Екінші оқу тоқсаны басталғанымен, мектептердегі мәселелердің соңы көрінер емес. Аттестаттау нәтижесінің кешігуі, біліктілік санатына қатысты түсініксіздік, оқу жүктемесі мен сабақтың кеш аяқталуы мұғалімдердің наразылығын туғызуда. Педагог Гүлжазира Бекболатқызы білім жүйесіндегі өзгерістерді өткір сынап, түнге дейін оқитын балалардың қауіпсіздігіне алаңдаушылық білдірді, деп жазады Democrat.kz.
«Жас маман кезімде "бір күнім бір күніме ұқсамасын" - деуші едім. Оказывается оның басқа да мағынасы бар екен. Әр оқу жылым бір-біріне ұқсамай бара жатыр», – деп бастады ұстаз әлеуметтік желідегі жазбасын.
Оның айтуынша, 2026–2027 оқу жылының алғашқы тоқсаны мұғалімдер үшін сабақ беруден бөлек, түрлі өзгерістерге бейімделумен өткен.
«Жыл сайын өзгерген заңдар, құжаттар, т.б. Не көрмедік десейші?» – дейді ол.
Педагог әуелі «ТУП 40» жобасының енгізілгенін, кейін BilimClass жүйесіне көшу мәселесі туындағанын, оқу жылы басталғанда қыркүйек айының атауына байланысты талқылау болғанын еске алған.
Одан кейін мектеп формасына, «Balajan» жүйесін толтыруға байланысты тапсырмалар жалғасқанын айтады.
Ұстаздың пікірінше, осындай өзгерістер мен қосымша жұмыстар мұғалімдердің негізгі міндетіне көңіл бөлуіне кедергі келтіреді.
«Екі ай бойы ескі санатпен жүрді»
Гүлжазира Бекболатқызы көтерген келесі мәселе – педагогтерді аттестаттау.
Оның жазуынша, зерттеуші санатына үміткерлер мен басшы орынбасарларының аттестаттау нәтижесі тек жуырда белгілі болған.
«Еще бүгін ғана зерттеушілер мен басшы орынбасарларының аттестацияның шешімі шықты. 2 ай бойы олар ескі санатпен жүрді. Негізі бұл 1-қыркүйекте шығу керек еді №83 бұйрық бойынша», – деп жазды педагог.
Бұл жерде ұстаз аттестаттау қорытындысының кешігуі мұғалімдердің біліктілік санатына және еңбекақысына қатысты белгісіздік туғызатынын меңзеді.
Айта кетейік, педагогтерді аттестаттау тәртібі №83 бұйрықпен реттеледі. 2026 жылы оған өзгерістер енгізілді. Сондай-ақ 1 қыркүйектен бастап аттестаттаудың пилоттық жобасы іске қосылған.
Ұстаз тағы бір мәселеге назар аударған.
«Мұғалімдер көнбіс қой негізі (менен басқасы)», – деп жазған ол педагогтердің түрлі өзгерістерге амалсыз бейімделіп жүргенін әзіл-шыны аралас жеткізді.
«30 сағатымыз болса да, 24 сағат негізгі, қалғаны замен болып төленеді»
Педагог оқу жүктемесі мен жалақы есептеу тәртібіне қатысты да наразылығын білдірген.
«Айтпақшы қыркүйек-қазан 30 сағатымыз болса да 24 негізгі, қалғаны "замен" болып төленеді. Жылда осы не мазақ?» – дейді ол.
Бұл – мұғалімнің табысына тікелей қатысты мәселе.
Өйткені негізгі оқу жүктемесі мен уақытша алмастыру сағаттарының есептелу тәртібі әртүрлі болуы мүмкін. Сондықтан педагогке нақты қанша сағат бекітілгені, қосымша сағаттардың қандай негізде төленгені және тарификацияның қашан рәсімделгені маңызды.
Егер мұғалім оқу жылы басталғаннан бері тұрақты түрде сабақ беріп жүрсе, бірақ оның белгілі бір бөлігі уақытша алмастыру ретінде есептелсе, мұндай жағдайдың себебі түсінікті әрі құжат жүзінде негізделген болуы қажет.
«Сағат 20:05-ке дейін оқитын оқушылар үшін алаңдаймын»
Жазбадағы ең алаңдатарлық мәселе – екінші ауысымдағы оқушылардың сабақтан тым кеш шығуы.
Гүлжазира Бекболатқызы бұл жолы өзінің емес, балалардың қауіпсіздігі үшін алаңдайтынын айтты.
«Бірақ сағат 20.05-ке дейін оқитын оқушылар үшін, олардың ЖЕКЕ ҚАУІПСІЗДІГІ үшін алаңдаймын. Сағат 16.30-да күн батады ғой», – деп жазды ұстаз.
Бұл алаңдаушылықтың негізі бар. Күз бен қыс мезгілінде күн ерте батады. Ал кешкі сағат сегізде сабақтан шыққан бала үйіне қараңғыда қайтуы мүмкін.
Әсіресе мектептен алыс тұратын, қоғамдық көлікпен қатынайтын немесе ата-анасы күтіп ала алмайтын оқушылар үшін бұл жағдай қосымша қауіп тудырады.
Бұған дейін Ақтаудағы кейбір мектептерде екінші ауысым сабақтарының сағат 20:05-те аяқталатыны туралы ақпарат жарияланған. Қалалық білім бөлімі мұны оқу жүктемесі мен сабақ кестесінің ерекшелігімен түсіндірген.
Дегенмен сабақ кестесінің белгіленген талаптарға сай болуы балалардың қауіпсіздігіне қатысты мәселені толық шешпейді.
Оқушының мектептен үйіне дейінгі жолы, көшелердің жарықтандырылуы, қоғамдық көлік қозғалысы және жас ерекшелігі де ескерілуге тиіс.
«Балалар түнге дейін оқуда. Ақорда мұны біле ме?»
Гүлжазира Бекболатқызы жазбасының соңында мәселені мемлекеттік деңгейде көтерген.
«Идеяшыл министрдің кесірінен балалар түнге дейін оқуда. Осыны Aqorda біледі ме?- деп ойланып қоямын. Әлде олардың бізбен шаруасы жоқ па???» – дейді ол.
Бұл – педагогтің Оқу-ағарту министрлігіне бағыттаған өткір сыны. Алайда сабақтың кеш аяқталуына нақты қандай шешімдер әсер еткенін анықтамай, жауапкершілікті тек министрге жүктеу дұрыс болмас еді.
Мектептердің сабақ кестесін қалыптастыруына оқушы саны, сыныптардың толымдылығы, кабинеттердің жеткіліктілігі, оқу жүктемесі және ауысымдардың ұйымдастырылуы ықпал етеді.
Сондықтан мәселенің түпкі себептерін анықтау үшін министрлікпен қатар, жергілікті білім басқармалары мен мектеп әкімшіліктерінің де түсіндірмесі қажет.
Гүлжазира Бекболатқызының жазбасы бір мұғалімнің жеке ренішінен әлдеқайда ауқымды мәселені көрсетіп отыр.
Білім жүйесінде өзгеріс көп. Бірақ сол өзгерістердің мұғалімнің еңбегіне, оқушының қауіпсіздігіне және мектептің күнделікті жұмысына әсері қаншалықты ескеріліп жатыр?
Мұғалім аттестаттау нәтижесін күтіп, жүктемесінің қалай есептелгенін анықтаумен әуре. Ал оқушы кешке дейін сабақта отырады.
Ендеше, Оқу-ағарту министрлігіне қойылатын басты сұрақ мынау: білім сапасын арттыру үшін енгізілген өзгерістер мұғалімнің жұмысын жеңілдетіп, баланың жағдайын жақсартуға қызмет етіп жатыр ма?
Өйткені білім реформасының шынайы нәтижесі қағаздағы жоспармен емес, мұғалімнің еңбек жағдайы және баланың қауіпсіздігімен өлшенуге тиіс.
