Үкіметте жеңіл өнеркәсіпті дамытудың 2030 жылға дейінгі кешенді жоспары қаралды. Бірақ саланы қолдау тек субсидия мен көрме өткізумен шектелсе, қазақстандық киім импортпен бәсекеге түсе алмайды деп жазады Democrat.kz.
6 тамызда Премьер-министрдің орынбасары — ұлттық экономика министрі Серік Жұманғариннің төрағалығымен жеңіл өнеркәсіпті дамыту мәселелеріне арналған кеңес өтті.
Кездесуге мемлекеттік органдар, «Атамекен» ұлттық кәсіпкерлер палатасы, «Даму» қоры және отандық кәсіпорындар қатысты. Негізгі мәселе — 2030 жылға дейінгі кешенді жоспар мен өндірушілердің қаржыға, шикізатқа, мемлекеттік сатып алуға және сауда желілеріне қолжетімділігі болды.
Қазақстанда киім, аяқкиім және тоқыма өнімдерінің елеулі бөлігі импортталады. Отандық өндіруші арзан шетелдік өніммен ғана емес, көлеңкелі импортпен, контрафакт тауармен және бөлшек сауда желілерінің жоғары үстемесімен бәсекеге түседі.
Кәсіпорындар үшін негізгі кедергілер бірнеше топқа бөлінеді.
Біріншісі — шикізат. Қазақстан мақта мен жүн өндіретін ел болғанымен, сапалы мата, фурнитура, бояу және арнайы талшықтың бір бөлігі сырттан әкелінеді. Шикізат бағасы валюта бағамына тәуелді болған сайын дайын өнім де қымбаттайды.
Екіншісі — жабдық. Заманауи тігін, кесу және бояу желілері қомақты инвестицияны қажет етеді. Несие пайызы жоғары болса, шағын фабрика өндірісті жаңарта алмайды.
Үшіншісі — мемлекеттік сатып алу. Мектеп формасы, әскери киім, ауруханаға арналған тоқыма мен арнайы жұмыс киімі отандық өндірісті тұрақты тапсырыспен қамтамасыз ете алады. Бірақ тендердегі ең төмен баға талабы сапасыз немесе формалды жергілікті өнімге жол ашуы ықтимал.
Төртіншісі — сауда желілеріне кіру. Қазақстандық өндіруші ірі дүкенге тауарын қою үшін ұзақ төлем мерзіміне, маркетингтік алымға және өнімді қайтару тәуекеліне тап болады.
Үкімет жоспарының нәтижесі субсидия алған компания саны емес, отандық өнімнің ішкі нарықтағы үлесі, тұрақты жұмыс орындары және экспорт көлемі арқылы өлшенуге тиіс.
Сонымен қатар «Қазақстанда жасалған» деген таңбаның өзі жеткіліксіз. Өнімнің матасы, дизайны, өндірісі және қосылған құнының қанша бөлігі елде қалыптасатыны ашық көрсетілуі керек. Импорттық дайын киімге соңғы түйме тігіп, оны отандық өнім деп таныту саланы дамытпайды.
