Оқу-ағарту министрі Жұлдыз Сүлейменованың ата-аналарды мұғалімдерге кешкі сағат 18:00-ден кейін қажетсіз хабарласпауға шақырған сөзі әлеуметтік желіде қызу талқыланып жатыр. Министр мұны заңмен тыйым салу емес, мұғалімнің жеке уақытын құрметтеуге бағытталған қоғамдық әдеп нормасы деп түсіндірді. Алайда қоғамда «екінші ауысымдағы сабақ 19:00–20:00-ге дейін созылатын мектептер барда 18:00 деген шек қаншалықты қисынды?» деген сұрақ туындады, деп жазады Democrat.kz.
Жұлдыз Сүлейменова мұғалімдердің сабақтан кейін де дәптер тексеріп, баға қойып, келесі күнге дайындалатынын айтып, ата-аналарды олардың жеке уақытына құрметпен қарауға шақырды. Министрдің айтуынша, мұғалімдерге 18:00-ден кейін хабарласуға заң жүзінде тыйым салынбайды және мұндай ата-аналарға айыппұл да қарастырылмаған. Бұл әзірге қоғамдық этика нормасы ретінде ұсынылып отыр.
Алайда дәл осы «18:00» межесі көпшіліктің күмәнін туғызды.
Әлеуметтік желіде тараған пікірлердің бірінде:
«Министр сабақтың нешеде аяқталатынын білмей ме? Кей мектепте сабақ 19:15-те аяқталады, мұғалім мектептен 19:30-да шығады», – деген сауал қойылған.
Бұл сұрақтың жаны бар.
Өйткені министрдің өзі кейінірек кей мектептерде екінші ауысым кешкі сағат 20:00-ге дейін жалғасатынын мойындап, 18:00 барлық мектепке ортақ қатаң шектеу болмайтынын айтты. Байланыс уақыты мектептің жұмыс кестесіне қарай нақтылануы мүмкін.
Демек мәселе «мұғалімді кешке мазаламау керек пе?» дегенде емес.
Оған көпшілік қарсы емес.
Мәселе – министрлік мұндай ұсынысты айтпас бұрын мектептің нақты жұмыс режимін ескерді ме?
Қазақстанның көптеген мектебінде екінші ауысым бар. Сабақ кеш аяқталады. Бала мектептен шығып, үйіне жеткенше уақыт өтеді. Осындай жағдайда ата-ананың мұғалімге кешкі уақытта хабарласуына тура келетін жағдайлар болуы мүмкін.
Мысалы, бала сабақтан шықты, бірақ үйіне жетпеді делік.
Сағат – 20:30.
Ата-ана ең алдымен кімге хабарласады?
Көбіне сынып жетекшісіне.
Осындай кезде «мұғалімнің жеке уақыты басталды» деген формалды түсінік баланың қауіпсіздігі мәселесінен жоғары тұра ала ма?
Әрине, жоқ.
Министрдің өзі де шұғыл жағдайда педагог ата-анамен байланысатынын және мәселені шешуге көмектесетінін айтты.
Сондықтан қоғамдағы сынның негізгі нысанасы – мұғалімнің жеке уақытын қорғау идеясының өзі емес, оны 18:00 деген бір ғана сағатпен өлшеуге тырысу.
Мұғалімнің құқығын қорғау қажет. Бұл даусыз. Ата-ананың түнде хабарласып, сабаққа қатысы жоқ ұсақ-түйек сұрақпен педагогті мазалауы да дұрыс емес.
Бірақ мұғалімнің жұмыс уақыты мектептің нақты кестесімен, ауысымымен, жүктемесімен және сынып жетекшісінің міндетімен қабыспай тұрып, «18:00-ден кейін мазаламаңыз» деген үндеу мәселені шешпейді.
Керісінше, жаңа түсініспеушілік тудыруы мүмкін.
Әлеуметтік желідегі тағы бір сын осыған тіреледі:
«Мұғалімді осылай қорғай ма?»
Шын мәнінде педагогті қорғау үшін тек чаттағы хабарламаны шектеу жеткіліксіз.
Мұғалімнің қағазбастылығын азайту, негізсіз есептерді қысқарту, артық тексерістерден қорғау, заңсыз міндеттер жүктемеу, ата-аналардың қысымынан нақты құқықтық тетік арқылы қорғау әлдеқайда маңызды.
Ал 18:00 мәселесі әзірге нақты ереже емес. Министрлік оны ата-аналар қауымдастығымен бірге пысықтайтынын мәлімдеді.
Сондықтан Оқу-ағарту министрлігіне қойылатын сұрақ қарапайым: егер мектептің өзі 20:00-ге дейін жұмыс істесе, неге ата-ана мен мұғалімнің байланыс шекарасы 18:00-ден басталуы керек?
Мұғалімнің жеке уақытын қорғау керек.
Бірақ оны қорғаудың жолы мектеп өмірінің нақты шындығына қайшы келмеуі тиіс.
