Он екі жасар қызын сыныптастары үш ай бойы қорлап, ал сынып жетекшісі оны кінәлі етіп көрсеткен. Бұл туралы әлеуметтік желіде жанайқайын жариялаған анасы ата-аналар жиналысында бүкіл сынып пен мұғалімнің қызына қарсы шыққанын мәлімдеді. Қызының телефонынан қорлауға толы құпия жазбаларды тапқан әйел ақыры мектепке полиция шақырған. Оның айтуынша, құқық қорғау қызметкерлері келгеннен кейін ғана мұғалім мен ата-аналардың көзқарасы өзгерген, деп жазады Democrat.kz.
Әлеуметтік желіде қызының мектепте көрген қорлығын баяндаған ананың жазбасы көпшіліктің назарын аударды.
Әйелдің айтуынша, бәрі сынып жетекшісінің ата-аналар чатына жіберген хабарламасынан басталған. Мұғалім кешкі сағат 19:00-де міндетті түрде жиналыс өтетінін хабарлап, оқу процесіне кедергі келтіретін кейбір оқушылардың тәртібі талқыланатынын ескерткен.
Анасы мектепке барғанда сол жиналыстың басты нысанасына өзінің он екі жасар қызы айналатынын білмеген.
«Мен мектепке бара жатып, басты тәртіп бұзушы менің он екі жасар қызым болып шығатынын тіпті ойлаған жоқпын. Кеш бойы көз алдымда көрсетілімге арналған сот жүріп жатқандай болды», – деп жазды ол.
«Қызың кінәлі, сондықтан онымен ешкім араласпайды»
Анасының айтуынша, жиналыста сынып жетекшісі өзге ата-аналардың шағымдарын оқыған.
Оларда қыздың жанжал шығаратыны, мұғалімге қарсы сөйлейтіні және сыныптастарын өзіне қарсы қоятыны айтылған.
Өзге оқушылардың аналары да бұл айыптауларды қолдаған.
«Иә, біздің балаларымыздың алдында кешірім сұрасын. Онымен ешкімнің араласпайтынына өзі кінәлі», – деген олар.
Осы сәтте анасы қызының телефонынан екі күн бұрын кездейсоқ көріп қалған жазбаларды есіне түсірген.
Ол сыныптастары құрған жабық Telegram арнасының скриншоттарын сақтап қойған екен.
«Күндіз күліп жүретін, кешке жуынатын бөлмеде жылайтын»
Анасы жариялаған мәліметке қарағанда, әлгі жабық арнада оқушылар қыздың суреттерін таратып, оны кемсітетін сөздер жазған.
Тіпті асханада түсірілген фотосуреттеріне қорлайтын сипаттамалар қосып, түрлі келемеж ат қойған.
Мұнымен шектелмей, баспалдақта оны «байқамай» итеріп жіберудің жолдарын талқылаған.
Ал қыз бұл жағдайды үш ай бойы анасынан жасырып келген.
«Қызым үш ай бойы үндемеді. Күн сайын мектепке күлімдеп кететін, ал кешке жуынатын бөлмеге кіріп алып, оның қалай жылап жатқанын естімеуім үшін суды қатты ағызатын», – деп жазған анасы.
Бұл сөздер қыздың сырт көзге ештеңе болмағандай көрінуге тырысқанымен, үйде ауыр күйзеліс кешкенін аңғартады.
Алайда бұл оқиғалар әзірге ананың әлеуметтік желідегі баяндауы арқылы ғана белгілі.
«Бұл — балалардың жеке хаттары. Мектеп жауап бермейді»
Анасы жиналыс үстінде телефонындағы хаттарды қағазға шығарып, мұғалім мен ата-аналардың алдына қойған.
Оның айтуынша, сынып іші бірден тына қалған.
Бірақ сынып жетекшісінің жауабы анасын одан әрі ашуландырған.
«Мұны дереу алып тастаңыз. Бұл — балалардың жеке хат алмасуы. Интернетте болып жатқан жағдайға мектеп жауап бермейді. Мұнда шу шығармаңыз», – деген мұғалім.
Осыдан кейін анасы жиналыс үстінде 112 нөміріне қоңырау шалған.
Ол құқық қорғау қызметкерлерін шақырып, кибербуллинг дерегін және мектеп әкімшілігінің әрекетсіздігін тіркеуді сұраған.
Жазба авторының айтуынша, шамамен жиырма минуттан кейін кабинетке полиция қызметкерлері кірген.
«Полиция келгенде бәрінің сөзі өзгерді»
Анасы тәртіп сақшылары келгеннен кейін жиналыстағы жағдай күрт өзгергенін жазған.
Бұған дейін қызды кінәлаған ересектер кешірім сұрап, мәселені бейбіт жолмен шешуді ұсына бастаған.
«Ересектердің сөз саптауы бірден өзгерді: кешірім сұрау, бәрін бейбіт жолмен шешуді өтіну және болған оқиғаны ұмытуды ұсыну басталды», – деп баяндаған ол.
Алайда анасы шағымынан бас тартпаған.
Оның сөзінше, жиналған материалдар кәмелетке толмағандардың істері жөніндегі комиссияға берілген. Ал қорлауды ұйымдастырған оқушылар мектепішілік есепке алынған.
Кейін әйел қызын басқа мектепке ауыстырған.
«Қызымды басқа мектепке ауыстырдық. Ол жерде қызым ақыры еркін тыныстап, шынайы достар тапты», – деп жазған анасы.
Мұғалім баланы қорғаудың орнына неге оны кінәлаған?
Бұл оқиғада назар аударатын ең маңызды жайт — ананың баяндауынша, қызды тек сыныптастары ғана емес, ересектер де кінәлаған.
Мұғалім ата-аналар жиналысын ұйымдастырып, баланың тәртібін көпшіліктің алдында талқылаған. Өзге ата-аналар да қыздың оқшаулануына оның өзін кінәлі санаған.
Ал анасы қорлау туралы жазбаларды көрсеткенде, сынып жетекшісі әңгімені балалардың жеке хат алмасуына бұрған.
Осы тұста маңызды мәселе туындайды: егер оқушыны сыныптастары жүйелі түрде қорлап жүрсе, мұғалім оның себебін анықтауға тырысуы керек пе, әлде баланың мінез-құлқын талқылаумен шектеле ме?
Оқушылар арасындағы жанжал мен буллингтің айырмашылығы да осында.
Бір реттік келіспеушілік пен бірнеше ай бойы жалғасқан қорлау, көпшілік болып кемсіту және әдейі оқшаулау — бірдей жағдай емес.
Ананың жазбасында сипатталған әрекеттер расымен болған болса, оларды жай ғана балалар арасындағы түсініспеушілік деп бағалау жеткіліксіз.
Дегенмен оқиғаның қай мектепте болғаны, полицияның қандай қорытынды жасағаны және мектеп әкімшілігінің ресми ұстанымы жарияланымда көрсетілмеген.
Сондықтан мұғалім мен оқушылардың әрекеттеріне қатысты айтылғандар әзірге ананың мәлімдемесі ретінде қарастырылады.
«Бүкіл сынып пен мұғалім балаңа қарсы шықса, не істер едің?»
Жазбасының соңында анасы көпшілікке сұрақ қойған.
«Егер бүкіл сынып мұғаліммен бірге балаңызға қарсы шықса, менің орнымда не істер едіңіз?» – деп сұраған ол.
Бұл сұрақ бір отбасының ғана мәселесін қамтымайды.
Өйткені мектептегі буллингтің ең ауыр тұстарының бірі — баланың қорлық көріп жүргенін ересектерге айта алмауы.
Ал көмек сұраған кезде оған сенбесе немесе болған жағдай үшін өзін кінәласа, бала одан сайын тұйықталуы мүмкін.
Әлеуметтік желіде жарияланған осы оқиғада анасы полиция шақырғаннан кейін ғана жағдай өзгергенін айтады.
Егер бұл мәліметтер расталса, онда тағы бір маңызды сұрақ туындайды: баланың құқығын қорғау үшін ата-ана міндетті түрде полиция шақыруға тиіс пе?
Әлде мектептің өзі қорлау белгілерін байқап, оған дер кезінде тосқауыл қоя алуы керек пе?
Жазба авторының айтуынша, қызы жаңа мектепке ауысқаннан кейін ғана өзін қауіпсіз сезіне бастаған.
Бірақ үш ай бойы үнсіз жылаған баланың басынан өткергенін бір мектептен екіншісіне ауыстыру ғана өшіріп жібере алмайды.
