Биыл 1 қыркүйекте оқушылар мұғалімдеріне мектеп ішінде гүл де, басқа сыйлық та бере алмайды. Оқу-ағарту бірінші вице-министрі Шынар Ақпарова мұндай тәжірибеден бас тарту керектігін мәлімдеді. Бір қызығы, осыдан екі жыл бұрын министрлік керісінше гүлді ұстазға құрметтің белгісі деп бағалаған еді, деп жазады Democrat.kz.
2026 жылғы 28 тамызда Орталық коммуникациялар қызметінде өткен брифингте журналистер Шынар Ақпаровадан 1 қыркүйекте мұғалімге гүл сыйлауға бола ма деп сұрады.
Бірінші вице-министр министрліктің бұл мәселеге байланысты жергілікті атқарушы органдарға арнайы хат жолдағанын айтты.
«Мектеп қабырғасында гүл немесе қандай да бір сыйлық беруге болмайды. Мұны біз арнайы атап көрсеттік. Сондықтан бұған қажеттілік жоқ», – деді Шынар Ақпарова.
Оның айтуынша, бұл талап бірінші сыныпқа алғаш қадам басқан балалардың ата-аналарына да қатысты.
Яғни «балам бірінші сыныпқа барды, мұғалімге бір шоқ гүл апарайық» деген қалыптасқан дәстүрге де биыл мектеп аумағында жол берілмейді.
Екі жыл бұрын министрлік не деген еді?
Бұл шешімнің қызық тұсы – Оқу-ағарту министрлігінің гүлге қатысты ұстанымы бұған дейін басқаша болған.
2024 жылы сол кездегі министр Ғани Бейсембаев оқушының мұғалімге гүл сыйлауын жақсы дәстүр деп атап, шын көңілден берілген гүлді ұстаз үшін ең жақсы сыйлықтардың бірі деп бағалаған.
Бірақ ол кезде де ата-аналарды гүл сатып алуға мәжбүрлеуге болмайтынын ерекше ескерткен.
Екі жылдан кейін министрліктің ұстанымы өзгеріп отыр: енді мектеп қабырғасында гүлдің өзіне де рұқсат жоқ.
«Гүл – сыйлық емес, баланың ұстазға алғысы»
Бұл тақырып ата-аналар арасында бұрыннан талқыланып келеді.
Мәселен, бұған дейін Stan.kz тілшісіне пікір білдірген үш баланың анасы Гүлчахра Міржақыпқызы мұғалімге гүл сыйлауды ұстазға деген құрметтің бір көрінісі деп санайтынын айтқан.
Оның пікірінше, гүл беру міндет болмауы керек, бірақ ата-ананың немесе баланың өз қалауымен апарған бір шоқ гүлінен проблема жасаудың қажеті жоқ.
Бұл пікірмен келісетін ата-аналардың уәжі қарапайым: гүл – ақша салынған конверт немесе қымбат сыйлық емес. Бала өзінің алғашқы ұстазына бір тал гүл ұсынып, қуанышымен бөліскісі келсе, оған неге тыйым салынуы керек деген сұрақ туындайды.
Екінші тарап: «Міндетке айналған дәстүрден құтылған дұрыс»
Алайда гүлден мүлде бас тартуды қолдайтын ата-аналар да бар.
Олардың негізгі уәжі – «ерікті» деп басталған дәстүр кей сыныптарда уақыт өте міндетке айналып кетеді. Ата-аналар чатында гүлге ақша жинау басталып, қымбат букет алу жарысына ұласуы мүмкін.
Гүлдің бағасы да әсіресе 1 қыркүйек қарсаңында айтарлықтай өсетіні бұрыннан айтылып келеді. Бұған дейін Алматыдағы гүл базарларына жасалған шолуларда Білім күні қарсаңында сұраныс күрт артатыны көрсетілген.
Сондықтан бұл топ «мектеп – жарысатын жер емес, кім қанша ақшаға гүл әкелгені баланың білім алуына қатысы жоқ» деген ұстанымды қолдайды.
Мұғалімдердің өзіне гүл керек пе?
Педагогтер арасында да бұл мәселеге біржақты пікір жоқ.
Кей мұғалім үшін шәкіртінің қолынан алған бір тал гүл – ешқандай материалдық сыйлықпен өлшенбейтін көңіл белгісі. Бұрынғы министр Ғани Бейсембаев та мұғалім ретінде шын жүректен берілген гүлдің өзі ерекше қуаныш сыйлайтынын айтқан еді.
Ал екінші бір мұғалімдер гүлдің орнына оқушының сабағына жауапкершілікпен қарап, ұстаз еңбегін құрметтегенін маңыздырақ санайды. Оның үстіне бір мұғалімге бір күнде ондаған гүл шоғы жиналса, олардың басым бөлігі бірнеше күннен кейін солып қалады.
Тыйым нақты қай жерде жүреді?
Бұл жерде бір маңызды деталь бар.
Шынар Ақпарованың мәлімдемесінде талап нақты «мектеп қабырғасында» гүл мен сыйлық беруге қатысты айтылған. Министрлік гүлдің рұқсат етілетін немесе етілмейтін бағасын да белгілеген жоқ, өйткені мектеп ішінде оны мүлде ұсынбауды талап етіп отыр.
1 қыркүйекте мектептерде оның орнына шамамен 45 минуттық бірыңғай сынып сағаттары ұйымдастырылмақ. Колледждерде де кураторлық сағаттар өтеді.
Осылайша, биыл Білім күні Қазақстан мектептерінде бұрынғыдан өзгеше басталмақ. Бір тарап мұны ата-ананы артық шығыннан және міндетті ақша жинаудан қорғайтын дұрыс шешім деп қабылдаса, екінші тарап «бір тал гүлді де сыйлыққа теңеу артық» деп санайды.
Ал сіз қалай ойлайсыз: мұғалімге 1 қыркүйекте бір шоқ гүл сыйлау – артық шығын ба, әлде ұстазға көрсетілген қарапайым құрмет пе?
