2026 жылдан бастап Қазақстанда педагогтерді аттестаттаудың жаңа тәртібі кезең-кезеңімен енгізіледі деп жазады Democrat.kz.
Жаңартылған жүйе қағазбастылықты азайтуға, мұғалімдердің кәсіби жетістіктерін жан-жақты бағалауға және аттестаттау рәсімін толық цифрландыруға бағытталған. Сонымен қатар міндетті тестілеу алынып тасталып, бұрынғы санат пен үстемақыларды сақтау тетігі қарастырылған.
Міндетті тестілеу алынып тасталды
Жаңа тәртіпке сәйкес, педагогтердің біліктілік санатын растау немесе жоғарылату үшін өткізілетін біліктілік тестілеуі (ОЗП/ҰКТ) енді міндетті талап болмайды.
Сонымен қатар аттестаттау рәсімі толықтай тегін жүргізіледі. Бұрын қолданылған ақылы қайта тест тапсыру тәжірибесі де жойылады.
Қағазбастылық қысқарады
Жаңа жүйеде педагогтерден қағаз түріндегі оқу-әдістемелік кешендерді, авторлық бағдарламаларды және түрлі қосымша есептерді тапсыру талап етілмейді.
Бағалау кезінде негізгі назар мұғалімнің нақты кәсіби жетістіктеріне, өткізетін сабақтарының сапасына және оқушылардың оқу үлгеріміндегі оң өзгерістерге аударылады.
Аттестаттау қалай өтеді?
Жаңартылған модель бойынша педагогтер үш негізгі бағыт бойынша бағаланады:
Біліктілік бағалауы – мұғалімнің кәсіби шеберлігі мен сабақ өткізу деңгейін анықтайды;
Кешенді аналитикалық қорытынды (КАҚ) – оқушылардың оқу жетістіктері, олимпиада мен байқаулардағы нәтижелері және тәрбие жұмысының тиімділігі ескеріледі;
Педагогикалық эссе – көлемі 250–300 сөз болатын қысқаша шығармашылық жұмыс.
Педагогикалық эссе нені қамтиды?
Жаңа форматтағы эссе мұғалімнің педагогикалық ұстанымы мен оқыту әдістемесін көрсетуге арналған.
250–300 сөз көлеміндегі жұмыста педагог өз тәжірибесін, білім беру мен тәрбиелеуге қатысты көзқарасын және қолданатын әдістерін қысқаша әрі нақты сипаттауы тиіс.
Өтінім беру рәсімі цифрландырылды
Аттестаттауға өтінім беру толықтай электронды форматқа көшіріледі.
«Педагог-модератор» және «Педагог-сарапшы» санаттарына үміткерлер құжаттарын «Ұстаз» платформасы арқылы тапсырады. Бұл жүйеде педагогтің цифрлық портфолиосы автоматты түрде қалыптасып, жетістіктері синхрондалады.
Ал «Педагог-зерттеуші», «Педагог-шебер» санаттарына және білім беру ұйымдарының басшыларына арналған өтінімдер eGov.kz порталы арқылы қабылданады.
Жаңа жүйеге кімдер қатысады?
Жаңартылған аттестаттау рәсіміне:
біліктілік санатының бес жылдық мерзімі аяқталған педагогтер;
кемінде екі жыл еңбек өтілі бар әрі жоғары кәсіби жетістіктерге қол жеткізген мұғалімдер (мерзімінен бұрын аттестаттау);
бұған дейін тестілеуден қажетті ұпай жинай алмаған және пилоттық жобаға қатысатын педагогтер қатыса алады.
Үстемақылар сақталады
Жаңа формат бойынша аттестаттаудан алғаш рет өтетін педагогтердің қолданыстағы біліктілік санаты мен оған байланысты төленетін үстемақылары толық көлемде сақталады.
Аттестаттау рәсімі оқу жылында бір рет қана, белгіленген кестеге сәйкес өткізіледі.
Бұрынғы және жаңа жүйенің айырмашылығы
Бұрын педагогтер міндетті тест тапсырып, ақылы қайта тапсыру мүмкіндігін пайдаланатын. Сондай-ақ көлемді қағаз құжаттарын жинақтап, түрлі есептер өткізуге мәжбүр болды және кей жағдайда үстемақыларынан айырылу қаупі туындайтын.
Жаңа жүйеде міндетті тестілеу алынып тасталып, рәсім тегін жүргізіледі. Цифрлық портфолио енгізіліп, педагогикалық эссе жазылады, ал бағалау мұғалімнің нақты кәсіби нәтижелері мен оқушылардың жетістіктеріне негізделеді.
Педагогтерді аттестаттаудың жаңартылған тәртібі білім беру жүйесіндегі әкімшілік жүктемені азайтып, бағалау үдерісін барынша әділ әрі ашық етуге бағытталған. Жаңа модельде басты назар мұғалімнің кәсіби құзыреттілігіне, оқыту сапасына және оқушылардың нақты нәтижелеріне аударылып, қағаз құжаттардан цифрлық форматқа көшу жүзеге асырылады.
