Қазақстандық дәрігерлер мен медицина қызметкерлері әлеуметтік желіде еңбекақыға қатысты ашық наразылық білдіріп, биліктен нақты жауап талап ете бастады. Тәулік бойы адам өміріне жауап беретін мамандардың жалақысы мен күнделікті тұрмысы туралы айтылған әңгімелер қоғам назарын аударды, деп жазады Democrat.kz.
Threads әлеуметтік желісінде дәрігерлердің жалақысы, еңбек жағдайы және медицина қызметкерлерінің шетелге кетуі туралы қызу пікірталас жүріп жатыр.
Дәрігерлер мен олардың жақындары ресми ақпарат құралдарында медицина қызметкерлерінің жоғары жалақы алатыны жиі айтылғанымен, іс жүзінде жағдай мүлде басқаша екенін алға тартуда.
«Барлық жаңалықтар жан-жақта дәрігерлер 2 миллион теңге жалақы алады деп жарысып жазып жатыр. Не мақсатпен? Біз дәрігерлер сонша жыл оқып, өз жалақымыздың қанша екенін білмейтін сауатсызбыз ба?» – деп ашынады пікір қалдырған медицина қызметкерлерінің бірі.
Тағы бір қолданушы халық арасында дәрігердің орташа айлығы 500 мың теңге деген түсінік қалыптасқанын айтып, мұның шынайы жағдайды көрсетпейтінін жеткізген.
Ал емхана дәрігерлерінің еңбекақысына қатысты жазбада тіпті таңғаларлық мәлімет келтірілген.
«Мен учаскелік дәрігерге қаралатын адамдар арасында сауалнама жүргіздім. Бәрі олардың жалақысы миллион теңгеге жуық деп ойлайды. Ал дәрігердің 180 мың теңге алатынын естігенде таңғалды», – дейді желі қолданушысы.
Мұндай сомалар әлеуметтік желі қолданушыларының жеке мәлімдемелеріне негізделген. Олардың нақты еңбек шарты, жұмыс мөлшерлемесі мен қосымша төлемдері туралы мәлімет жарияланбаған.
Әсіресе көпжылдық тәжірибесі бар мамандардың табысына қатысты пікірлер назар аудартады.
Бір әйел жолдасының 14 жылдық еңбек өтілі бар кардиолог екенін жазған. Оның айтуынша, дәрігер жедел қабылдау бөлімінде айына 12–13 тәуліктік кезекшілік атқарады. Соған қарамастан, отбасын қамтамасыз ету үшін тағы екі жерде жұмыс істеуге мәжбүр.
«Медицина қызметкерлері соғыс кезінде де, қауіпті індет кезінде де алдыңғы шепте жүреді. Сондықтан олардың еңбегі ерекше бағалануға тиіс», – дейді ол.
Тағы бір пікірде медициналық қызметкердің айлығы отбасының ең қарапайым қажеттіліктеріне әрең жететіні айтылған.
«Декреттік демалыстан жұмысқа шықтым. Жалақым төрт жыл бұрынғы деңгейде қалған. Екі кішкентай балам бар. Ақшам коммуналдық төлемдерге, азық-түлікке және балалардың киіміне ғана жетеді. Өзіме ақша қалмайды. Тіпті ойыншық алуға да мүмкіндік жоқ», – деп жазған мейіргер.
Ал өзге қолданушы медицина саласын жақсы көрсе де, жалақының аздығынан жұмыстан кеткенін жеткізген.
«Медицина маған қатты ұнайтын. Бірақ 150 мың теңгемен отбасымды асырай алмайтынымды түсіндім. Сондықтан жұмыстан шығуға мәжбүр болдым», – дейді ол.
Жалақы мәселесімен қатар медицина қызметкерлерінің шамадан тыс жүктемесі де көтерілді.
«Таңғы сегізден кешке дейін жұмыс істейміз. Тамақ ішуге уақыт таппаймыз. Науқастардың шағымын тыңдаймыз, олардың туыстарынан қорқыту мен ауыр сөздер естиміз. Әр пациент үшін алаңдаймыз. Осындай еңбектің ақысы 250 мың теңге ғана», – деп жазды жеке медициналық орталыққа ауысқан дәрігер.
Дәрігерлердің бір бөлігі жылдар бойы айтылып келе жатқан жалақы көтеру туралы уәделерге де күмәнмен қарайды.
Желі қолданушыларының бірі коронавирус пандемиясы кезінде жарияланған кезең-кезеңімен еңбекақы өсіру жоспарын еске салып, оның қаншалықты орындалғанын сұраған.
«Неге бұйрық шығарып, кейін оны ұмытып кетуге болады? 2026 жылы дәрігердің айлығы 500–700 мың теңге болуы керек еді деген ақпарат айтылған. Сонда уәде қайда?» – деп сұрайды ол.
Бұл мәлімдемедегі көрсеткіштердің қандай нормативтік құжатқа және қандай санаттағы дәрігерлерге қатысты екенін ресми түрде нақтылау қажет.
Ең алаңдатарлығы, медицина мамандарының шетелге кетуі туралы пікірлердің көбеюі.
Әлеуметтік желіде Румыния, Чехия, Польша, Германия, Канада және Дубайға жұмыс істеуге кеткен дәрігерлер туралы жазбалар жарияланған. Кейбір қолданушылар шетелде мамандардың еңбегі әлдеқайда жоғары бағаланатынын айтып, Қазақстаннан кетуге дайындалып жүргендерін жасырмаған.
«Жақсы өмір сүру үшін дәрігерлер тәулік бойы жұмыс істеуге міндетті емес. Бұл пациенттер үшін де үлкен қауіп. Дәрігерлерге лайықты жалақы төленбесе, еліміз мамансыз қалуы мүмкін», – дейді пікір қалдырғандардың бірі.
Медицина қызметкерлері жалақыдан бөлек, кәсіби мәртебе мен қоғамдағы өздеріне деген көзқарасты өзгертуді де талап етуде.
«Медицина қызметкерлерінің жалақысын көтеру ғана емес, оларға деген құрметті де арттыру қажет. Әсіресе мейіргерлердің еңбегін бағалайтын уақыт жетті», – деп жазды тағы бір қолданушы.
Осы пікірлер Денсаулық сақтау министрлігіне бірнеше маңызды сұрақ туындатады.
Қазақстанда дәрігерлердің нақты орташа және медианалық жалақысы қанша? Бір мөлшерлемемен жұмыс істейтін учаскелік дәрігер, хирург, анестезиолог және мейіргер қанша алады? Бұрын жарияланған жалақыны көтеру жоспарлары қандай деңгейде орындалды? Қосымша кезекшілік пен бірнеше жерде жұмыс істеуден түсетін табыс орташа жалақы есебіне қалай енгізіледі?
Ең бастысы, медицина қызметкерлерінің тапшылығын жою туралы айтылып жүрген кезде тәжірибелі дәрігерлердің аз жалақыға байланысты жұмыстан кетуі мен шетелге көшуінің алдын алу үшін қандай нақты шаралар қабылданып жатыр?
Әлеуметтік желідегі пікірлер бір нәрсені анық көрсетіп отыр: медицина қызметкерлері енді кезекті уәде емес, өз еңбегіне лайықты ақы мен нақты өзгеріс күтеді.
