Қазақмыс тау-кен қазбаларын бақылаудың инновациялық жүйесін сынақтан өткізуде

14 шілде 2026

Фото "Қазақмыс".

Қазақмыс австралиялық Geobotica компаниясының NanoRadar бірегей превентивті геотехникалық бақылау жүйесін тәжірибелік-өнеркәсіптік сынақтан (ТӨС) өткізуде деп хабарлайды Democrat. kz.

Жобаның басты міндеті – тау-кен қазбасының тұрақтылығын бақылауды нақты уақыт режиміне көшіріп, кеншілердің өміріне және техниканың қауіпсіздігіне төнетін қатерді барынша азайту. Бұған дейін NanoRadar жүйесі Австралия, Канада, Үндістан, Индонезия және Малайзиядағы ірі өндірістік нысандарда қолданылып, тиімділігін дәлелдеген.

Жарықшақтарды картаға түсіру үшін мерзімді түрде қолданылатын лазерлік сканерлеу (лидар) жүйесінен айырмашылығы, Geobotica NanoRadar технологиясы адамдар мен техниканың қауіпсіздігіне тікелей қауіп төнуі мүмкін аймақтарды үздіксіз бақылауға бағытталған. Құрылғы екі минут сайын қазбаның төбесіне, табанына немесе түйісу аймақтарына радиожиілік сигналын жіберіп, беткі қабаттағы 0,1 мм-ге дейінгі болмашы өзгерістің өзін жоғары дәлдікпен тіркейді. Осы деректің негізінде жүйе деформациялардың цифрлық жылу картасын құрады: қауіпсіз жасыл аймақтан бастап, қауіпті қызыл аймаққа дейінгі өзгерістерді көрсетеді.

Жүйеде екі негізгі жұмыс режимі қарастырылған. Сыни мониторинг режимінде тау-кен қазбасының жағдайы нақты уақыт режимінде үздіксіз бақыланып, барлық дерек оператордың планшетінде немесе ноутбугінде көрсетіледі. Деформацияның күрт үдеуін, яғни тау жынысының опырылуының алдында байқалатын қауіпті үрдісті анықтаған жағдайда, радар қызметкерлерді шұғыл эвакуациялау үшін кіріктірілген жарық және дыбыс дабылын бірден іске қосады. Деректі талдау режимінде жүйе ұзақ мерзімді статистикалық мәліметтерді жинау үшін орнатылған әртүрлі нүктелерді кезекпен сканерлейді. Жиналған дерек негізінде мамандар деформациялық үдерістің даму қарқынын талдап, қауіпті аймақтарды анықтайды және анкерлік бекітпенің тиімділігін бағалайды. Бұл қажет болған жағдайда қосымша бекітпелерді орнату орындарын дәл айқындауға мүмкіндік береді.

Шағын әрі тасымалдауға қолайлы Geobotica NanoRadar жүйесі жерасты шахталарының күрделі жағдайына бейімделген. IP67 қорғаныс дәрежесі мен радиолокациялық технологияның арқасында құрылғы жоғары деңгейдегі шаң мен ылғалдың әсеріне төзімді. Оптикалық жүйелерден айырмашылығы, құрылғының оптикалық элементтерін тазалау қажет емес. NanoRadar өз аккумуляторымен бір ауысым бойы автономды жұмыс істей алады, ал сыртқы аккумуляторға қосылған жағдайда екі аптаға дейін үздіксіз жұмыс істеп, бекітпе жүйесін жобалауға қажетті деректерді жинақтайды.Жүйе әмбебап болғандықтан, радарды жерасты тау-кен қазбасынан (40 метрге дейін) бөлек, карьердің ернеуін, үйінділер мен бөгеттерді бақылау үшін 120 метрге дейінгі қашықтыққа қайта баптауға болады.