;
– пәндер арасындағы логикалық байланыстың бұзылуы;
– реформалардың жиі өзгеруі;
– мұғалім мен ата-ананың пікірі шешім қабылдау кезінде толық ескерілмейді деген түсінік.
Смирнова өз жазбасын білім саласындағы сын-пікірлерді елемей қоймай, керісінше сол пікірлерді зерттеп, талдап, практиктермен ашық диалог құру қажеттігін айтумен түйіндеген.
«Білімге. Ағартуға. Кәсібиліктен алыстамауға», – деп жазды ол.
