Threads желісінде Алматы мен Бішкекке қатысты жер сілкінісі жөніндегі кезекті болжам тарады. «Осы аптада Алматы мен Бішкек бойынша “ахтунг” деп жатыр» деген жазба жүздеген адамның назарын аударып, қысқа уақытта 200-ден астам пікір жиналған, деп жазады Democrat.kz.
Алматы тұрғындарының жер сілкінісіне қатысты кез келген ақпаратты ерекше қабылдайтыны жасырын емес. Соңғы жылдары бірнеше рет сезілген дүмпулерден кейін әлеуметтік желіде «тағы қайталана ма?», «бұл алдын ала белгі емес пе?», «күшті жер сілкінісі бола ма?» деген мазасыз сауалдар жиі айтыла бастады.
Осындай алаңдаушылықты қайта күшейткен жазбалардың бірі Threads желісінде тарады.
azcosmoxx есімді қолданушы:
«Осы аптада Алматы мен Бішкек бойынша “ахтунг” деп жатыр!» – деп жазып, сейсмикалық жарықтар көрсетілген карта мен өзге де болжам сипатындағы материалдарды жариялаған.
Жазба көп ұзамай әлеуметтік желі қолданушыларының назарын аударды. Жазба 831 реакция жинап, 218 пікір жазылғаны және 666 рет бөлісілгені көрінеді.
Бұл көрсеткіштердің өзі-ақ жер сілкінісі тақырыбының алматылықтар үшін қаншалықты сезімтал мәселеге айналғанын аңғартады.
Әсіресе картадағы Алматы мен Бішкек маңын кесіп өтетін қызыл сызықтар, «M5.5+», «M6+» секілді белгілер қарапайым оқырманға қауіп жақындап келе жатқандай әсер беруі мүмкін.
Алайда дәл осы жерде болжам мен ғылыми расталған ақпараттың ара-жігін ажырату маңызды.
Қазіргі ғылым жер сілкінісінің нақты күнін, сағатын және магнитудасын бірнеше күн бұрын дәл айтып беретін сенімді әдіске ие емес. Сондықтан әлеуметтік желідегі «осы аптада болады», «осы күндері қатты дүмпу күтіледі» деген хабарламаларды ресми болжам ретінде қабылдауға болмайды.
Соған қарамастан мұндай жазбалар неге сонша тез тарайды?
Біріншіден, Алматы – сейсмикалық аймақта орналасқан қала. Сондықтан жер сілкінісі туралы кез келген ақпарат тұрғынның жеке қауіпсіздігіне тікелей қатысты болып көрінеді.
Екіншіден, бұған дейін болған дүмпулер халықтың жадында әлі бар. Кей адамдар жер қозғалған сәтті ұмытпаған, енді біреулер жоғары қабатта тұрады, ал балалы отбасылар түнде дүмпу болып қала ма деп алаңдайды.
Үшіншіден, әлеуметтік желідегі карта, диаграмма мен «қауіпті аймақ» деген терминдер ақпаратқа ғылыми сипат беріп көрсетеді. Қарапайым адам оның қай әдіспен жасалғанын немесе автордың сейсмолог екенін тексере бермейді.
Сондықтан мұндай жазбалардың астында бір топ адамның қауіптенуі, екінші топтың ақпараттың рас-өтірігін сұрауы, үшінші топтың ресми органдардан түсініктеме күтуі заңды құбылыс.
Мәселенің тағы бір қыры бар.
Жер сілкінісіне дайын болу мен жер сілкінісінен күн сайын қорқып жүру – екі бөлек нәрсе.
Тұрғынның төтенше жағдайға арналған сөмкесі, құжаттарының көшірмесі, суы мен қажетті дәрі-дәрмегі дайын тұрғаны дұрыс. Бірақ дәлелденбеген әр болжамнан кейін үрейге берілу де адамды психологиялық тұрғыдан қажытады.
Threads-тегі бір ғана жазбаның жүздеген пікір мен бөлісу жинауы Алматыда жер сілкінісі тақырыбының жай ғана табиғи құбылыс емес, қоғамдық мазасыздықтың бір бөлігіне айналып бара жатқанын көрсетеді.
Сондықтан алматылықтарды бүгін мазалап отырған негізгі сұрақ та қарапайым:
«Бұл тағы бір әлеуметтік желідегі болжам ба, әлде расында сақтанатын жағдай бар ма?»
Әзірге оған нақты жауапты әлеуметтік желідегі карта емес, ресми сейсмологиялық бақылау ғана бере алады.
