«Бәрін жасадық»: Министр Жұлдыз Сүлейменова ауыр сұраққа қатысты мәлімдеме жасады

«Бәрін жасадық»: Министр Жұлдыз Сүлейменова ауыр сұраққа қатысты мәлімдеме жасады

Жамбыл облысында үш жасөспірімнің қазасына әкелді деген күдікпен тергелген мектептегі бопсалау ісіне қатысты Оқу-ағарту министрі Жұлдыз Сүлейменова мәлімдеме жасады. Қордай ауданындағы мектептерде оқушыларды бағындырып, жазалайтын «Система» атты бейресми құрылым болғаны анықталған. Министр қайғылы оқиғадан кейін арнайы комиссия жіберіліп, бірнеше мемлекеттік органның қатысуымен кеңес өткізілгенін айтты. Алайда журналистердің балалардың өліміне қалай жол берілгені туралы сұрағына нақты жауап берілмеді, деп жазады Democrat.kz.

Жамбыл облысының Қордай ауданындағы үш жасөспірімнің қазасына қатысты іс қайтадан қоғам назарын аударды.

16 қарашада Құрылтайда өткен брифингте журналистер Оқу-ағарту министрі Жұлдыз Сүлейменовадан Қаракемер ауылындағы мектептерде болған оқиғаға байланысты түсініктеме сұрады.

Журналистердің басты сұрағы — оқушылар арасында бопсалау мен қорқыту жүйесі қалыптасып, оның соңы үш баланың өліміне ұласқанша мектеп басшылығы мен жауапты мекемелер қайда қараған?

Министр қайғылы оқиғалардың 2025 жылы, өзі қызметке тағайындалғаннан кейін екі апта өткенде болғанын айтты.

Оның сөзінше, оқиғадан кейін өңірге Оқу-ағарту министрлігінің арнайы комиссиясы жіберілген. Бас прокуратура да іске араласқан.

Кейін министр Жамбыл облысына өзі барып, облыс әкімі мен күштік құрылымдар өкілдерінің қатысуымен кеңейтілген үйлестіру кеңесін өткізген.

Жұлдыз Сүлейменова қабылдануға тиіс шаралардың барлығы жасалғанын мәлімдеді.

«Система»: мектеп оқушылары кімге бағынған?

Бұл істің мән-жайы 10 қарашада Жамбыл облысының прокуратурасы жариялаған ресми ақпараттан кейін кеңінен белгілі болды.

Арнайы прокурорлар Қордай ауданының Қаракемер ауылындағы мектептерде оқушылар арасында «Система» деп аталатын бейресми құрылым әрекет еткенін анықтаған.

Құрылымның өзіндік иерархиясы, мінез-құлық ережелері, бағыну талаптары және жазалау тәртібі болған.

Яғни тергеу мәліметіне қарағанда, бұл жай ғана оқушылар арасындағы бір реттік жанжал емес, белгілі бір тәртіпке негізделген бейресми жүйе болған.

Прокуратура жинақталған дәлелдер қорқытып алу әрекеттері мен үш кәмелетке толмаған баланың қазасы арасында себеп-салдарлық байланыс бар екенін көрсететінін мәлімдеді.

Бұл — істің ең ауыр тұсы.

Мектеп қабырғасында білім алуға тиіс балалардың арасында өзгелерді қорқытып, бағындыратын құрылым қалай пайда болған?

Оның әрекеттері қанша уақыт жалғасқан? Мұғалімдер, сынып жетекшілері мен мектеп әкімшілігі мұндай қатынастарды байқаған ба?

Бұл сұрақтар қайғылы оқиғадан кейін де өзектілігін жоғалтқан жоқ.

Жеті адамға айып тағылды

Прокуратураның мәліметінше, аталған іс бойынша жеті адамға айып тағылған.

Олардың екеуі Қылмыстық кодекстің қорқытып алу және өзін-өзі өлтіруге дейін жеткізу баптары бойынша айыпталып, қамауға алынған.

Қалған бес адамға қорқытып алу бойынша айып тағылып, өзге бұлтартпау шаралары қолданылған.

Құзырлы органдар «Система» атты бейресми құрылымның қызметі тоқтатылғанын хабарлады.

Қылмыстық іс 23 қазанда Жамбыл облысының кәмелетке толмағандардың істері жөніндегі мамандандырылған ауданаралық сотына жолданған.

Айыпталушылардың кінәсі соттың заңды күшіне енген үкімімен ғана анықталады.

«Құқық бұзушылықтар 5 пайызға азайды»

Жұлдыз Сүлейменова қайғылы оқиғадан кейін Жамбыл облысындағы жасөспірімдер арасындағы құқық бұзушылықтың алдын алу жұмыстары күшейтілгенін айтты.

Оның мәліметінше, соңғы он айда өңірде кәмелетке толмағандар арасындағы құқық бұзушылықтар 5 пайызға төмендеген.

Министр бұл бағыттағы жұмыстарға облыс әкімдігі, Бас прокуратура және Ішкі істер министрлігі қатысып отырғанын жеткізді.

Сондай-ақ осындай үйлестіру жұмыстары Атырау, Батыс Қазақстан, Қызылорда және Жетісу облыстарында да жүргізілгенін мәлімдеді.

Оқу-ағарту министрі жасөспірімдер арасындағы құқық бұзушылық мәселесінің жүйелі сипат алғанын мойындаған.

Алайда құқық бұзушылықтың 5 пайызға азаюы Қаракемердегі қайғылы оқиғаға қандай лауазымды тұлғалардың жауапты болғаны туралы сұраққа жауап бермейді.

Үш бала қаза тапты. Ал жауапты ересектер ше?

Прокуратура Қаракемердегі жағдайға байланысты құзырлы органдардың әрекеттеріне де құқықтық баға берілгенін хабарлады.

Сондай-ақ құқық бұзушылықтарға ықпал еткен себептер мен жағдайларды жою туралы ұсыныстар енгізілген. Олар әлі қаралып жатыр.

Демек, мәселе тек қылмыстық іске тартылған жеті адамның әрекетімен шектелмейді.

Балалардың қауіпсіздігін қамтамасыз етуге жауапты мекемелердің қызметі де назарға алынған.

Бірақ әзірге мектеп басшыларының, педагогтердің немесе білім саласындағы лауазымды тұлғалардың нақты қандай жауапкершілікке тартылғаны туралы толық мәлімет жоқ.

Ал журналистердің министрге қойған басты сұрағы осы жауапкершілікке қатысты еді.

Жұлдыз Сүлейменова комиссия жіберілгенін, кеңес өткізілгенін, жағдай бақылауда екенін және қажетті шаралардың қабылданғанын айтты.

Дегенмен үш жасөспірімнің қазасына дейін мектептегі қауіпті жағдайдың неге анықталмағанын нақты түсіндірмеді.

Комиссия үш баланың өмірін қайтара алмайды

Қаракемердегі қайғылы оқиға мектептегі буллинг пен бопсалаудың қаншалықты ауыр салдарға әкелуі мүмкін екенін көрсетті.

Оқу-ағарту министрлігінің комиссия жіберуі, құқық қорғау органдарының тергеу жүргізуі және өңірлік кеңестердің ұйымдастырылуы — оқиғадан кейін қабылданған шаралар.

Ал басты мәселе — мұндай жағдайдың алдын алу.

Егер мектепте оқушыларды қорқытып, жазалайтын бейресми құрылым қалыптасса, оны дер кезінде анықтауға кім жауапты?

Балалар арасындағы қысым мен бопсалау белгілерін мұғалімдер, психологтер және мектеп басшылығы қалай бақылаған?

Мұндай жағдай қайталанбауы үшін нақты қандай өзгерістер енгізілді?

Қылмыстық іс сотқа жолданғанымен, осы сұрақтардың бәріне әзірге толық жауап берілген жоқ.

Жұлдыз Сүлейменова қажетті шаралардың қабылданғанын айтты. Бірақ үш баланың қазасынан кейін мемлекеттік органдардың қанша кеңес өткізгенінен гөрі, дәл осындай трагедияға енді жол бермеу үшін қандай нақты нәтиже көрсететіні маңызды.

Өйткені балалардың қауіпсіздігі қайғылы оқиғадан кейін емес, оған дейін қамтамасыз етілуге тиіс.

Барлық жаңалықтар