Бүгінгі мұғалімнің уақытын не жұтып жатыр: бала оқыту ма, әлде бітпейтін құжат пен қосымша талаптар ма? Блогер Азамат Әбілқайыр әлеуметтік желіде осы мәселені көтеріп, білім саласындағы басшыларға күтпеген сұрақ қойды. Оның пікірінше, қазіргі министрлердің өзін артық қағазсыз, электронды журналсыз оқытқан ұстаздар білімді де, білікті ұрпақ тәрбиеледі. Ендеше, бүгінгі педагогтерге неге дәл солай еркін жұмыс істеуге мүмкіндік берілмейді, деп жазады Democrat.kz.
Қазақстандағы мұғалімдердің жұмыс жүктемесі туралы пікірталасқа блогер Азамат Әбілқайыр да үн қосты.
Ол Threads парақшасында білім саласының басшыларына қарата өткір жазба жариялап, педагогтерді артық жұмыстан босатудың қарапайым жолын ұсынды.
Блогердің пайымдауынша, қазіргі мұғалімдердің мойнына артылған қосымша талаптар бұрынғы ұстаздардың жұмысында болған жоқ. Соған қарамастан, олар білікті мамандарды, тіпті бүгінгі министрлерді тәрбиелеп шығарды.
«Сол министрлерді де мұғалімдері электронды журналсыз оқытты»
Азамат Әбілқайыр жазбасын бір сұрақтан бастаған:
«Мұғалімнің жүктемесін қалай азайту керек? Бір ғана дәлел айтайын».
Одан әрі ол қазіргі білім саласы басшыларының өздерінің қалай білім алғанын еске салады.
«Мәселен, бүгінгі министрліктегілердің біразы бәріміз сияқты дәстүрлі әдіспен білім алды. Сол министрлерді де мұғалімдері артық қағаз-құжатсыз, электронды журналсыз оқытты. Олар жаман болды ма? Жоқ».
Автордың негізгі уәжі — сапалы білім беру үшін мұғалімді қосымша тапсырмалармен шектен тыс жүктеудің қажеті жоқ.
«Бүгінгі мұғалімнің мойнына артылған қырт-шырт шаруаның бірін де істемей-ақ, ұстаздарымыз сол лауазымды тұлғаларды да, бізді де оқытты. Қолына ноутбук ұстамай-ақ, санамызға білімнің дәнін екті», – деп жазды ол.
Бұл салыстыру арқылы блогер қазіргі педагогтердің жұмыс жағдайы бұрынғыдан неге күрделене түскеніне назар аудартады.
«Ендеше, неге бүгінгі мұғалімге де мүмкіндік бермейді?»
Жазбаның ең өткір тұсы — білім саласының қазіргі басшыларына бағытталған сауал.
«Ендеше, сол ұстаздардың шәкірттері неге бүгінгі мұғалімге де солай сабақ беруге мүмкіндік бермейді?»
Шынында да, мұнда ойланатын мәселе бар.
Мұғалімнің басты міндеті — балаға білім беру. Ал сабаққа дайындалу, оқушының білімін бағалау және ата-анамен байланыс орнату белгілі бір уақыт пен күшті қажет етеді.
Егер осы жұмыстарға сабақтың сапасына тікелей қатысы жоқ тапсырмалар қосыла берсе, педагогтің негізгі міндетіне жұмсайтын уақыты азаюы мүмкін.
Бірақ блогердің бұл пікірі қазіргі технологиядан түгел бас тарту қажет дегенді білдірмеуге тиіс. Электронды журнал мен цифрлық құралдар дұрыс ұйымдастырылса, мұғалімнің жұмысын жеңілдете алады.
Мәселе — сол құралдардың педагогке көмектесуінде ме, әлде қосымша жұмыс көзіне айналуында ма?
«Ноутбук пен қырғын қағазды алып қойыңдар»
Азамат Әбілқайыр мұғалім жүктемесін азайтудың жолын барынша қарапайым етіп ұсынған.
«Қазіргі ұстаздың қолынан ноутбук пен қырғын қағазды алып, орнына бір түйір бор мен бір ғана журнал беріңіздер. Болды. Қайталап айтамын. Сол бір түйір бор мен бір журналды ұстап жүріп-ақ, ұстаздарымыз бізді де, сізді де оқытты. Жаман болмадық».
Бір түйір бор мен бір журнал — бұл жерде жай ғана оқу құралдары емес, мұғалімнің негізгі жұмысына еркін көңіл бөлуінің бейнесі.
Автор педагог еңбегінің құндылығы толтырылған құжаттың көлемімен емес, шәкіртке берген білімімен өлшенуі керек деген ойды алға тартады.
Дегенмен бұрынғы мектеп жүйесін бүгінгі білім беру талаптарымен толық теңестіруге болмайды. Қазір оқытудың мазмұны, бағалау тәсілдері мен технологиялық мүмкіндіктері өзгерді.
Сондықтан мәселе жаңашылдықтың бәрінен бас тартуда емес, мұғалімге нақты пайдасы жоқ талаптарды қысқартуда жатыр.
«Өздеріңізді де, мұғалімдерді де, оқушылар мен ата-аналарды да қинамаңыздар»
Блогер жазбасының соңында қосымша талаптардың салдары тек педагогтерге ғана әсер етпейтінін ескерткен.
«Артық талап, жөнсіз методикаларды ойлап тауып, өздеріңізді де, мұғалімдерді де, оқушылар мен ата-аналарды да қинамаңыздар. Жетер!»
Бұл үндеуде білім жүйесіндегі бір-бірімен байланысты төрт тарап аталады: басқарушы органдар, мұғалімдер, оқушылар және ата-аналар.
Шынында да, мектепке енгізілген кез келген жаңа талаптың тиімділігі оның мұғалімге қаншалықты ыңғайлы екенімен ғана өлшенбеуі керек. Ол баланың білім алуына қандай ықпал ететіні де маңызды.
Егер жаңа әдістеме оқу сапасын арттырса, оның қажеттілігі түсінікті. Ал қосымша жұмыс көлемі ұлғайып, нақты нәтижесі байқалмаса, мұндай талаптың мәнін қайта қарауға негіз бар.
Азамат Әбілқайырдың жазбасы осы қайшылықты қозғап отыр.
Мұғалімге жаңа құрал беру — бір басқа. Сол құрал үшін оның күнделікті жұмысын күрделендіру — мүлде басқа мәселе.
Білім саласында жыл сайын түрлі бастамалар мен жаңашылдықтар енгізіледі. Бірақ олардың тиімділігін бағалауда бір қарапайым сұрақ назардан тыс қалмауға тиіс: осы өзгерістен кейін мұғалімнің бала оқытуға уақыты көбейді ме, әлде азайды ма?
Блогердің «бір түйір бор мен бір журнал» туралы ұсынысының астарындағы басты мәселе де осы.
Өйткені мектептің негізгі мақсаты — құжат жинау емес, бала оқыту.