Қазақстандық ата-аналар мектептерде таратылған сауалнамаға наразылық білдіріп жатыр. Құжатта отбасының табысынан бастап, тұрмыстық жағдайына, туыстық байланыстарына және бала туралы жеке мәліметтерге дейін сұралған. Жұрт мұндай ақпаратты жинаудың заңдылығына күмән келтіріп, мұғалімдердің де артық міндетке жегілгенін айтып отыр, деп жазады Democrat.kz.
Instagram желісіндегі mamochki_taraza_ парақшасында мектеп оқушыларының отбасылық, әлеуметтік-психологиялық және тұрмыстық жағдайын зерттеуге арналған құжат жарияланды.
«Оқушының әлеуметтік, психологиялық және тұрмыстық жағдайын зерттеу актісі» деп аталатын бланкіде баланың аты-жөні, туған күні, жеке сәйкестендіру нөмірі, мекенжайы мен байланыс телефоны ғана емес, отбасының жеке өміріне қатысты көптеген мәлімет қамтылған.
Атап айтқанда, құжатта отбасының құрамы, ата-аналардың әлеуметтік жағдайы, отбасы мүшелерінің сотталған-сотталмағаны, алкогольге тәуелділік мәселесі, тұрғын үй жағдайы, коммуналдық қызметтердің болуы, отбасының ай сайынғы табысы және мемлекеттен алатын әлеуметтік көмегі туралы ақпарат сұралады.
Сонымен қатар оқушының денсаулығына, бос уақытына, үйдегі жеке кеңістігіне және қажетті көмек түрлеріне қатысты сұрақтар да енгізілген.
Бұл талаптар ата-аналардың наразылығын туғызған.
«Балаларымызға мектепте осындай актілер таратты. Бұл енді әр ата-ана мен мұғалімге қатысты ақылға сыймайтын жағдайға айналды. Бізден жеке өміріміздің бүге-шігесіне дейін ашып беруді талап етеді, ал педагогтерді осы есептерді жинауға мәжбүрлейді», – делінген жарияланған жазбада.
Жазба авторлары отбасының табысы, алатын жәрдемақысы, туыстарының жағдайы, тіпті көршілермен қарым-қатынасы туралы ақпараттың мектепке не үшін қажеттігін сұраған.
Олардың пікірінше, мұндай мәліметтерді жинау отбасының жеке өміріне араласу мәселесін туындатады.
Әсіресе ақпараттың қайда сақталатыны, оған кім қол жеткізетіні және оның қауіпсіздігіне кім жауап беретіні түсініксіз.
Ата-аналар Конституцияның 18-бабына, «Дербес деректер және оларды қорғау туралы» заңға және «Педагог мәртебесі туралы» заңға назар аударып, құжатты толтыру талаптарының құқықтық негізін түсіндіруді сұраған.
Бұл жерде тағы бір мәселе бар. Мұндай сауалнамаларды жинау және өңдеу көбіне сынып жетекшілеріне жүктеледі. Онсыз да сабақ берумен, оқушылардың үлгерімін бақылаумен, ата-аналармен байланыс орнатумен және толассыз құжат толтырумен айналысатын мұғалімдердің жұмысына тағы бір міндет қосылып отыр.
Алайда мектептің баланың әлеуметтік жағдайын білуге ұмтылуы мен отбасының жеке өміріне қатысты шектен тыс ақпарат жинауының арасында нақты құқықтық шекара болуы керек.
Оқушыға әлеуметтік немесе психологиялық көмек көрсету үшін белгілі бір мәліметтер қажет болуы мүмкін. Бірақ бұл кез келген жеке ақпаратты шектеусіз жинауға рұқсат береді деген сөз емес.
Енді ата-аналар тиісті органдардан сауалнаманың қандай нормативтік құжат негізінде енгізілгенін, оны толтыру міндетті ме, дербес деректер қалай қорғалатынын және бұл жұмыстың неге мұғалімдерге жүктелетінін түсіндіруді талап етіп отыр.
Әлеуметтік желіде жарияланған бланкінің нақты қай мектептерде және қандай тәртіппен қолданылып жатқаны әзірге анық емес.
Түйінді мәселе – мектептің оқушыға көмектесу міндеті мен отбасының жеке өміріне қол сұқпаушылық құқығы арасындағы шекараның сақталуы.
