Қазақстанда қоғамдық тамақтану орындарының санитариялық әл-ауқаты бойынша рейтинг енгізу жоспарланып отыр. Бұл туралы BES.media-ға Санитариялық-эпидемиологиялық бақылау комитеті хабарлады деп жазады Democrat.kz.
Ведомство өкілдері қандай нысандар бағаланатынын, қандай деректер ескерілетінін және рейтинг нәтижелерін қайдан көруге болатынын түсіндірді.
РЕЙТИНГ ҚАШАН ІСКЕ ҚОСЫЛАДЫ
Нақты күні әзірге белгіленген жоқ. Жоба пысықталу сатысында. Оны іске қосқанға дейін «Санитариялық-эпидемиологиялық қадағалау» ақпараттық жүйесін жетілдіру қажет: нысандардың цифрлық паспорттарын мемлекеттік ақпараттық ресурстармен интеграциялау, сондай-ақ бағалау әдістемесін әзірлеп, бекіту керек.
БАҒАЛАРДЫ ҚАЙДАН КӨРУГЕ БОЛАДЫ
Жеке сайт немесе қосымша жасау жоспарланып отырған жоқ. Рейтингті санитариялық-эпидемиологиялық қадағалау ақпараттық жүйесінің басты бетіне орналастыру көзделген. Онда пайдаланушылар тамақтану орындарының бағаларын көріп, оларды бір-бірімен салыстыра алады.
РЕЙТИНГКЕ ҚАНДАЙ ОРЫНДАР ЕНЕДІ
Жүйеде есепке алынған, бақылаудағы барлық қоғамдық тамақтану нысандары бағаланады. Тізімге мейрамханалар, дәмханалар, асханалар, кофеханалар, фуд-корттар, жылдам тамақтану орындары және қоғамдық тамақтанудың басқа да нысандары енеді. Қазірдің өзінде әр нысан бойынша цифрлық паспорт жүргізіледі және дәл осы мәліметтер болашақ рейтингтің негіздерінің біріне айналады.
ҚАНДАЙ ӨЛШЕМДЕР БОЙЫНША БАҒАЛАНАДЫ
Әдістеме әзірге түпкілікті бекітілген жоқ, алайда комитет тәуекелге бағдарланған тәсілді қарастырып отыр. Алдын ала мәлімет бойынша, қорытынды бағаға рұқсат құжаттарының болуы және олардың мәртебесі, нақты қызметтің мәлімделген қызмет түріне сәйкестігі, қызметкерлердің медициналық кітапшалары, өндірістік бақылаудан өтуі және зертханалық зерттеулердің нәтижелері әсер етуі мүмкін.
Сондай-ақ тамақтан улану және аурудың жаппай таралу жағдайларын, азаматтар мен ұйымдардың расталған шағымдарын, қайталанған заңбұзушылықтарды және нысанның соңғы рет қашан тексерілгенін ескеру жоспарланып отыр.
Өлшемдердің түпкілікті тізімі мен олардың бағалаудағы үлесі кейінірек анықталады.
РЕЙТИНГ АВТОМАТТЫ ТҮРДЕ ЖАҢАРТЫЛАДЫ
Жүйе іске қосылғаннан кейін бағаларды адамның араласуынсыз қайта есептеу жоспарланып отыр. Егер жүйеге тексерулер, зертханалық зерттеулер, шағымдар немесе заңбұзушылықтар туралы жаңа мәліметтер түссе, мекеменің рейтингі автоматты түрде жаңартылады. Бұл жүйенің жеделдігін арттырып, бағалаудың адам факторына тәуелділігін төмендетуге тиіс.
РЕЙТИНГКЕ БАЙЛАНЫСТЫ ТЕКСЕРУЛЕР КӨБЕЙЕ МЕ
Санитариялық-эпидемиологиялық бақылау комитеті жобаның мақсаты тексерулер санын көбейту емес екенін мәлімдеді.
«Нысанға төмен рейтинг берілуі немесе оның жоғары тәуекел деңгейіне жатқызылуы, керісінше емес, тексерулердің нәтижелері бойынша да қалыптасатын болады. Мысалы, шағымдар неғұрлым көп болып, олар тексеру қорытындысында расталса, бұл рейтингке әсер етеді. Бұл ретте жалпы стратегиялық мақсат — тексерулер санын көбейту емес, оларды тәуекелі жоғары нысандарға неғұрлым дәл бағыттау», – деп түсіндірді ведомство.
Яғни төмен баға шексіз тексерулер жүргізудің автоматты негізіне емес, жинақталған проблемалардың салдарына айналуға тиіс.
ТАҒЫ ҚАНДАЙ ДЕРЕКТЕР ЦИФРЛЫҚ ФОРМАТҚА КӨШІРІЛЕДІ
Қоғамдық тамақтану орындарының рейтингі санитариялық-эпидемиологиялық бақылауды кең ауқымда цифрландырудың бір бөлігіне айналады. Жүйеде халықты вакцинациямен қамту, вакциналардың қозғалысы, зертханалық зерттеулер, қауіпсіз емес өнімдерді анықтау және нысандардың санитариялық жағдайы туралы деректер жинақталуға тиіс.
Алдағы уақытта санитариялық әл-ауқат рейтингін тек дәмханалар мен мейрамханаларға ғана емес, балалар ұйымдарына және санитариялық бақылаудағы басқа да нысандарға қолдану жоспарланып отыр.
БҰЛ НЕГЕ МАҢЫЗДЫ
Қазір келуші көбіне мекемедегі санитариялық мәселелер туралы шағым түскеннен, тексеру жүргізілгеннен немесе мәселе қоғамда үлкен дау туғызғаннан кейін ғана біледі. Ашық рейтинг дәмханаға немесе мейрамханаға бармас бұрын оның жағдайын бағалауға мүмкіндік беретін түсінікті көрсеткіш болуы мүмкін.
Ал мекемелердің өздері үшін бұл санитариялық талаптарды сақтауға қосымша ынталандыру тудырады, өйткені заңбұзушылықтар тек тексерулерге ғана емес, көпшілікке қолжетімді рейтингтегі бағаға да әсер ететін болады.
