Бұрынғы қытай полицейі Шығыс Түркістандағы әлемдегі ең сұмдық түрме туралы өзі білетін шындықты айтты деп жазады Democrat.kz.
Германияда баспана алған Қытай полициясының бұрынғы офицері Чжан Ябо Шығыс Түркістандағы жүйелі қуғын-сүргін туралы егжей-тегжейлі куәлік беріп, түрмеден босату сөзсіз қайта тұтқындауға әкелетін механизмді сипаттады.
Чжанның айтуынша, Шығыс Түркістандағы полицейлер үшін тиімділіктің негізгі көрсеткіші қылмыстың азаюы емес, ұсталғандар санының артуы және босатылғандардың темір торға қайтарылуы болып табылады.
Мысал ретінде ол 2020 жылы Шая түрмесінен шыққан 60-тан астам ұйғырдың тағдырын келтірді: үйге оралудың орнына олар мемлекеттік қауіпсіздік қызметкерлеріне қайта жауап алу үшін берілгенін айтады. Түрмеден шыққандар намаз оқу, орамал тағу немесе спортпен шұғылданғаны үшін қайта түрмеге тоғытылған.
Али Чжан сонымен қатар 2017-2018 жылдары психиатриялық мекеменің кейпінде жұмыс істейтін Хотан аймақтық оңалту ауруханасында азапталған тұтқындардың айқайларын жеке өзі естігенін хабарлады.
Ұсталғандардың бір бөлігі лагерьлерде азапталмау үшін психикалық бұзылуларды қолдан жасап, дәрі-дәрмектерді мәжбүрлеп енгізу салдарынан денсаулығын жоғалтты, ал кейбіреулері қайтыс болған.
Али офицер шетелдік инспекцияларды адастыру механизмін бөлек сипаттады: ұйғыр ауылдарының тұрғындары делегациялардың келуіне дейін үйден шығарылады, ал олардың орнына ұйғыр тілін білетін қытайлық кадр қызметкерлері жіберіледі, олар "бақытты өмір"суретін ойнады екен.
Чжан сонымен қатар Шығыс Түркістанда жасалған жаппай бақылау технологиялары кейіннен бүкіл Қытайға таралғанын растады.
Бұрынғы полицей 2025 жылдың тамызында ұлымен бірге Еуропаға шыққан сапарын пайдаланып, Германияда қалады.
Оның айтуынша, ол көргендерін жария ету үшін отбасынан, жұмысынан және барлық артықшылықтарынан бас тартып, елден кетуге шешім қабылдайды. "Мен Отанымнан айырылдым, бірақ жанымды қайтардым", — деді бұрынғы полиция қызметкері.
