Қазақстанда оқушылардың мектепте ұялы телефон пайдалануына қатысты бірыңғай ереже әзірленді. Бұған дейін әр мектеп смартфонға қатысты тәртіпті өзі белгілеп келсе, енді бұл талаптарды бүкіл ел бойынша біріздендіру жоспарланып отыр, деп жазады Democrat.kz. Жаңа ереже жобасы қазір қоғамдық талқылауға шығарылды.
Қазақстан Республикасының Оқу-ағарту министрлігі «Орта білім беру ұйымдарында білім алушылар мен тәрбиеленушілердің ұялы байланыстың абоненттік құрылғысын пайдалану қағидаларын бекіту туралы» бұйрық жобасын қоғамдық талқылауға ұсынды.
Құжатта мектеп оқушыларының мобильді құрылғыларды пайдалануына қатысты ортақ талаптарды белгілеу көзделген.
Бұған дейін смартфон қолдану тәртібін әр мектеп өз ішкі ережесімен реттеп келді. Соның салдарынан білім беру ұйымдарындағы талаптар әртүрлі болды. Кей мектептер телефонға қатаң шектеу қойса, енді бір оқу орындары бұл мәселеге жеңілірек қараған.
Енді бұл тәжірибені өзгерту жоспарланып отыр.
2026 жылғы 28 мамырда қабылданған заңға сәйкес, мектептерде ұялы телефон пайдалану тәртібін бекіту өкілеттігі Оқу-ағарту министрлігіне берілген. Осыдан кейін министрлік орта білім беру ұйымдарына ортақ бірыңғай ереженің жобасын әзірлеуге кіріскен.
Сабақ кезінде смартфондарды жинап алу мәселесі көтерілген
Оқушылардың смартфон пайдалануын шектеу мәселесі бұған дейін Парламентте де бірнеше рет талқыланған.
Депутаттар мектептерде ортақ талаптың болмауы түрлі түсініспеушілікке әкелетінін айтқан. Бір мектепте оқушыдан телефонды сабақ басталғанда тапсыру талап етілсе, екіншісінде мұндай тәртіп болмаған. Мұндай айырмашылықтар кей жағдайда мектеп әкімшілігі мен ата-аналар арасындағы дауға себеп болған.
Маусым айында Оқу-ағарту министрі Жұлдыз Сүлейменова жаңа оқу жылынан бастап оқушылардың сабақ кезінде смартфондарын тапсыруы мүмкін екенін мәлімдеген еді.
Министрдің сөзінше, мұндай талап бірінші кезекте 1–7-сынып оқушыларына қатысты қарастырылып отырған.
Ал жоғары сынып оқушыларына қатысты мәселе күрделірек. Себебі қазіргі оқу үдерісінде онлайн-платформалар, электронды тапсырмалар және басқа да цифрлық ресурстар қолданылады. Сондықтан жоғары сыныптар үшін телефонды толық шектеу кезінде білім беру үдерісінің ерекшелігі ескерілуі тиіс.
Жаңа ереже нені өзгертеді?
Егер жоба қабылданса, мектептердің әрқайсысы смартфон мәселесін өз бетінше шешпей, министрлік бекіткен ортақ тәртіпке сүйенетін болады.
Бұл, ең алдымен, еліміздегі барлық орта білім беру ұйымдарында талаптарды біріздендіруге мүмкіндік береді.
Яғни телефонды сабақ кезінде қолдануға бола ма, оны қай уақытта тапсыру қажет, қандай жағдайда мобильді құрылғыны пайдалануға рұқсат етіледі деген мәселелер бірыңғай қағидамен реттелмек.
Құжат Қазақстан Республикасының «Білім туралы» заңының 5-бабының 9-1) тармақшасына сәйкес әзірленген.
Қоғамдық талқылау 16 қыркүйекке дейін жалғасады
Бұйрық жобасы «Ашық НҚА» порталында жарияланған.
Қоғамдық талқылау 2026 жылғы 16 қыркүйекке дейін жалғасады.
Осы уақыт аралығында ата-аналар, педагогтер, сарапшылар және өзге де азаматтар құжатқа қатысты ұсыныстары мен ескертулерін білдіре алады.
Талқылау аяқталғаннан кейін түскен пікірлер сараланып, ереже жобасына өзгерістер енгізілуі мүмкін.
Демек, қазіргі жарияланған нұсқа әлі түпкілікті шешім емес. Оқушылардың телефондарын сабақ кезінде міндетті түрде тапсыруы немесе оны қолданудың нақты тәртібі қоғамдық талқылаудан кейін бекітілетін соңғы құжатта нақтыланады.
