Әлеуметтік желіде педагогтерге қарата жазылған өткір пікір назар аудартты. Жазба авторы мектептегі апталықтар кезінде сән-салтанатты дастарқан жайып, сыйлық үлестіруді сынап, мұндай әрекеттерді басшылыққа жағымпазданумен байланыстырды. Сондай-ақ мұғалімдердің кәсіби міндетіне қатысы жоқ жұмыстарға тартылуы мен сайлауға байланысты ақша ұсынылуы туралы мәселе көтерді. «Системаның құлы болмай, білім мен ғылым жолында құл болыңдар!» деген үндеу педагогтің кәсіби еркіндігі мен қадір-қасиетіне қатысты маңызды сұрақтар туғызды, деп жазады Democrat.kz.
Мектепте пән апталығы өтеді. Мұғалімдер ашық сабақтар ұйымдастырып, оқушылардың шығармашылық жұмыстарын таныстырады, тәжірибе алмасады.
Мұндай іс-шаралардың негізгі мақсаты — білім беру сапасын арттыру.
Алайда әлеуметтік желіде жарияланған бір жазба мектептегі апталықтардың кейде өзінің бастапқы мақсатынан алшақтап кететінін алға тартты.
Жазбаға түрлі тағамдар, жеміс-жидек пен тәттілер қойылған мол дастарқанның суреті тіркелген.
Автор педагогтерді әкімшілікке жағымпаздану үшін осындай дастарқан әзірлеуді тоқтатуға шақырған.
«Осындай фуршет жасағандарыңды қойыңдаршы!»
Жазба авторы мұғалімдерге тікелей үн қатқан:
«Апталықта әкімшілікке жағымпазданып,осындай фуршет жасағандарыңды, приз сыйлық үлестіргендеріңді қойыңдаршы!»
Автордың пікірінше, педагогтер белгілі бір басшылықтың көңілін табуға емес, өзінің кәсіби міндетіне көбірек назар аударуы керек.
Ол қарапайымдылық пен ұстазға тән ұстанымды еске салып, мұғалімдердің өз міндетіне жатпайтын жұмыстарға араласуын сынға алған.
«Системаның құлы болмай,білім мен ғылым жолында құл болыңдар!» – деп жазған ол.
Бұл сөздердің астарында мектептегі кәсіби тәуелсіздік мәселесі жатыр.
Шынында да, пән апталығында мұғалімнің еңбегі дастарқанның молдығымен немесе сыйлықтың қымбаттығымен емес, өткізген сабағы мен оқушыға берген білімі арқылы бағалануға тиіс.
Дегенмен жарияланған суреттің нақты қай мектепте, қандай іс-шара кезінде түсірілгені көрсетілмеген. Дастарқанды кім ұйымдастырғаны және оның қандай қаражатқа әзірленгені де белгісіз.
Сондықтан суретті мектеп әкімшілігіне жағымпаздану немесе бюджет қаражатын орынсыз жұмсау дерегінің дәлелі ретінде қарастыруға болмайды.
«Міндетіне кірмейтін нәрсемен айналысып, баланы қалай тәрбиелейсіңдер?»
Жазба авторы мұғалімнің оқушы алдындағы өнегесіне де назар аударған.
«"Тәртіпке бағынған құл болмайды" деп міндетіне кірмейтін нәрсемен айналысу арқылы баланы қалай тәрбиелемексіңдер?» – деген сұрақ қойған ол.
Бұл жерде маңызды құқықтық мәселе бар.
Қазақстанның «Педагог мәртебесі туралы» заңы мұғалімдерді кәсіби міндетіне қатысы жоқ жұмыстарға тартуға тыйым салады.
Бірақ мектептегі кез келген ұйымдастыру жұмысын заңсыз қосымша міндет деп бағалау дұрыс емес. Әдістемелік іс-шаралар, тәрбие жұмыстары мен педагогикалық тәжірибе алмасу мұғалімнің кәсіби қызметіне кіруі мүмкін.
Ал қызметкерлерден басшылық үшін арнайы дастарқан әзірлеуді немесе өз қаражатына сыйлық сатып алуды міндетті түрде талап етуге заңды негіз болуы керек.
Ең басты айырмашылық — мұғалімнің іс-шараға өз еркімен қатысуы мен оны басшылықтың талабымен орындауға мәжбүр болуы.
«50 мың теңгеге арларыңды сатпаңдар!»
Жазбаның ең өткір тұсы — сайлауға қатысты айтылған сөз.
Автор педагогтерді ақша үшін ар-ожданынан аттамауға шақырған.
«Аа.... айтпақшы "Итке сүйек лақтырғандай" болмайтын 50 мың теңге ге сайлауға арларыңды сатпаңдар құдай үшін!» – делінген жарияланымда.
Бұл мәлімдеме қоғам назарын аударуға тұрарлық.
Алайда автор нақты қай сайлауды меңзегенін, кімнің 50 мың теңге ұсынғанын немесе қандай әрекет үшін ақша төленуі мүмкін екенін ашып жазбаған.
Сондықтан педагогтерге сайлау кезінде заңсыз ақша таратылып жатыр деген қорытынды жасауға негіз жоқ.
Қазақстанның сайлау заңнамасы сайлаушыларға ақша беру немесе сондай сыйақы ұсыну арқылы дауыс беруге ықпал етуге тыйым салады.
Ал мұғалімдерді қызметтік жағдайына байланысты белгілі бір кандидатқа қолдау көрсетуге немесе өзге де заңсыз саяси әрекетке мәжбүрлеу бөлек құқықтық бағалауды қажет етеді.
Педагогтің азамат ретінде сайлауға қатысу құқығы бар. Бірақ оның саяси таңдауын мектеп басшылығы айқындамауға тиіс.
Мектептегі апталық кім үшін өткізіледі?
Бұл жазба мектептердегі іс-шаралардың мазмұны мен сыртқы көрінісі арасындағы айырмашылыққа назар аудартты.
Пән апталығының басты мақсаты — мұғалімнің шығармашылық ізденісін таныту, оқушының қызығушылығын арттыру және әріптестер арасында тәжірибе алмасу.
Ал егер мұғалімдер сабақтың мазмұнынан гөрі қонақ күтуге, дастарқан әзірлеуге және сыйлық ұйымдастыруға көбірек уақыт жұмсаса, мұндай іс-шараның тиімділігіне қатысты сұрақ туындайды.
Әрине, мектеп ұжымының өзара сыйластығы мен қонақжайлығы сынға алынатын нәрсе емес.
Мәселе — бұл әрекеттер ерікті ме және олар педагогтің негізгі жұмысына кедергі келтірмей ме?
Сондай-ақ ұстаздар өз қаражатын жұмсауға мәжбүр болмай ма?
Мұғалімге құрмет дастарқанның молдығымен өлшенбейді
Жазба авторы педагогтерге үндеу тастау арқылы мектептегі бағыныштылық мәдениетіне қатысты өткір мәселені қозғады.
Мұғалім директордың заңды тапсырмаларын орындауға міндетті. Бірақ басшылыққа құрмет көрсету мен оған жағымпаздану — екі бөлек ұғым.
Сол сияқты әріптестер арасында сыйлық алмасу немесе мерекелік дастарқан ұйымдастыру өздігінен құқық бұзушылық емес.
Алайда мұндай әрекеттер міндетке айналып, мұғалімнің уақыты мен қаражатына салмақ түсірсе, оның кәсіби мәртебесіне қатысты мәселе туындайды.
Жарияланымда нақты мектептің немесе лауазымды адамның аты аталмағандықтан, айтылған сын әзірге автордың қоғамдық ұстанымы ретінде бағалануға тиіс.
Дегенмен көтерілген сұрақ орынды: мектептегі іс-шараның табысы немен өлшенеді — оқушының білімге қызығушылығымен бе, әлде келген қонаққа жайылған дастарқанмен бе?
Мұғалімнің еңбегі сыртқы сән-салтанатпен емес, шәкіртінің жетістігімен бағаланғанда ғана пән апталығы өзінің шынайы мақсатына қызмет етеді.
