«Өрлеу» өкілі ескертті: Мұғалімдер санатынан қандай жағдайда айырылуы мүмкін?

«Өрлеу» өкілі ескертті: Мұғалімдер санатынан қандай жағдайда айырылуы мүмкін?

Қазақстанда педагогтердің білімін бағалау (ПББ) кезінде белгіленген талаптарды бұзған мұғалімдерге қатаң шара қолданылады. Тәртіп бұзушылық анықталса, арнайы акт жасалып, педагогтің біліктілік санаты бір жыл мерзімге бір саты төмендетіледі. Сонымен қатар 2025–2026 оқу жылында ПББ тәртібін бұзған ұстаздар аттестаттаудың пилоттық жобасына қатыса алмайды. Бұл туралы «Өрлеу» біліктілікті арттыру ұлттық орталығының департамент директоры Гүлден Мұхамбетжанова мәлімдеді, деп жазады Democrat.kz.

Қазақстандық педагогтерді аттестаттау тәртібіне қатысты маңызды түсініктеме жарияланды.

«Өрлеу» біліктілікті арттыру ұлттық орталығы ұйымдастырған тікелей эфирде департамент директоры Гүлден Мұхамбетжанова ПББ кезінде белгіленген талаптарды бұзған мұғалімдерге қандай шара қолданылатынын түсіндірді.

Бұл туралы «Педагог-KZ» хабарлады.

Оның айтуынша, тестілеу барысында тәртіп бұзушылық анықталған жағдайда арнайы акт жасалады. Соның негізінде педагогтің біліктілік санатын төмендету мәселесі қаралады.

Бір тәртіп бұзушылық — бір жылға төмен санат

Педагогтерді аттестаттау қағидаларына сәйкес, ПББ өткізу талаптарын бұзу дерегі анықталса, арнайы акт рәсімделіп, тестілеу нәтижесі жойылады.

Ал аттестаттау комиссиясының шешімі бойынша педагогке бір жыл мерзімге қолданыстағы санатынан бір саты төмен біліктілік санаты беріледі.

Мәселен, педагог-зерттеуші санатындағы мұғалімнің санаты педагог-сарапшы деңгейіне түсірілуі мүмкін.

Бұл педагогтің еңбекақысына да әсер етуі ықтимал. Өйткені біліктілік санатына байланысты төленетін үстемеақы мөлшері әртүрлі.

Дегенмен мұндай шешім тәртіп бұзушылық тиісті рәсіммен анықталғаннан кейін қабылданады.

Пилоттық жобаға да қатыса алмайды

Гүлден Мұхамбетжанованың түсіндіруінше, 2025–2026 оқу жылында аттестаттау кезінде ПББ тәртібін бұзған педагогтер жаңа пилоттық жобаға қатыстырылмайды.

Бұл талап аттестаттаудың жаңартылған жүйесіне көшуді жоспарлап жүрген мұғалімдер үшін маңызды.

Пилоттық жоба педагогтердің кәсіби қызметінің нәтижелерін бағалауға бағытталған. Оның аясында белгілі бір талаптарға сәйкес келетін ұстаздар ПББ-ны қайта тапсырмай-ақ аттестаттаудан өте алады.

Алайда тестілеу тәртібін бұзған педагогтерге мұндай мүмкіндік берілмейтіні айтылды.

Қайта тәртіп бұзса, жаза күшейеді

Педагогтерді аттестаттау қағидаларында ПББ тәртібін қайталап бұзғандарға қатысты бұдан да қатаң шаралар қарастырылған.

Қолданыстағы талаптарға сәйкес, тәртіп бұзушылық қайта анықталса, педагог бес жыл мерзімге аттестаттаудан өтуге жіберілмейді.

Бұл жағдайда оның біліктілік санаты комиссия шешімімен «педагог» деңгейіне дейін төмендетілуі мүмкін.

Сондықтан алғашқы тәртіп бұзушылық пен қайталанған жағдайдың салдары бірдей емес.

Тесттен өте алмау мен тәртіп бұзу — екі бөлек жағдай

Педагогтер үшін маңызды тағы бір айырмашылық бар.

ПББ кезінде қажетті шекті балды жинай алмау тәртіп бұзушылық болып саналмайды.

Ал тестілеудің белгіленген талаптарын бұзу — бөлек негіз.

2026–2027 оқу жылында енгізіліп жатқан аттестаттаудың жаңа тәртібі аясында алғашқы әрекетінде шекті балл жинай алмаған педагогтердің қолданыстағы санаттары мен үстемеақыларын сақтау тетіктері қарастырылған.

Бірақ бұл жеңілдікті тестілеу ережесін бұзған мұғалімдерге автоматты түрде қолдануға болмайды.

Осылайша, Гүлден Мұхамбетжанованың түсініктемесіндегі негізгі мәселе — ПББ-дан төмен нәтиже алу емес, оны өткізу тәртібін бұзу.

Мұндай әрекет педагогтің бір жылдық біліктілік санатына ғана емес, жаңа аттестаттау жүйесіне қатысу мүмкіндігіне де әсер етеді.

Барлық жаңалықтар