Қырғызстанның бұрынғы президенті Алмазбек Атамбаевтың қызы Әлия Шагиева ел президенті Садыр Жапаровқа арналған өте ауыр әрі эмоциялық жазба жариялады. Ол өз отбасына жасалған қысым, ағаларының жағдайы, мүліктің алынуы және жабық сот процестері туралы айтып, қазіргі билікті кекшілдік пен диктатура орнатты деп айыптады, деп жазады Democrat.kz.
Әлия Шагиеваның жазбасы өте ауыр эмоционалдық жағдайда жазылғаны байқалады.
Ол Садыр Жапаровқа тікелей:
«Садыр, сен осыны қаладың ба? Менің бүкіл отбасымды физикалық болмаса да, моральдық тұрғыдан өлтіргің келді ме?» — деп сауал қояды.
Бұдан кейін Шагиева өзінің психологиялық жағдайы туралы да ашық айтады. Ол биполярлық аффективті бұзылысы барын айтып, әділет пен жеке өмірінің арасында таңдау керек болса, әділетті таңдайтынын жазады.
Оның сөздері өзіне зиян келтіру туралы өте ауыр ишарамен жалғасады.
«Менің қаным сенің ар-ұятыңда қалады», — дейді ол.
«Атамбаев кезінде сенің отбасыңа мұндай қысым жасалған жоқ»
Шагиеваның негізгі айыптарының бірі — қазіргі билік Атамбаевтың отбасына бұрынғы саяси қарсыластар көрмеген қысым жасап отыр деген пікір.
Ол Садыр Жапаровтың отбасы Алмазбек Атамбаев билігі кезінде митинг өткізе алғанын, олардың мүлкі жаппай алынбағанын және отбасы мүшелеріне қазіргі Атамбаев әулетіне жасалып отырғандай қысым болмағанын алға тартады.
«Атамбаев кезінде сенің отбасыңа митинг өткізуге рұқсат берілді. Сөз бостандығы толық болмаса да, болды. Ал қазір пікір жазғаны үшін де адамдарды қамайды», — деп жазады ол.
Бұл — Шагиеваның саяси бағасы. Оны тәуелсіз тексерілген факт ретінде емес, автордың билікке қойған айыбы ретінде қабылдау қажет.
«Ағаларымды ұрды, біреуі бір жылға жуық түрмеде отыр»
Әлия Шагиева отбасының қазіргі жағдайына қатысты нақтырақ шағымдар да келтіреді.
Оның сөзінше, ағалары соққыға жығылған, ал бір ағасы бір жылға жуық уақыт бойы түрмеде отыр.
Ол бұл қамауды заңсыз деп санап, оған қарсы жеткілікті дәлел жоқ екенін мәлімдейді.
Сондай-ақ сот процестерінің жабық өтуіне де қарсылық білдіреді.
«Бізге кездесуге де мүмкіндік бермейді, тіпті сотта қол бұлғауға да рұқсат жоқ», — деп жазған ол.
Әкесінің мемлекеттік наградалардан айырылуын да кекшілдік деп бағалады
Шагиева Садыр Жапаров билігінің Алмазбек Атамбаевты мемлекеттік наградаларынан айыруын да сынаған.
Ол мұны:
«Бұл сенің кекшілдігіңді ғана көрсетеді. Әкемнің ең басты марапаты — халықтың махаббаты, оны сен ешқашан тартып ала алмайсың», — деп сипаттайды.
Әлия Шагиева бұған дейін де Садыр Жапаровқа өте өткір саяси ишаралар жасаған. 2022 жылы ол Жапаровтың бейнесін салып, суретте «Конституция», «әділет», «шындық», «адам құқықтары» деген сөздерді әжуа ретінде пайдаланған болатын.
«Мүлкіміз құжатсыз алынды» деген айып
Шагиеваның тағы бір ауыр мәлімдемесі — отбасының мүлкіне қатысты.
Ол Қой-Таштағы үй мәселесі бойынша сот ісі аяқталмай тұрып, қарулы адамдар келгенін және отбасы мүлкі толықтай дерлік алынғанын жазады.
Бұл айып бойынша билік тарапынан берілген соңғы ресми түсініктеме осы жазбада келтірілмеген.
Сондықтан бұл бөлік те Шагиеваның жеке мәлімдемесі ретінде берілуге тиіс.
Жапаров пен Атамбаев арасындағы саяси текетірес бұрыннан бар
Садыр Жапаров пен Алмазбек Атамбаев арасындағы саяси текетірес жаңа емес.
2022 жылы Жапаров Атамбаевқа қатысты сот процестері жөнінде пікір білдіріп, «сотқа бар да, ақ екеніңді дәлелде» деген болатын. Ол өзіне қиянат жасаған адамдарды кешіргенін және Атамбаевтан кек алмайтынын айтқан.
Алайда Атамбаев отбасы биліктің әрекетін бірнеше рет саяси қудалау және кек алу деп бағалап келеді.
«Сен билікке митинг арқылы келдің, сондықтан митингтен қорқасың»
Шагиеваның жазбасындағы ең өткір саяси айыптардың бірі де осы.
Ол Садыр Жапаров билікке халықтық наразылықтың нәтижесінде келгенін айтып, дәл сондықтан қазіргі президенттің митинг пен еркін пікірден қорқатынын жазады.
Одан кейін билікті «диктатура орнатып жатыр» деп айыптайды.
Жазбаның соңында эмоция шегіне жетеді.
Шагиева Жапаров пен оның әулетіне қарғыс айтып, жасаған ісі үшін жауап беретін күн келеді деген мазмұнда өте ауыр сөздер қолданған.
Бұл мәлімдемелердің барлығы — Әлия Шагиеваның авторлық айыптаулары. Олардың әрқайсысы бөлек құқықтық және деректік тексеруді қажет етеді.
Бірақ бұл жазбаның саяси салмағы басқа жерде.
Бұрынғы президенттің қызы қазіргі президентке тікелей үндеу жасап, әңгімені жеке реніш деңгейінен отбасылық қудалау, жабық сот, мүлік, сөз бостандығы және саяси кек мәселесіне дейін көтеріп отыр.
Ал бұл енді бір отбасының жанжалы ғана емес, Қырғызстандағы билік пен бұрынғы саяси элита арасындағы күрестің қаншалықты жеке әрі ауыр сипат алғанын көрсетеді.
