Әлеуметтік желіде елордадағы мектептердің біріне қатысты өте ауыр айыптау айтылды. Бұрынғы қызметкермін деген желі қолданушысының мәлімдемесі білім мекемелеріндегі басшылықтың әрекеті мен педагогтердің еңбек құқығына қатысты күрделі сұрақтар туғызды. Осы жағдайға байланысты Оқу-ағарту министрлігі мен Астана қаласының білім басқармасынан ресми жауап талап етіледі, деп жазады Democrat.kz.
Астана мектептеріндегі басшылықтың мұғалімдерге қысым көрсетуі, қызметкерлердің ақшасын иемденуі және жұмыстан кеткен педагогтерді өзге білім мекемелеріне орналастырмау үшін «қара тізім» жүргізуі мүмкін екені туралы әлеуметтік желіде алаңдатарлық мәлімдеме жарияланды.
Threads желісінде елорда мектептерінің бірінде жұмыс істегенін айтқан қолданушы бұрынғы басшысына қатысты ауыр айыптаулар келтірді.
«Барлық мектеп солай ғой. Мен Астананың бір мектебінде істеп, директоры бір оңбаған қатын 100 мың теңгемді алып алды. Бірақ өзіме тиісе беріп, маза бермей, ақыры шығып кеттім. Директорлардың чаты бар, бір-бірінен сұрайды, сенен кетіпті, неге кетті деп, проблемная деп, черный списоктары бар», – деп жазды ол.
Жазба авторының айтуынша, мектеп директоры одан 100 мың теңге алған. Бұдан кейін басшылық тарапынан қысым жалғасып, ақыры жұмыстан кетуге мәжбүр болған.
Бұдан да алаңдатарлығы – желі қолданушысы мектеп директорлары өзара ақпарат алмасып, жұмыстан шыққан мұғалімдерді «проблемалы қызметкерлер» ретінде белгілейтін бейресми тізім жүргізетінін мәлімдеді.
Бұл – әзірге әлеуметтік желіде айтылған, тәуелсіз дереккөздер арқылы расталмаған айыптаулар. Жазбада мектептің атауы, директордың кім екені және 100 мың теңгенің қандай жағдайда алынғаны көрсетілмеген.
Алайда мұндай мәлімдеме тиісті органдар тарапынан тексеруді қажет ететін бірнеше маңызды мәселені көтереді.
Егер педагогтің ақшасы заңсыз алынған болса, бұл әрекеттің құқықтық сипаты анықталуға тиіс. Ал қызметкерге жұмыстан кетуі үшін жүйелі түрде қысым жасалғаны дәлелденсе, еңбек құқықтарының бұзылуына қатысты мәселе туындайды.
Ең күрделі сұрақ – мектеп директорларының арасында мұғалімдердің бейресми «қара тізімі» шынымен бар ма?
Егер мұндай тізім жүргізілетіні анықталса, оған қызметкерлердің қандай деректері енгізілгені, олардың қандай мақсатта таратылғаны және педагогтердің жұмысқа орналасуына кедергі келтірілген-келтірілмегені тексерілуге тиіс.
Желі қолданушысының жазбасына жауап берген тағы бір азамат мектептегі жағдайға ең алдымен директор жауапты екенін алға тартқан.
«Директорды ауыстыру керек. Балық басынан шіриді. Директор дұрыс болмаса, дұрысталмайды», – деп жазды ол.
Осы пікір мектеп басшыларының жауапкершілігі туралы мәселені қайта көтеріп отыр.
Мектеп директорының міндеті тек оқу процесін ұйымдастыру, есеп қабылдау немесе қызметкерлердің жұмысын бақылаумен шектелмейді. Ол педагогтердің еңбек құқықтарының сақталуына, ұжымдағы психологиялық ахуалға және қызметкерлерге әділ қаралуына да жауап береді.
Алайда мұғалім басшылықтың қысымына ұшыраса, кімге шағымданады? Шағымданғаннан кейін жұмысынан айырылмайтынына немесе басқа мектепке орналасуына кедергі жасалмайтынына қандай кепілдік бар?
Осыған байланысты Democrat.kz Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігі мен Астана қаласының білім басқармасына төмендегі мәселелер бойынша ресми сауал жолдауды көздейді.
Біріншіден, Астана қаласының білім басқармасына қарасты мектептердің директорлары арасында қызметкерлер туралы ақпарат алмасатын ортақ чаттар бар ма? Егер болса, олардың мақсаты қандай және мұғалімдердің жеке деректерін таратуға қандай шектеулер қойылған?
Екіншіден, елорда мектептерінде жұмыстан кеткен педагогтердің бейресми «қара тізімі» жүргізіле ме? Мұғалімнің бұрынғы жұмыс орнынан кету себебі оның басқа мектепке орналасуына ықпал ете ала ма?
Үшіншіден, соңғы үш жылда Астана мектептерінде директорлар мен олардың орынбасарлары тарапынан психологиялық қысым көрсету, қызметкерлерден ақша талап ету немесе еңбек құқықтарын бұзу туралы қанша ресми шағым тіркелді? Олардың қаншасы расталып, қандай шаралар қабылданды?
Төртіншіден, қызметкерлерден заңсыз ақша алу немесе оларды жұмыстан кетуге мәжбүрлеу туралы шағымдарды білім басқармасы қандай тәртіппен қарайды? Мұндай жағдайда шағым берушінің құпиялығы мен еңбек құқықтары қалай қорғалады?
Бесіншіден, мұғалімдердің басқа білім мекемесіне жұмысқа орналасуына бұрынғы басшыларының бейресми түрде кедергі келтіруі ықтимал жағдайлар бойынша тексеру жүргізіле ме?
Алтыншыдан, әлеуметтік желіде жарияланған осы нақты мәлімдемеге қатысты мән-жайды анықтау үшін құзыретті органдар қандай шаралар қабылдай алады?
Бұл сұрақтар жекелеген директорларды дәлелсіз айыптау мақсатында емес, білім беру жүйесіндегі еңбек қатынастарының ашықтығын және педагогтердің құқықтарының қаншалықты қорғалғанын анықтау үшін қойылып отыр.
Өйткені мұғалімнің мәртебесін көтеру туралы қанша айтылғанымен, егер ол басшысының ықтимал қысымынан қорқып, өз құқығын қорғай алмаса, қабылданған заңдар мен берілген кепілдіктердің іс жүзіндегі нәтижесіне сұрақ туындайды.
Ең бастысы, Оқу-ағарту министрлігі мен Астана қаласының білім басқармасы мұғалімдерге қатысты осындай айыптаулардың негізділігін тексеріп, қоғамға түсінікті жауап беруге тиіс.
