Мектептерде оқушыларды кітап оқуға баулу мақсатында ұйымдастырылатын марафондарға қатысты наразылық айтылды. Әлеуметтік желіде жарияланған жазбада мұғалімдердің негізгі міндеті балаға білім беру емес, оқылған кітап туралы есеп жинауға айналып бара жатқаны сыналған. Әсіресе сынып жетекшілерінің мойнына қосымша жұмыс жүктеліп, дауыс жинау, сілтеме тарату және скриншот жіберу талаптары көбейгені айтылды. Жазба авторы мұндай шаралар баланың кітапқа қызығушылығын арттыра ма, әлде кезекті есеп үшін өткізіле ме деген мәселе көтерді, деп жазады Democrat.kz.
Әлеуметтік желіде мектептердегі кітап оқу марафондары мен мұғалімдерге жүктелетін қосымша тапсырмаларға қатысты сыни пікір жарияланды.
Threads қолданушысы кітап оқуды насихаттаудың қазіргі тәсілдеріне күмән келтіріп, әсіресе сынып жетекшілерінің жұмысы шамадан тыс көбейгенін айтқан.
«Кит етсе — мұғалім! Әсіресе сынып жетекшінің мойнына артылмаған қандай жұмыс қалды? Оқылмаған кітапқа оқушының атынан пікір жазуға дейін мұғалімге жүктелсе, мұндай марафонның мәні неде? Баланың кітапқа қызығушылығын арттыра ма, әлде кезекті есепті толтыра ма?» – деп жазған ол.
Жазба авторының наразылығы кітап оқыту идеясының өзіне емес, осы мақсатта ұйымдастырылатын шаралардың орындалу тәсіліне бағытталған.
«Оқушының орнына мұғалім пікір жазатын болған ба?»
Жарияланымдағы ең өткір мәселе — оқушы оқымаған кітапқа оның атынан мұғалімнің пікір жазуы туралы айтылған сын.
Егер мұндай жағдай шынымен орын алса, кітап оқу марафонының негізгі мақсаты күмән туғызады.
Өйткені кітап оқудың мәні — оқушының шығарманы түсінуі, өзіндік ой қалыптастыруы және оқығаны туралы пікір білдіруі.
Ал оқушының орнына ересек адамның мәтін дайындауы оның оқу дағдысын дамытпайды.
Жазбада мұндай тапсырманы нақты қай мектептің немесе ұйымның бергені көрсетілмеген. Сондықтан оқушы атынан мұғалімдерге міндетті түрде пікір жаздырылып жатыр деп тұжырым жасауға болмайды.
Дегенмен автор көтерген мәселе кітап оқуды насихаттау шараларының шынайы нәтижесіне қатысты сұрақ туғызады.
«Мына сілтемеге кіріңдер, дауыс беріңдер, скрин жіберіңдер!»
Желі қолданушысы мұғалімдерге жолданатын қосымша тапсырмаларды да сынаған.
«Оның үстіне: «Мына сілтемеге кіріңдер,мына адамға дауыс беріңдер, скрин жіберіңдер!» деген бұйрықтар таусылмайды. Әр дауысты міндеттеп, артынан дәлелін сұрату қаншалықты орынды? Лайықты адам,мұғалімдердің дауысынсыз-ақ алмай ма», – деп жазған ол.
Бұл сөздерден ұстаздардың тек білім беру жұмысына ғана емес, түрлі онлайн дауыс беру науқандарына да тартылатынына наразылық байқалады.
Автордың айтуынша, сілтеме арқылы дауыс берудің өзі жеткіліксіз. Кейін оның орындалғанын растау үшін скриншот жіберу талап етіледі.
Мұндай тапсырмалардың нақты қай мекемеден берілгені жазбада көрсетілмеген.
Алайда автордың басты сұрағы түсінікті: мұғалімнің кәсіби міндетіне қатысы жоқ онлайн науқандарға қатысуды талап ету қаншалықты орынды?
«Кітапты жан дүниеңді байыту үшін оқу керек»
Жазбаның астында пікір білдірген оқырман да кітап оқу марафондарының мазмұнына қатысты ойын жеткізген.
«Кітапты жан танымың түсіне рухани дүниетанымыңды байыту үшін оқу керек сияқты еді. Бүгінде комментарий жазу мен лайк басу үшін оқу керек сияқты ғой. Оқушылар әдеби кітап оқу былай тұрсын сабағын әрең оқып отыр ғой. Әдебиеттен жаттау дегенді айтудың өзі ұят. Әрең әрең жаттайды», – деген пікір жарияланған.
Бұл пікірде оқушылардың кітап оқуға қызығушылығын қалыптастыру мен әлеуметтік желідегі белсенділікті арттырудың айырмашылығына назар аударылған.
Шығарма оқып, оның мазмұнын түсіну бір бөлек, ал есеп үшін пікір жазып, лайк жинау мүлде басқа әрекет.
Кітап оқу марафонының нәтижесін тек жарияланған пікірлермен немесе жиналған дауыстармен бағалау баланың шынайы оқу дағдысын толық көрсете алмайды.
«Есептің артында мұғалімнің уақыты мен еңбегі тұр»
Жазба авторы пікірінің соңында мұғалімдердің еңбегіне қатысты маңызды сұрақ қойған.
«Есептің артында мұғалімнің уақыты мен еңбегі тұрғанын қашан ескереміз?» – деп жазған ол.
Бұл сөздер мектептердегі қосымша тапсырмаларға қатысты наразылықтың негізгі түйінін көрсетеді.
Мұғалім сабаққа дайындалады, оқушының жұмысын тексереді, ата-анамен байланысады және күнделікті оқу-тәрбие жұмысын жүргізеді.
Ал осындай міндеттердің үстіне түрлі марафондарға қатысу, пікір жазу, онлайн дауыс жинау және оның орындалғанын дәлелдеу тапсырмалары қосылса, педагогтің негізгі жұмысына бөлетін уақыты қысқаруы мүмкін.
Кітап оқу мәдениетін дамыту — білім беру жүйесіндегі маңызды міндет. Бірақ бұл жұмыстың нәтижесі өткізілген марафондардың санымен немесе әлеуметтік желідегі белсенділікпен ғана өлшенбеуге тиіс.
Кітап оқуды насихаттау кімнің міндетіне айналды?
Әлеуметтік желідегі жазба білім беру жүйесіндегі өзекті қайшылықты көрсетіп отыр.
Бір жағынан, мектептер оқушылардың кітапқа қызығушылығын арттыруға ұмтылады. Екінші жағынан, мұндай бастамалардың орындалуы мұғалімдердің қосымша есеп беруіне ұласып кетуі мүмкін.
Оқушының оқыған кітабы туралы өз пікірін айтуы маңызды. Алайда оның атынан мұғалім мәтін жазса, мұндай тапсырманың тәрбиелік және білімдік мәні әлсірейді.
Сол сияқты онлайн дауыс беру немесе скриншот жинау жұмыстарының кітап оқу мәдениетін қалыптастыруға қандай қатысы бар екені де түсініксіз.
Жазба авторы көтерген мәселелердің нақты мектептерде қандай деңгейде таралғаны туралы дерек жоқ.
Дегенмен оның «Кит етсе — мұғалім!» деген сөзі педагогтердің қосымша міндеттерге қатысты наразылығын айқын жеткізеді.
Бала кітапты есеп үшін емес, өзі үшін оқуға үйренуі керек.
Ал мұғалім оқушының орнына пікір жазып, дауыс жинаумен емес, оның білімін жетілдірумен айналысуға тиіс.