Әлеуметтік желіде «Қытайға енді сақалды адамдарды кіргізбейді, жаңа заң шығып жатыр» деген видео тарады. Алайда Қытайдың көші-қон жөніндегі ресми құжаттарын тексергенде, шетел азаматын сақалы үшін елге кіргізбеу туралы талап табылмады, деп жазады Democrat.kz.
Threads желісінде тараған видеода ер адам Қытайға сақал қойған азаматтарды кіргізбейтін жаңа заң қабылданып жатқанын айтады. Жазба авторы да бұл ақпаратқа сеніп, «Қытайдың заңы қатты, көнбеген адамды аяусыз жазалайды» деген пікір білдірген.
Алайда ресми деректер мүлде басқа жағдайды көрсетеді.
Қытай Мемлекеттік кеңесі 2026 жылғы 31 шілдеде елге кіру және шығу тәртібіне қатысты жаңа ережені жариялаған. №841 қаулы 15 қыркүйектен бастап күшіне енеді. Құжаттың толық мәтінінде шетелдік азаматтың сақалына, шаш үлгісіне немесе сыртқы келбетіне байланысты Қытайға кіруге тыйым салатын норма жоқ.
Қытайдың қолданыстағы «Шетелге шығу және елге кіру туралы» заңында да шекарадан өткізілмейтін шетелдіктердің негізгі санаттары көрсетілген. Олардың қатарында жарамды құжаты жоқтар, шекаралық тексеруден жалтарғандар, елдің қауіпсіздігіне немесе қоғамдық тәртібіне қатер төндіруі мүмкін адамдар, жалған құжат пайдаланғандар және визасының мақсатына сәйкес келмейтін қызметпен айналысуы ықтимал тұлғалар бар. Сақал қою бұл тізімге кірмейді.
Қазақстан азаматтары үшін де ресми тәртіп өзгермеген: Қазақстан мен Қытай арасында визасыз режим бар. Қазақстандықтар Қытай аумағында бір сапарда 30 күнге дейін, ал 180 күн ішінде жиынтық 90 күнге дейін визасыз бола алады. Қазақстанның Шанхайдағы Бас консулдығы жариялаған жадынамада да адамның сақалына байланысты кіруге шектеу туралы талап көрсетілмеген.
Мұндай қауесет қайдан шығуы мүмкін?
Бұл жерде бір тарихи жағдайды ажырату керек.
Қытайдың Шыңжаң-Ұйғыр автономиялық ауданында ұйғыр мұсылмандарының діни киімі мен сыртқы келбетіне, соның ішінде ұзын сақал қоюға қатысты шектеулер болғаны халықаралық құқық қорғау ұйымдары мен Ұлыбритания үкіметінің елдік баяндамаларында жазылған. Әсіресе мұндай бақылау діни экстремизммен күрес саясаты аясында қолданылған.
Бірақ бұл — Қытайға келетін барлық шетелдік ер адамға «сақалмен кіруге болмайды» деген заңмен бір нәрсе емес.
Яғни Шыңжаңдағы діни тәжірибелерге қойылған ішкі шектеулерді халықаралық шекарадан өту ережесі ретінде тарату дұрыс емес.
Қытайға кіргізбеуі мүмкін жағдайлар қандай?
Қытай шекара қызметі шетел азаматының елге кіруіне, мысалы, құжаты жарамсыз болса, депортациядан кейінгі тыйым мерзімі аяқталмаса, қоғамдық қауіпсіздікке қатер төндіреді деп танылса, жалған ақпарат берсе немесе сапар мақсаты визалық режимге сәйкес келмесе, рұқсат бермеуі мүмкін.
Ал сақал, мұрт немесе шаш үлгісі ресми талап ретінде көрсетілмеген.
Қытайдың Алматыдағы Бас консулдығының 2026 жылғы виза жөніндегі жаңартылған нұсқаулығында да құжат, биометрия, сұхбат және виза рәсімдеу талаптары егжей-тегжейлі берілгенімен, сақалға қатысты ешқандай шектеу жоқ.
Сондықтан әлеуметтік желіде тараған «Қытайға сақалмен кіргізбейді» деген ақпаратты рас деуге негіз жоқ.
Керісінше, ресми құжаттарды тексеру бұл мәліметтің шындыққа сәйкес келмейтінін көрсетеді.
Қорытынды: Қытайдың 15 қыркүйекте күшіне енетін жаңа көші-қон ережесінде де, қолданыстағы шекара заңында да «сақалды адамдар елге кіргізілмейді» деген бап жоқ. Желіде тараған видео — ресми дерекпен расталмаған ақпарат.
