Алматы облысының мектептерінде «Комиссия келе жатыр!» деген хабар мұғалімдерді әбігерге салған. Әлеуметтік желіде ұстаздардың тексеріске жанталаса дайындалып жатқаны, қандай құжаттар сұралатыны, комиссияның оқушылардан не сұрайтыны туралы ондаған хабарлама тарады. Тіпті кей педагогтер дәрі ішетін жағдайға жеткенін жазған. Ал тексерудің нақты мақсаты мен тәртібі көпшілікке түсініксіз. Әлеуметтік желідегі жазбаларға қарағанда, комиссияның қашан, қай мектепке баратыны жөнінде де сауал көп. Мұғалімдер «Балажан» платформасын толтырумен әлек болып жатқанда, кезекті тексерістің қажеттілігіне күмән келтіріп отыр, деп жазады Democrat.kz.
Алматы облысының білім беру ұйымдарында «комиссия келеді» деген хабар дүрбелең туғызғанға ұқсайды. Бұл туралы әлеуметтік желідегі «Қазақстан ұстаздары» тобында жарияланған жазбалар мен педагогтердің өзара таратқан хабарламаларынан аңғаруға болады.
«Алматы облысы мұғалімдері комиссия келеді деп шапқылап жүр. Не комиссия? Білетіндер ма?» – деген сауал жарияланған.
Аталған жазбаға пікір қалдырған ұстаздар тексеріске қатысты түрлі болжам айтып, оның нақты мақсаты туралы ақпараттың жеткіліксіз екенін жеткізген.
Бір қызығы, комиссияның кім екені және не үшін келетіні туралы сұрақтар көп болғанымен, мектептерде дайындық қызу жүріп жатқан көрінеді.
«Комиссия келеді дегеннен мұғалімдер дәрі ішіп жатыр»
Әлеуметтік желідегі пікірлердің бірінде мұғалімдердің психологиялық жағдайына қатысты алаңдатарлық мәлімет келтірілген.
«Күнде: "Комиссия келеді!"- деген сөздерден бе, жап-жас келіншектер қан қысымы(давление) асқынып, күнделікті дәрі ішуге мәжбүрлі болып жатыр. Көбісі осы жазданы отпуск тындарын алған соң мамандық ауыстыруды да ойлап қойған.
Соншама, мұғалімдерге үрей әкелетін ол не қылған комиссия?! Алматы қаласы Алатау ауданы № 169 мектеп-лицейіне де жау келгелі жатыр! Ұстаздар" Балажан" толтырып, біте алмай жүргенде, ол не қылған комиссия?!» – деп жазған пікір иесі.
Бұл — әлеуметтік желі қолданушысының жеке мәлімдемесі. Комиссия туралы хабарлардың мұғалімдердің денсаулығына нақты әсері жөнінде медициналық деректер ұсынылмаған.
Алайда жазбаның өзінен-ақ тексеріске дайындықтың кей педагогтер үшін қаншалықты ауыр қабылданып жатқанын байқауға болады.
«Неге дайындалып жүргенімізді білмейміз, бірақ дайынбыз»
Мұғалімдердің абыржуын сипаттайтын пікірлердің бірі көпшіліктің назарын аударған.
«Неменe дайындалып жүргенімізді білмейміз бірақ дайынбыз...» – деп жазған желі қолданушысы.
Бұл сөйлем тексеріске дайындық төңірегіндегі жағдайды қысқа әрі өткір сипаттайды.
Тағы бір пікірде:
«Комиссия өзі білмейді.? Не тексерейіндеп жүргенін ,?» – деген сұрақ қойылған.
Ал келесі желі қолданушысы:
«Комиссия бірінші рет келейін деп тұр ма?» – деп мысқылдаған.
Басқа бір пікірде мектеп әкімшіліктерінің өздері де тексеріс туралы ескертулер тарататыны айтылған.
«Мектептегі мұғалімдер чатына мектепке комиссия келмесе де, мектепте комиссия жүр деп анда-санда хабарлама жіберіп қояды.
Не үшін?» – деп сұраған желі қолданушысы.
Мұндай пікірлер комиссияның нақты жұмысына ғана емес, тексеріс туралы ақпараттың мектеп ұжымдарына қалай жеткізілетініне де наразылық барын көрсетеді.
Таңғы 07:15-тен басталатын тексеріс
Әлеуметтік желіде мектептерге барған тексерушілердің жұмысы туралы да хабарламалар тараған.
Солардың бірінде:
«Бізге 07:15-те келді Тек қана сабақтарға кіріп жатыр Әкімшілік көрсеткен сыныптарға емес, өзі сол жерде айтқан сыныптарға кіріп жатыр Тек қана түске дейін, түстен соң сабақтарға кіру» – делінген.
Басқа хабарламаларда тексерушілердің сабақ кестесі мен оқушылардың сабаққа қатысуын, асхана мен санитарлық бөлмелерді, қауіпсіздік жүйелерін және мектеп құжаттарын қарайтыны айтылған.
Тіпті комиссияның оқушылардан қандай сұрақтар сұрауы мүмкін екені жөнінде алдын ала ескертулер тараған.
«Қайырлы кеш әріптестер! Сынып жетекшілер қауіпсіздік сабақтарын сынып сағатының алғашқы 10 минутында өткіземіз деп айтсын. Ал сынып сағатының қмж-сын жазғанда соңында қойып жатырмыз айтады.📌📌📌 Ертең осы бойынша сыныптарға кіріп оқушылармен сұхбат жүргізеді. Сынып жетекшілер соңғы өткен қауіпсіздік сабақтарының тақырыптарын оқушыларға айтып қойсын📌📌📌» – делінген сондай хабарламалардың бірінде.
Бұл жерде ерекше назар аударатын мәселе бар.
Қауіпсіздік сабақтарының шын мәнінде қалай өткізілгенін анықтау маңызды. Алайда комиссия келер алдында балаларға қандай жауап беру керектігін ескерту тексерістің шынайы нәтижесіне күмән туғызуы мүмкін.
«Күзетші орындықта отырмасын, дәретхана таза болсын»
Тексеріс алдында таратылған хабарламаларда мектептің күнделікті жұмысына қатысты егжей-тегжейлі нұсқаулар да кездеседі.
«Далада туалет жабық тұруы керек Ішкі туалеттерді тексереді іші таза Керек жабдықтар тұруы керек Видео наблюдения, трев.кнопка.тіркеу журналы дұрыс болуы керек Мектепте күзет орындықта отырмасын Сабақ расписания бойынша өтуі керек Әр кабинетке кіре алуы мүмкін» – делінген бір хабарламада.
Тағы бірінде мектепке кіреберістегі 111 байланыс нөміріне қатысты ақпараттық материалдарға ерекше мән берілген.
«111 QR кіре беріс АЗ болуы керек Раздевалканың ішінде болуы керек. 111 қатты материалдан жасалу керек, әсіресе мектептегі кіре берісте А3 форматта болуы тиіс» – деген ескерту тараған.
Бұл нұсқаулардан мектептердің тексеріс кезінде ұсақ-түйекке дейін назар аударылатынын күтіп отырғаны байқалады.
Әрине, санитарлық тазалық, балалардың қауіпсіздігі, бейнебақылау мен дабыл жүйесінің жұмысы — мектептің күнделікті қамтамасыз етуге тиіс жағдайлары.
Алайда мұның бәрі комиссия келетін күнге ғана арнайы дайындалатын шаруаға айналса, тексерістің шынайы тиімділігі туралы сұрақ туындайды.
«Балажан», «Өркен», профилактикалық кеңес: мұғалім тағы қанша құжат дайындайды?
Тараған хабарламаларда тексерушілер сұрауы мүмкін құжаттардың ауқымы да көрсетілген.
Атап айтқанда, мектептердің ыстық тамақтандыруға қатысты бұйрықтары, бракераж актілері, қамқоршылық кеңестің хаттамалары, ата-аналар жиналыстарының құжаттары, мектеп парламентінің жұмысы, педагогтердің сабақ кестесі және бухгалтерлік тарификация мәселелері аталған.
Бұдан бөлек, ерекше бақылауды қажет ететін оқушылармен жұмысқа ерекше көңіл бөлінетіні айтылған.
«Профилактикалық есепте тұрған балалардың жоспарында аяқталу нысаны болуы тиіс Есепте тұрған балалармен жұмыс жоспарлары жүйеленбеген, есепте тұрған барлық балаға жеке профилактикалық жоспарларда барлығына бірдей ісшаралар көзделген» – делінген хабарламалардың бірінде.
Сондай-ақ педагогтерге «Өркен» жүйесіндегі құжаттарды шығарып алу, «Балажан» платформасына қолжетімділікті тексеру жөнінде ескертулер берілген.
Мектептің психологиялық қызметі, жеке қауіпсіздік жұмыстары мен профилактикалық кеңес құжаттары да назардан тыс қалмайтыны көрсетілген.
Осындай сан түрлі құжаттың бір мезгілде талап етілуі педагогтердің неліктен абыржып отырғанын түсіндіреді.
Тексерістің ресми құжаты да тарады
Әлеуметтік желіде Алматы облысының білім басқармасына қатысты бұйрықтың үзіндісі де жарияланған.
Құжатта облыстық әдістемелік орталықтың 2026 жылғы жұмыс жоспарына сәйкес 2026–2027 оқу жылында мектепке дейінгі, жалпы орта білім беру ұйымдарына, арнайы мектеп-интернаттарға және техникалық-кәсіптік білім беру ұйымдарына сабаққа қатысу жүргізілетіні көрсетілген.
Онда сабақтарға қатысу облыстық әдістемелік орталыққа жүктелгені жазылған.
Бұйрық үзіндісінде тексерілетін бағыттар ретінде функционалдық сауаттылық, жасанды интеллект және «Адал азамат» біртұтас тәрбие бағдарламасының сабаққа кіріктірілу деңгейін анықтау аталған.
Бұл құжат мектептерге барудың белгілі бір ресми негізі бар екенін көрсетеді.
Дегенмен ұсынылған үзіндіде нақты қай мектепке, қай күні, қандай құрамдағы мамандар баратыны көрсетілмеген.
Сондықтан әлеуметтік желіде тараған барлық тексеріс хабарламаларының дәл осы бұйрыққа қатысы бар деп айтуға негіз жеткіліксіз.
Оның үстіне, жарияланған хабарламалардың бірінде Жетісу облысының Алакөл ауданында жүргізілген тексеріс туралы да айтылған. Демек, желіде бірнеше өңірдегі әртүрлі тексерістерге қатысты ақпарат араласып жүруі мүмкін.
Облыстық білім басқармасы неге түсініктеме бермейді?
Әлеуметтік желідегі жазбаларға қарағанда, педагогтер арасында тексерістің нақты мақсаты, мерзімі және тәртібі туралы ортақ түсінік қалыптаспаған.
Кейбірі комиссияның қайдан келетінін сұраса, енді бірі оның қандай құжаттарды тексеретінін анықтауға тырысуда.
Ал кей мектептерде мұғалімдер сабақ өткізу, құжат дайындау, платформаларды толтыру және оқушыларды сұрақтарға әзірлеу жұмыстарын қатар атқарып жатқандай көрінеді.
Тексеріс туралы хабардың мектепке қалай жеткізілетіні де маңызды.
Егер облыстық білім басқармасы немесе тексерісті ұйымдастыратын мекеме оның мақсатын, өкілеттігін және тәртібін алдын ала нақты түсіндірсе, педагогтер арасында мұндай дүрбелең азаюы мүмкін.
Ал облыстық білім басқармасы басшысының өзі комиссия туралы білмейді деген мәлімет әзірге ресми түрде расталған жоқ. Ұсынылған жазбаларда басқарма басшысының мұндай жауап бергенін дәлелдейтін құжат немесе тікелей мәлімдеме жоқ.
Сондықтан бұл мәселе бойынша жауапты мекеменің ашық түсініктемесі қажет.
Комиссия балаға білім беру сапасын тексере ме, әлде мұғалімнің жүйкесін жұқарта ма?
Мектеп жұмысын бақылау — білім беру жүйесіндегі қажетті міндеттердің бірі.
Балалардың қауіпсіздігі, тамақтануы, психологиялық қолдау алуы және сабақ сапасы назардан тыс қалмауға тиіс.
Алайда тексерістің түпкі мақсаты кемшіліктерді анықтап, оларды түзетуге көмектесу болса, оның өзі мұғалімге қосымша үрей мен қағазбастылық әкелмеуі керек.
Алматы облысындағы педагогтердің әлеуметтік желідегі пікірлері осы қайшылықты көрсетіп отыр.
Бір жағынан, білім сапасын бақылау туралы ресми бұйрық бар. Екінші жағынан, мектептер арасында тараған хабарламалардан жаппай дайындық, белгісіздік және тексерістен қорқу байқалады.
Ендеше, жауапты мекемелерге қойылатын сұрақ та нақты: комиссияның міндеті мұғалімнің жұмысын жақсартуға жәрдемдесу ме, әлде оның қанша құжат дайындағанын санау ма?
Мұғалімдер «комиссия келе жатыр» деген хабардан шошымайтын жағдай қашан қалыптасады?
Өйткені мектептің шынайы сапасы комиссия келген күні ғана емес, күн сайынғы жұмысынан көрінуге тиіс.