"Жуып тастаған": Адвокат Зәкеңнің өліміне қатысты тың деректерді жария етті

"Жуып тастаған": Адвокат Зәкеңнің өліміне қатысты тың деректерді жария етті

2005 жылы өз үйінде үш оқ жарақатымен өлі табылған мемлекет және қоғам қайраткері Заманбек Нұрқаділовтің қазасына қатысты күмәнді жайттар қайта көтерілді. Марқұмның отбасы мүддесін қорғаған адвокат Серікқали Мусин оқиға орнынан көзге көрінбейтін қан іздері анықталғанын мәлімдеген. Оның айтуынша, қан іздері саясаткердің денесі табылған бөлмемен шектелмей, үйдің басқа бөліктерінен де шыққан. Енді адвокаттың EL ДАУЫСЫ арнасындағы сұхбатына қатысты тараған мәліметтер осыдан жиырма бір жыл бұрынғы тергеудің қалай жүргізілгені туралы сұрақтарды қайта туғызды, деп жазады Democrat.kz.

Заманбек Нұрқаділовтің жұмбақ өліміне қатысты көпшілікке белгісіз болуы мүмкін жайттар қайта талқыланып жатыр.

Марқұмның отбасы мүддесін қорғауға қатысқан белгілі адвокат Серікқали Мусиннің EL ДАУЫСЫ YouTube арнасындағы сұхбатына қатысты мәліметтерде оқиға орнын тексеру кезінде анықталған қан іздері, оқтардың бағыты және тергеу әрекеттеріне байланысты күмәндер сөз болады.

Саясаткердің қазасына қатысты ресми қорытынды мен оның жақтастары айтқан деректер арасындағы қайшылықтар бұған дейін де талай мәрте көтерілген.

Алайда адвокаттың тікелей қатысуымен жүргізілген тексерулер туралы мәліметтер бұл оқиғаға ерекше назар аудартады.

Қан тек мәйіт жатқан жерден табылмаған

Заманбек Нұрқаділов 2005 жылғы 12 қарашада Алматыдағы өз үйінде оқ жарақаттарымен өлі табылды.

Оқиғадан кейін марқұмның үйі бірнеше мәрте тексерілген.

Серікқали Мусин сол жылдың 29 қарашасында өткізілген баспасөз мәслихатында оқиға болғаннан екі апта өткен соң үйден бұрын байқалмаған қан іздері анықталғанын мәлімдеген.

Адвокаттың сол кездегі түсіндіруінше, күмәнді іздер саясаткердің денесі табылған бөлмеде ғана емес, бірінші қабаттағы дәлізде, жуынатын бөлмеде және оған іргелес бөлмелерде болған.

Бұл мәліметтер 2005 жылы-ақ ақпарат құралдарында жарияланған.

Ал EL ДАУЫСЫ арнасындағы сұхбатқа қатысты ұсынылған ақпаратта арнайы ерітінді қолданылған кезде еден мен қолжуғыштағы жасырын іздер анық көрінгені айтылады.

Сондай-ақ Мәскеудегі сарапшылар олардың адам қаны екенін растағаны туралы мәлімдеме бар.

Дегенмен Мәскеудегі зерттеудің қорытынды құжаты ашық деректерден табылмады. Сондықтан бұл тұжырымды әзірге адвокатқа телінген ақпарат ретінде қарастырған жөн.

Үйдің басқа бөлмелеріндегі қан нені білдіреді?

Бұл сұраққа Серікқали Мусин оқиғадан кейін көп ұзамай жауап іздеген.

Оның сол кездегі болжамынша, бірінші қабаттағы қан іздері екі түрлі жағдайды меңзеуі мүмкін.

Біріншісі — саясаткердің шабуыл жасаған адамға қарсылық көрсетуі.

Екіншісі — оқиғадан кейін әлдекімдердің қылмыс іздерін жасыруға әрекеттенуі.

Алайда адвокат бұл нұсқаларды анықталған факт емес, ықтимал түсіндірме ретінде ұсынған.

Өйткені үйдегі қан іздерінің қай кезде пайда болғанын, кімге тиесілі екенін және олардың саясаткердің өліміне қандай қатысы барын тиісті сараптама ғана анықтай алады.

Соған қарамастан, дәл осы жайттың өзі маңызды сұрақ туғызады: егер қан іздері бірнеше бөлмеден анықталса, тергеу олардың пайда болу себебін қалай түсіндірді?

Үш оқтың құпиясы

Заманбек Нұрқаділовтің денесінен анықталған жарақаттар да адвокаттың ресми нұсқаға күмәндануына себеп болған.

2005 жылғы 14 қарашада Серікқали Мусин марқұмның денесінде үш оқ жарақаты болғанын хабарлаған.

Оның екеуі кеуде тұсына, үшіншісі басқа тиген.

Сол кездегі мәлімет бойынша, кеуде тұсынан өткен екі оқ креслодан, ал үшінші оқ еденнен табылған.

Адвокаттың назарын аударған тағы бір жайт — оқтардың бағыты.

Ол кеудеге тиген оқтардың жоғарыдан төмен қарай бағытталғанына және атыс кезінде жастық қолданылғанына күмән келтірген.

Бұл жағдайлардың өзіне қол жұмсау туралы болжаммен қаншалықты үйлесетінін сұраған.

Алайда үш оқтың анықталуы тергеушілерден жасырын қалған дерек болған жоқ. Бұл туралы құқық қорғау органдарының мәліметтері мен сол кездегі ақпарат құралдарында да айтылған.

Сондықтан үш оқтың болғанын тергеу мүлде тіркемеген деп кесіп айтуға негіз жоқ.

Ал белгілі бір қосымша дәлелдердің іс материалдарына енгізілмегені туралы адвокатқа телінген мәлімдеме бөлек тексеруді қажет етеді.

Тергеудің өзіне қатысты күмәндер

Серікқали Мусин тек оқ жарақаттары мен қан іздеріне ғана назар аудармаған.

Ол 2005 жылғы қарашада өткен баспасөз мәслихатында оқиға орнын қарау кезіндегі бірқатар кемшілік туралы мәлімдеген.

Адвокаттың айтуынша, алғашқы сәтте із кесетін мамандар тартылмаған, кейбір маңызды заттар кейінірек алынған.

Сонымен қатар үйдің екінші қабатындағы аяқкиім ізі дер кезінде сараптамаға жіберілмегенін айтқан.

Оның пікірінше, мұндай олқылықтар оқиғаның барлық мән-жайын анықтауға кедергі келтіруі мүмкін еді.

Мүсін бұл жайттарды өзіне қол жұмсау туралы нұсқаға қарсы дәлел ретінде қарастырған.

Дегенмен адвокаттың айтқан кемшіліктері мен тергеушілердің оларды әдейі жасырғаны туралы айыптау бірдей ұғым емес.

Дәлелді қасақана жасыру фактісі анықталуы үшін тиісті процессуалдық құжаттар мен ресми тексеру қорытындылары қажет.

Ресми нұсқа неге күмән тудырды?

Заманбек Нұрқаділовтің өлімінен кейін құқық қорғау органдары бірнеше болжамды қарастырған.

Кейін тергеу саясаткер өзіне қол жұмсаған деген қорытындыға келген.

Алайда бұл нұсқамен марқұмның жақындары мен адвокаттары келіспеген.

Серікқали Мусиннің пайымдауынша, үш оқ жарақатының орналасуы, атыс бағыты, жастықтың қолданылуы және үйдің өзге бөліктерінен табылған қан іздері оқиғаны басқа қырынан зерттеуді талап еткен.

Ол өзіне қол жұмсау туралы қорытындыны сенімсіз деп санаған.

Сонымен бірге оқиғаға қатысты қасақана кісі өлтіру нұсқасын да қарастыру қажеттігін айтқан.

Адвокаттың бұл ұстанымы 2005 жылғы баспасөз мәслихаттарында жарияланған деректермен де сәйкес келеді.

Жиырма бір жыл өтсе де жауапсыз қалған сауал

Заманбек Нұрқаділовтің өлімі Қазақстанның саяси тарихындағы ең көп талқыланған оқиғалардың бірі болып қалды.

Бұған марқұмның мемлекет басқару ісіндегі орны, кейінгі саяси ұстанымы және қазасының ерекше жағдайлары себеп болды.

Ал Серікқали Мусин көтерген мәселелердің өзегі — оқиға орнынан табылған айғақтардың қалай зерттелгені.

Үйдің әр бөлмесіндегі қан іздерінің шығу тегі анықталды ма? Олар кімге тиесілі болды? Оқтардың бағыты мен денедегі жарақаттар қалай салыстырылды? Адвокат күмәнданған барлық жайттарға толық жауап берілді ме?

Бұл сұрақтар ресми іс материалдарын зерттеуді қажет етеді.

Барлық жаңалықтар