Бастауыш сынып мұғалімдерінің күнделікті еңбегі әділ бағаланып жүр ме? Бір оқушыға әріп жазуды үйретуден бастап, оның әр қатесін түзетуге дейін уақыт жұмсайтын педагогтің жұмысы дәптер тексеруге төленетін қосымша ақыда қаншалықты ескерілген? Ұстаз Фарида Болатбаева осы мәселені көтеріп, екі министрлікке үндеу жолдады, деп жазады Democrat.kz.
Педагог Фарида Болатбаева Қазақстан Республикасының Оқу-ағарту министрлігі мен Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігіне бастауыш сынып мұғалімдерінің еңбекақысына қатысты ашық үндеу жариялады.
«Бірдей ақы, әртүрлі еңбек» деп аталған жазбасында ол бастауыш және жоғары сынып мұғалімдерінің дәптер тексеру жұмысы мазмұны мен ерекшелігі жағынан әртүрлі болғанымен, қосымша ақы төлеу тәртібінде бұл айырмашылық қаншалықты ескерілетінін сұраққа алған.
«Бастауыш сынып мұғалімі мен жоғары сынып мұғаліміне дәптер тексергені үшін бірдей қосымша ақы төленеді. Ал атқаратын жұмыстың мазмұны мен ерекшелігі бірдей ме? Осы мәселені неге ашық талқыламасқа?» — дейді ұстаз.
«Бір баланың дәптерін тексеру — тек қатесін түзету емес!»
Фарида Болатбаеваның айтуынша, бастауыш сыныпта дәптер тексеру баланың жазған жұмысына баға қоюмен шектелмейді.
Мұғалім оқушыға қаламды дұрыс ұстауды, әріпті жазу жолына орналастыруды, сөздердің арақашықтығын сақтауды, азат жолдан жазуды, дәптерді таза әрі ұқыпты жүргізуді үйретеді.
Ал математика сабағында цифрларды торкөзге дұрыс орналастырудан бастап, есептің жазылу тәртібіне дейін түсіндіруге тура келеді.
«Бұлардың барлығы бір күнде қалыптаспайды. Бала ұмытады, қателеседі, қайта жазады. Мұғалім қайта түсіндіреді, үлгі көрсетеді, түзетеді. Күн сайын осылай жалғасады», — деп жазады педагог.
Ол жоғары сынып мұғалімдерінің де күрделі тексеру жұмыстары бар екенін мойындай отырып, бастауыштағы еңбектің өзіндік ерекшелігіне назар аудартқан.
«Мәселе бір мұғалімнің еңбегін екіншісінен жоғары қоюда емес. Мәселе — еңбектің нақты мазмұны мен көлемі төлем мөлшерін белгілеуде қаншалықты ескерілетінінде», — дейді Фарида Болатбаева.
«Бір айда 1144 дәптер!»: ұстаз нақты есеп келтірді
Үндеудегі ең назар аударарлық тұстың бірі — бастауыш сынып мұғалімінің күнделікті жүктемесіне қатысты есеп.
Фарида Болатбаева өз сыныбындағы 26 оқушыны мысалға келтірген.
Егер күн сайын әр баланың математика және қазақ тілі пәндерінен екі дәптері тексерілсе, бір күнде 52 дәптер шығады.
Ал айына 22 оқу күні болған жағдайда бұл көрсеткіш 1144 дәптерге жетеді.
«Әр дәптерді тексеру кезінде үй тапсырмасын, сынып жұмысын, қателерді, жазу сапасын және дәптерді рәсімдеу талаптарын қарау қажет. Ал баланың жазу дағдысын қалыптастыруға жұмсалатын уақытты осы санның өзімен ғана өлшеу мүмкін емес», — дейді ол.
Бұл — күн сайын барлық аталған дәптер тексерілген жағдайда шығатын есептік көрсеткіш. Бірақ оның өзі бастауыш сынып мұғалімінің жұмыс көлемін көз алдымызға елестетуге мүмкіндік береді.
«Әділдік — бәріне бірдей ақша төлеу емес!»
Фарида Болатбаева қосымша ақы тағайындау кезінде педагогтің нақты атқаратын жұмысы мен оған жұмсайтын уақыты ескерілуге тиіс деп есептейді.
Ол екі министрлікке бірнеше маңызды сауал жолдаған.
Неліктен бастауыш және жоғары сынып мұғалімдеріне дәптер тексеру үшін бірдей қосымша ақы белгіленген? Жұмыстың күрделілігі мен оған жұмсалатын уақыт есепке алына ма? Әр баланың жазу дағдысын қалыптастыруға кететін педагогикалық еңбек қалай бағаланады?
«Біз жоғары сынып мұғалімдерінің еңбегін кемітуді сұрамаймыз. Біз бастауыш сынып мұғалімдерінің еңбегі де өз ерекшелігіне сай бағаланғанын қалаймыз», — деп мәлімдеді ұстаз.
Оның пікірінше, әділ еңбекақы жүйесі барлық мұғалімге бірдей мөлшер белгілеумен ғана шектелмеуі керек.
«Әділдік дегеніміз — барлығына бірдей төлеу ғана емес, төлем жүйесін белгілеуде жұмыстың сипаты мен көлемін де ескеру», — дейді ол.
«Баланың алғашқы әрпін жазғызған еңбекті қашан бағалаймыз?»
Үндеу соңында педагог бастауыш білімнің маңызын ерекше атап өткен.
Баланың қолына алғаш қалам ұстатып, әріп танытып, сөз жаздырып, есеп шығаруды үйрететін — бастауыш сынып мұғалімі.
Кейінгі сыныптардағы оқу жетістігінің іргетасы да осы кезеңде қаланады.
«Ендеше, осы маңызды еңбектің көлемі мен күрделілігіне лайықты баға берілуі үшін дәптер тексеру ақысын есептеу тәртібін қайта қарау туралы мәселе көтеретін уақыт келген жоқ па?» — деп сұрайды Фарида Болатбаева.
Ол бастауыш сынып мұғалімдерінің еңбегін әділ бағалау үшін қолданыстағы төлем тәртібін қайта қарауды ұсынды.
Ұстаз өз үндеуін:
«Мұғалім еңбегін құрметтеу — оның күнделікті атқаратын жұмысын әділ бағалаудан басталады», — деп түйіндеді.
Енді педагог көтерген мәселеге Оқу-ағарту министрлігі мен Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің қандай жауап беретіні маңызды.
Өйткені мәселе тек дәптер тексергені үшін төленетін қосымша ақының мөлшерінде емес, педагог еңбегінің күрделілігі мен көлемін бағалау қағидатында болып отыр.
