«Баланы күлге аунап тумаған»: Ердос Қанаевтың сөзіне желіде өткір жауаптар айтылды
«Жігіттер» квартетінің мүшесі Ердос Қанаевтың ажырасуға кеңес беретін коучтар мен өзін «ақылшы» санайтын адамдарды сынаған жазбасы әлеуметтік желіде қызу пікірталасқа ұласты. Әнші кей әйелдердің сырттан айтылған кеңеске сеніп, отбасын бұзатынын айтып, тіпті бала-шағаны асырау жауапкершілігін сондай кеңес берген адамдарға жүктеу керек деген ой білдірген. Алайда желі қолданушыларының бір бөлігі ажырасудың бар жауапкершілігін әйелге немесе коучқа ысыра салуға болмайтынын айтып, оған қарсы уәж келтірді, деп жазады Democrat.kz.
Ердос Қанаев өз жазбасында:
«Қолымда билік болса, “коучсымақтар мен данышпансымақтардың” сөзіне сеніп, ажырасып жатқан, сөйтіп бала-шағасын асырай алмай бақытсыз болып жүрген әйелдердің бала-шағасын асырауды солардың мойнына жүктер едім», – деген.
Ол мұнымен де тоқтамай, ажырасқан ер адамның кейінгі үйленуіне кететін шығынды да осындай кеңес берушілер көтеруге тиіс деген пікір айтқан. Сонымен бірге әнші сөзінің барлық коучқа қатысты емес екенін нақтылаған.
Бірақ осы пікір желіде бірден қарсы реакция туғызды.
Threads-тегі @cootenay атты қолданушы әншінің сөзіне өте өткір жауап берген:
«Бәріне топырақ шашпаймын! Жоқ, шашып тұрсыз. Ажырасқан әйелдер онсыз да өздері асырап жүр. Ешқандай әйел төрт, сегіз баламен шалқып жүрген жоқ. Баланы да күлге аунап тумайды. Оған әкесі де жауапты. Сіз сол үшін билікте емессіз. Сіз билікте болмайсыз!»
Бұл пікірдің өзегі — баланың жауапкершілігін тек әйелдің мойнына артуға болмайды деген ой.
Желі қолданушыларының тағы бір бөлігі ажырасудың себебін «коучқа сенді» деген бір ғана формуламен түсіндіруге қарсы шыққан. Кей пікірлерде отбасындағы зорлық-зомбылық, маскүнемдік, есірткіге тәуелділік, ер адамның материалдық жауапкершілік алмауы, сондай-ақ ата-аналардың шамадан тыс араласуы сияқты себептер де болуы мүмкін екені айтылған.
Осы тұста пікірталастың ең маңызды жері көрінді.
Егер адам шынымен бір коучтың бір ауыз сөзіне бола отбасын бұзса, онда кеңес берушінің жауапкершілігі туралы сұрақ қоюға болады. Бірақ ажырасуды тек «әйел ақыл тыңдады» деген схемаға сыйғызу да шындықты тым қарапайымдандырады.
Өйткені ажырасу — екі адамның, кейде бірнеше жылға созылған қарым-қатынасының нәтижесі.
Оның ішінде экономикалық қысым да, опасыздық та, зорлық та, мінез сәйкессіздігі де, туыстардың араласуы да болуы мүмкін.
Желі қолданушыларының ашуын туғызған екінші мәселе — ажырасқаннан кейінгі бала тағдыры.
«Әйел бала-шағасын асырай алмай қалды» деген сөйлем кей оқырманға баланың бүкіл ауыртпалығы анаға ғана тиесілі секілді естілген. Сондықтан пікірлерде «баланың әкесі қайда?», «неге оның жауапкершілігі айтылмайды?» деген сауалдар көтерілді.
Шын мәнінде дәл осы сауал пікірталасты коучтар тақырыбынан әлдеқайда кең мәселеге алып шықты.
Қазақстан қоғамында ажырасқан әйел туралы әңгіме көбіне «балаларын өзі асырап жүр» деген түсінікпен қатар айтылады. Ал баланың әкесі мен оның жауапкершілігі көп жағдайда тасада қалып қояды.
Сондықтан Ердос Қанаевтың жазбасы бір жағынан коучтардың адам тағдырына ықпал ету жауапкершілігін көтерсе, екінші жағынан әлеуметтік желі әйел мен ер адамның отбасындағы жауапкершілігін қайта талқылауға кірісті.
Бұл даудың ең өткір сұрағы ақырында коуч туралы емес болып шықты:
Отбасы бұзылғанда кім жауапты — кеңес айтқан адам ба, әйел ме, еркек пе, әлде әр отбасының ішіндегі нақты жағдай ма?
Желідегі пікірлер әзірге бір нәрсені көрсетіп отыр: қоғам ажырасу мәселесін бір ғана тараптың «кінәсімен» түсіндіруге барған сайын қарсы.
