Оқу-ағарту министрі Жұлдыз Сүлейменованың жас педагогтерге арналған бейнеүндеуі әлеуметтік желіде қызу талқыланып жатыр. Министр білім саласына келген жастардың жетістіктеріне тоқталғанымен, кейбір мұғалімдер оның сөзінен өздерін толғандырған мәселелердің шешімін көрмеген. Олар қағазбастылықтың көбейгенін, жалақының жеткіліксіздігін, аттестаттаудың әлі де қиындық туғызатынын айтып, министрден мақтау емес, нақты өзгеріс күтетінін жеткізді, деп жазады Democrat.kz.
Оқу-ағарту министрі Жұлдыз Сүлейменованың жас мұғалімдерге арналған бейнеүндеуі Instagram желісінде жарияланды.
Бейнежазбада білім саласына келген жас мамандардың жетістіктері туралы айтылып, 5178 жас педагогке қатысты көрсеткіш көрсетілген.
Алайда министрдің үндеуіне жазылған пікірлердің бір бөлігі мүлде басқа мәселелерге арналды.
Мұғалімдер білім саласындағы жетістіктерді тізбелеуден бұрын мектептегі нақты жағдайға назар аудару қажеттігін айтып, министрге өткір сұрақтар қойған.
«Құр сөзбен қарын тойар ма?»
Желі қолданушыларының бірі министрдің жас мамандар туралы айтқан мәліметін сынап, ұстаздардың күткен жаңалығы басқа болғанын жеткізген.
«Құр сөзбен қарын тойар ма? Ең болмағанда, үздік түлектер автоматты түрде модератор санатын алады немесе жас педагогтердің жалақысына 20% үстеме қосылады, болмаса магистратураға грантпен тегін түсу мүмкіндігі беріледі деген жаңалық айтқаныңызда, керемет болар еді.
Ақыры, 840 жас педагог жоғары оқу орнын үздік бітіріпті. Алайда оларға төленетін жалақының қарапайым түлектерден ешқандай айырмашылығы жоқ. Осындай керемет ерекшелік айтылады деп күтіп едім.
Өкінішке қарай, бүгін айтылған жаңалық ешқандай қуаныш сыйламайды, көңіл көншітпейді. Бұл — тек сандық мәлімет қана», – деп жазған оқырман.
Бұл пікір жас мамандардың кәсіби жетістігі мен олардың еңбегін материалдық тұрғыдан ынталандыру арасындағы байланысты көтереді.
Әрине, жоғары оқу орнын үздік бітірген педагогке міндетті түрде жоғары жалақы төленуге тиіс деген талап қолданыстағы тәртіптен өздігінен туындамайды.
Алайда жас мұғалімдердің білім саласында тұрақтап қалуы үшін қандай қолдау қарастырылғаны — маңызды мәселе.
Жас маманның кәсіби дамуына жағдай жасалып, еңбегі лайықты бағаланбаса, жоғары білімді жастарды мектепке тартудың өзі жеткіліксіз болуы мүмкін.
«Мұғалімнің статусы авторитеті жоқ бұл елде!»
Жарияланым астында мұғалімдердің кәсіби беделіне қатысты да сын айтылған.
«Мақтап мақтап құлақтан тебу. Әрекет қашан болады? Көздеріңіз көрмейді не болып жатқанын! Мұғалімнің статусы авторитеті жоқ бұл елде! Тексеріс келіп ББЖМ, ҰБТ дайындық папкасы, срез папкасын сұрайсыздар оларды дайындауға көп уақыт кетеді ғой баланы тексеріп оның олқылығын жазу масқара. Бұл қарқынмен білім сапасы көтерілмейді. Өтірік баға қойып көтереміз алдамшы бәрі. Талап мұғалім баланың білімімен және тәрбиесімен айналысу керек сонда білім сапасы көтеріледі!», – деп жазған желі қолданушысы.
Бұл пікірде мұғалімдердің бұрыннан көтеріп жүрген мәселесі тағы да қозғалған.
Педагогтер білім сапасын жақсарту туралы талаптарды орындау үшін оқушылармен жүйелі жұмыс істеуге уақыт қажет екенін айтады.
Алайда түрлі тексерулерге дайындық, бақылау нәтижелерін жинақтау, қосымша құжаттар әзірлеу мұғалімнің негізгі жұмысына кедергі келтіруі мүмкін.
Мұндағы маңызды сұрақ — тексерудің қажет немесе қажет еместігінде емес, оның қалай жүргізілетінінде.
Егер оқушылардың білім нәтижелері ақпараттық жүйелерде тіркелсе, сол деректерді қайтадан қағазға түсіріп, жеке папкаларға жинақтау қаншалықты орынды?
«Бітпейтін қағаз, соны кім оқиды екен?»
Мұғалімдердің қағазбастылыққа қатысты наразылығы басқа пікірлерде де жалғасын тапқан.
«Шынымды айтсам жылдан жылға қағаз деген көбейіп келе жатыр, бітпейтін қағаз, соны кім оқиды екен деп ойлаймын», – деп жазған оқырман.
Тағы бір азамат:
«Сөзден басқа дымды да бітіріп жатқан жоқсыңдар , сол баяғы жартас. ЖИ ЖИ дейсіңдер, ауыл мектептерінде ең болмағанда заманауи бір тақта жоқ. Еш өзгеріс жоқ, сол баяғы қағазбастылық, бұрынғыдан екі есе», – деп пікір білдірген.
Бұл сөздерде білім саласын цифрландыру мен мектептердің материалдық мүмкіндіктері арасындағы айырмашылық көтерілген.
Жасанды интеллектіні оқу процесіне енгізу, электронды платформаларды пайдалану, цифрлық сауаттылықты дамыту — қазіргі білім жүйесінің маңызды бағыттары.
Бірақ мұндай өзгерістер барлық мектепте бірдей жүзеге асып жатыр ма?
Ауылдық жерлердегі мектептердің интернетке, компьютерлерге және заманауи оқу құралдарына қолжетімділігі жеткілікті ме?
Министрлік жариялаған жетістіктердің нақты мектептердегі нәтижесін бағалау үшін осы сұрақтардың да жауабы қажет.
«Өзгерістер тек қағазда және сөз жүзінде»
Министрдің үндеуіне орыс тілінде пікір қалдырған азамат та білім саласындағы жаңалықтардың мұғалімдердің күнделікті жұмысын жеңілдетпегенін айтқан.
«Изменения только на бумагах и словах.с каждым днём тяжелее и труднее работать», – деп жазған ол.
Ал басқа пікірде аттестаттау құжаттарына қатысты қиындықтар қозғалған.
Пікір иесінің айтуынша, мұғалімдер бұрын аттестаттауға қажетті материалдарын қағазға жинақтап келген. Кейін құжаттарды электронды түрде өткізу тәртібі енгізілгенімен, оларды алдымен қағазға дайындап, содан кейін электронды жүйеге қайта жүктеуге мәжбүр болатын жағдайлар кездеседі.
Тағы бір оқырман министрлік басшыларынан мұғалімдердің жұмысын сырттай бағалаумен шектелмей, мектептің күнделікті тіршілігін өз көзімен көруді сұраған.
Бұл пікірлердегі жағдайлар барлық мектепке бірдей тән екені дәлелденген жоқ. Бірақ олардың бірнеше бағытта қайталануы ресми тексеруді қажет ететін мәселелердің бар екенін аңғартады.
«Зейнет жасын қысқарту қашан қолға алынады?»
Жас педагогтерге арналған үндеудің астында еңбек өтілі көп мұғалімдердің де мәселесі көтерілген.
«Пенсия жасын қысқартуды қолға алыңызшы өтініш, әйел апайлар зейнеттің нанын жеуге үлгермей кеткендер,ееенді шығып кетіп қалғандар қаншама,давление,аяқ қолы ауырып әрең жүр қаншасы, өздері рахаттанып қызығын көрсін зейнетақысын көруге денсаулығы жарап», – деп жазған оқырман.
Бұл пікір мұғалімдердің еңбек жағдайына қатысты тағы бір өзекті мәселені көрсетті.
Педагогтер жылдар бойы сабақ беріп қана қоймай, сынып жетекшілігін, тәрбие жұмыстарын, құжат жүргізуді және басқа да міндеттерді қатар атқарады.
Сондықтан зейнет жасын төмендету туралы ұсыныстар мұғалімдер арасында мезгіл-мезгіл көтеріліп келеді.
Алайда мұндай өзгеріс зейнетақы жүйесінің қаржылық мүмкіндіктерін, еңбек өтілін және әлеуметтік салдарын ескеріп шешілетін мәселе.
Жас мұғалімдерді мақтаған дұрыс. Бірақ оларды мектепте қалай сақтап қаламыз?
Жұлдыз Сүлейменованың үндеуінде жас мамандардың жетістіктеріне назар аударылғаны түсінікті.
Білім саласына қабілетті, жоғары оқу орнын жақсы аяқтаған жастардың келуі — маңызды көрсеткіш.
Алайда мұғалімдердің пікірлерінде басқа сұрақ басым болып отыр: сол жастар мектепте қанша жыл тұрақтап қалады?
Өйткені жас маманға дипломының үздік болуы ғана жеткіліксіз.
Оған кәсіби қолдау, әділ еңбекақы, тиімді жұмыс кестесі, қажетті оқу құралдары және қағазбастылықтан арылған жұмыс ортасы қажет.
Бұған дейін Оқу-ағарту министрлігі педагогтердің аттестаттау тәртібін жеңілдету, артық құжаттарды қысқарту және цифрлық жүйелерді жетілдіру бағытында бірқатар бастама көтерген.
Алайда жарияланым астындағы пікірлер мұндай шешімдердің нәтижесін барлық педагог бірдей сезініп отырмағанын көрсетеді.
Министрдің жас мамандарды қолдап сөйлегенін жоққа шығаруға негіз жоқ. Бірақ мұғалімдердің кәсіби жетістігін атап өту олардың жұмыс жағдайына қатысты нақты сұрақтарды екінші орынға ысыруға себеп болмауға тиіс.
Білім саласындағы жетістікті тек мектепке келген жас мұғалімдердің санымен өлшеу жеткіліксіз.
Олардың қаншасы үш жылдан кейін де мектепте жұмыс істеп жүр? Қаншасы мамандығынан кетуді ойлайды? Қаншасының жұмыс уақыты есеп пен қосымша тапсырмаларға жұмсалады?
Осы көрсеткіштер де жарияланса, жас педагогтерді қолдау саясатының шынайы нәтижесін бағалау оңайырақ болар еді.
Әлеуметтік желідегі пікірлерден байқалған негізгі талап қарапайым: мұғалімдерге жылы сөзбен қатар күнделікті жұмысын жеңілдететін өзгерістер қажет.
Өйткені білім сапасы туралы әдемі есеп жазуға болады. Бірақ сол есепті дайындап отырған мұғалімнің сабағына қанша уақыт қалғанын да сұрау керек.
