Мемлекеттік грант нәтижесінен кейін жоғары балл жинап, тегін оқуға өте алмаған талапкерлер арасында сұрақ көбейді. Ғылым және жоғары білім министрлігі гранттың ҰБТ балымен ғана емес, нақты мамандықтағы бәсекемен анықталатынын түсіндірді деп жазады Democrat.kz.
ҰБТ-дан 120 балл алу — жоғары нәтиже. Бірақ ол талапкерге автоматты түрде мемлекеттік грант бермейді.
Министрлік түсіндірмесіне сәйкес, конкурс нәтижесіне кемінде төрт фактор әсер етеді: таңдалған білім бағдарламасы, сол бағдарламаға бөлінген грант саны, оған өтініш берген талапкерлердің саны және арнайы квоталар.
Мысалы, 120 балл жинаған талапкер өте танымал мамандықты таңдаса және сол бағытқа грант аз бөлінсе, конкурстан өтпеуі мүмкін. Ал 100 балл жинаған үміткер талапкері аз, бірақ гранты жеткілікті бағытта тегін оқу мүмкіндігін иеленуі ықтимал.
Осы жерде «шекті балл» мен «өту балын» шатастырмау керек. Шекті балл — конкурсқа қатысуға мүмкіндік беретін минимум. Ал нақты өту балы конкурс аяқталғаннан кейін, соңғы грантты алған талапкердің көрсеткіші арқылы қалыптасады.
Бұл жүйенің әлсіз тұсы — талапкер мамандық таңдаған сәтте биылғы нақты өту балын біле алмайды. Ол өткен жылғы статистикаға ғана сүйенеді. Егер белгілі бір мамандық күтпеген жерден танымал болып кетсе, жоғары баллдың өзі жеткіліксіз болуы мүмкін.
Сондықтан талапкерлер үшін тек «қанша балл жинадым?» емес, «мен таңдаған бағдарламаға қанша грант бөлінді және қанша адам таласып жатыр?» деген сұрақ маңызды.
