Қарағандылық ардагер ұстаз Нұргүл Әбілдина өзінің әлеуметтік желідегі парақшасында "Қазақстан Республикасының педагогтер қауымдастығы
мен білім беру жүйесінің ардагерлері атынан" делінген Президент атына арналған ашық үндеу жазбасын жариялады деп жазады Democrat.kz.
Желіде жарияланған үндеуде: "Қазақстан Республикасының Президенті
Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаевқа
АШЫҚ ҮНДЕУ
Қазақстан Республикасының педагогтер қауымдастығынан
Құрметті Қасым-Жомарт Кемелұлы!
Біз, педагогтер қауымдастығының өкілдері, Қазақстан Республикасының білім беру жүйесінде еңбек етіп жүрген және еңбек жолын аяқтаған ардагерлер, жалпы орта білім беру саласында қалыптасып отырған жағдайға және Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігінің қызметіне байланысты терең алаңдаушылығымызды білдіре отырып, Сізге жүгінеміз. Білім беру — басқарушылық шешімдердегі қателіктерді салдарсыз түзетуге болатын сала емес. Әрбір ойластырылмаған шешімнің артында балалардың, ата-аналардың, мұғалімдердің тағдыры және қомақты мемлекеттік қаражат тұр.
Бүгінде педагогтер қауымында Оқу-ағарту министрлігі басшылығы қабылдап отырған шешімдердің дәйектілігіне, негізділігіне және тиімділігіне қатысты көптеген сұрақ туындап отыр.
Оқулықтардағы «700 қате» туралы мәлімдемелер жөнінде: Оқу-ағарту министрі Жұлдыз Досбергенқызы Сүлейменованың оқулықтардан 700 қате анықталғаны туралы жария мәлімдемесі ерекше алаңдаушылық туғызады.
Мұндай сұрақтар туындайды: бұл санды кім және қандай әдістеме негізінде анықтады? Жұмыс топтарының құрамына кімдер кірді? Тәуелсіз сарапшылар, ғалымдар және тәжірибелі мұғалім-пән мамандары тартылды ма? Тиісті қорытындылар қайда құжатталған?
Біздегі ақпаратқа сәйкес, бұл жұмыс негізінен Министрліктің өз қызметкерлері тарапынан жүргізілген. Бұл мұндай бағалаудың объективтілігі мен кәсіби тәуелсіздігіне қатысты орынды сұрақтар туындатады.
Ең маңыздысы — «700 қате» туралы ақпараттың Сізге жеке баяндалғаны.
Президентке осындай маңызды ақпаратты жан-жақты кәсіби негіздемесіз, ашық әрі түсінікті әдістемесіз және құжаттық растамасыз ұсынуды жол беруге болмайды деп есептейміз.
МЖМБС, білім беру бағдарламалары және оқулықтарды сатып алу туралы
Мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандартына (МЖМБС), білім беру бағдарламаларына және оқулықтарды сатып алуға қатысты жағдай да ерекше назар аударуды талап етеді.
Біздегі ақпаратқа сәйкес, жаңа МЖМБС және тиісті білім беру бағдарламалары 2025 жылғы желтоқсанның өзінде әзірленген.
Бұл жұмысқа мемлекет қомақты қаражат жұмсады, мамандар мен сарапшылар тартылды.
Жұлдыз Сүлейменова Оқу-ағарту министрі болып тағайындалғаннан кейін аталған құжаттар қабылданған жоқ. Оның орнына Министрлік қолданыстағы стандартқа қайта оралып, оны «МЖМБС-ты Қазақстан Республикасының жаңа Конституциясына сәйкестендіру қажеттілігі» ретінде көрсетті. Әрине, Қазақстан Республикасының жаңа Конституциясының қабылдануына байланысты жекелеген пәндердің, оның ішінде гуманитарлық және жаратылыстану-ғылыми бағыттағы пәндердің мазмұнына тиісті өзгерістер енгізу қажеттілігі туындауы мүмкін екенін түсінеміз.
Алайда мынадай принципті сұрақ туындайды: егер жаңа МЖМБС пен білім беру бағдарламалары бұған дейін әзірленіп қойған болса, неге осы мақсат үшін бүкіл МЖМБС пен білім беру бағдарламаларына қатысты тәсілді қайта қарау қажет болды?
Нәтижесінде мемлекет бұған дейін атқарылған жұмысты дәйекті түрде іске асырудың орнына, құжаттарды қайта әзірлеуге, түзетуге және келісуге қайтадан қаражат жұмсауға мәжбүр болып отыр.
Мұндай басқарушылық дәйексіздік бюджет қаражатын жұмсаудың тиімділігі мен қабылданып отырған шешімдердің негізділігіне күмән келтіреді.
Осы жерде бұдан да маңызды мәселе — оқулықтарды сатып алу мәселесі туындайды. Министрлік МЖМБС пен білім беру бағдарламаларын өзгертіп жатқан уақытта мемлекет жаңа оқу жылына оқулықтар сатып алуда. Сонымен қатар жаңа оқу материалдары әзірленіп, апробациядан өткізіліп және қоғамдық талқылаудан өтуде.
Нәтижесінде парадоксалды жағдай қалыптасып отыр: алдымен мемлекет жаңа МЖМБС пен білім беру бағдарламаларын әзірлеуге қомақты қаражат жұмсайды, кейін оларды қабылдаудан бас тартады немесе бұрынғы тәсілді елеулі түрде өзгертеді, ал сонымен қатар мазмұны алдағы уақытта қайта қаралуы мүмкін оқулықтарды сатып алады.
Осыған байланысты тікелей сұрақ туындайды: егер бүгін сатып алынған оқулықтар ертең жаңа білім беру талаптарына сәйкес келмейтін болып шықса, бұл шығындардың тиімділігіне кім жауап береді?
Мемлекеттік бюджет басқарушылық эксперименттерді қаржыландыру көзіне айналмауға тиіс.
Министрліктің кадр саясаты туралы
Оқу-ағарту министрлігінің кадр саясаты да айрықша алаңдаушылық туғызады.
Министрлікке басшылық жасаған 11 ай ішінде Министрліктің өзіндегі және оған қарасты ұйымдардағы негізгі бағыттардың басшыларының басым бөлігі — кәсіби тәжірибесі мол, білім беру жүйесін жылдар бойы қалыптасқан деңгейде білетін мамандар қызметтен босатылды.
Олардың орнына кәсіби біліктілігі мен іскерлік беделіне қатысты педагогтер қауымдастығында елеулі сұрақтар туындайтын жаңа кадрлар тағайындалды.
Осындай қысқа мерзімдегі ауқымды кадрлық өзгерістерді қалыпты ротациямен түсіндіру қиын. Бұл — жүйелі кадр саясатының белгісі. Оның салдары кәсіби сабақтастықтың бұзылуына, кадрлық әлеуеттің жоғалуына және Министрлікке деген сенімнің төмендеуіне әкелуі мүмкін.
Стратегиялық маңызы аса зор саланы басқару кезінде кәсіби қауымдастықтың пікірін тиісті деңгейде ескермеуге жол беруге болмайды деп есептейміз.Оқу-ағарту министрлігі — кадрлық эксперименттер жүргізетін орын емес. Білім беру саласы кәсібиліктің орнына жеке адалдық қағидатына құрылмауға тиіс.Бүгінде мәселе жекелеген даулы шешімдер туралы ғана емес, саланы басқарудың жүйелі сипаты туралы болып отыр.
Осыған байланысты педагогтер қауымдастығының елеулі бөлігінің сенімінен айырылуына, біздің пайымдауымызша, қажетті басқарушылық дәйектіліктің болмауына және кадр саясатына қатысты елеулі мәселелердің туындауына байланысты Сізден:
Қазақстан Республикасының Оқу-ағарту министрі Жұлдыз Досбергенқызы Сүлейменованы қызметтен босату мәселесін қарауды сұраймыз.
Қалыптасқан жағдайға принципті баға беріп, мемлекет мүддесіне, білім беру жүйесіне, педагогтер мен ата-аналардың мүдделеріне және ең алдымен — балаларымыздың болашағына сай шешім қабылдауыңызды сұраймыз.
Құрметпен,
Қазақстан Республикасының педагогтер қауымдастығы
мен білім беру жүйесінің ардагерлері атынан", - деп жазылған.
