Әлеуметтік желіде жарияланған жазбада мемлекеттік мектептердегі шет тілін оқыту сапасына қатысты маңызды мәселе көтерілді. Автор кейбір мектептерде ағылшын тілі сабағын осы пән бойынша терең кәсіби даярлықтан өтпеген педагогтер жүргізетінін айтып, мұндай тәжірибеге қарсы шықты, деп жазады Democrat.kz.
Facebook желісінде Ali Alijan есімді қолданушы мемлекеттік мектептердегі ағылшын тілін оқыту сапасына қатысты өткір жазба жариялады.
Ол алдымен WhatsApp арқылы келген хабарламаға тоқталып, ондағы сабақ беру сапасына қатысты шағымды келтірген.
«Тақырыпқа оқу мақсаттары сай, оған сабақ мақсаттары, оған тапсырмалар мен саралау тапсырмалары, ары қарай дескриптор, бағалау барлығы бір әуенде болу керек. Не деген масқара, қалай өткізесіздер сабақты, қалай болса солай. Әр сабақ сапалы өтілуі тиіс. 45 минуттың 10 минуты басына, соңына кетсе, сіздерде 35 минут қалады. Сабақтар қызықсыз, нәтижесіз. Оқушылар пассивті. Мотивация жоқ. Ағылшындар сабақ өте алмайды мемлекеттік мектепте, неге деген сұрақты көп естимін», — делінген хабарламада.
Жазба авторы осы пікірден кейін мемлекеттік мектептердегі ағылшын тілін кімдер оқытып жүргеніне назар аударған.
«Қазақ тілі мұғалімі ағылшын тілін қалай оқытады?»
Автордың айтуынша, кейбір мектептерде ағылшын тілі сабағын негізгі мамандығы қазақ тілі мен әдебиеті болған педагогтер жүргізеді.
Ол мұндай жағдайды пән мұғалімдерінің кәсіби даярлығы тұрғысынан сынға алған.
«2000–2005 жылдары жоғары оқу орнын «Қазақ тілі мен әдебиеті және шетел тілі» мамандығы бойынша аяқтаған педагогтерге ағылшын тілі пәнінің сағатын беруге қарсымын», — деп жазды автор.
Оның пікірінше, мұндай мамандықта ағылшын тілі қосымша пән ретінде оқытылған. Ал шетел тілін негізгі мамандығы ретінде төрт жыл тереңдетіп меңгерген педагогтің дайындығы өзгеше болады.
«Ағылшын тілін негізгі мамандығы ретінде төрт жыл тереңдетіп оқыған мұғалім мен оны қосымша пән ретінде меңгерген маманның даярлық деңгейін бірдей деуге болмайды», — дейді ол.
Автор өзінің де ағылшын тілімен қатар неміс тілін екінші шетел тілі ретінде оқығанын, бірақ оны толық меңгермегендіктен неміс тілінен сабақ беруге таласпайтынын мысалға келтірген.
«Өйткені әр мұғалім өз білімінің деңгейін және кәсіби жауапкершілігін түсінуі керек», — деп жазды ол.
«Балалар ағылшын тілін үйренудің орнына тапсырма орындаумен шектеледі»
Жазбада ағылшын тілін оқытудың нәтижесіне қатысты да сын айтылған.
Автордың пікірінше, кейбір мектептерде балалар шетел тілінде еркін сөйлеуді үйренудің орнына оқулықтағы тапсырмаларды орындаумен ғана шектеледі.
«Соның салдарынан оқушы тіл үйренудің орнына тек кітаптағы тапсырмаларды орындаумен шектеледі. Ауызекі сөйлеу, дұрыс дыбыстау, тыңдалым мен еркін қарым-қатынас дағдылары кенже қалып жатады», — деп жазды ол.
Бұл мәселе ағылшын тілін оқытудағы негізгі мақсатқа назар аудартады.
Шетел тілін меңгеру тек грамматикалық тапсырмаларды дұрыс орындаумен шектелмейді. Оқушы тыңдағанын түсініп, ойын жеткізіп, өзге адаммен сол тілде қарым-қатынас жасай алуға тиіс.
Автор мұндай дағдыларды қалыптастыру үшін мұғалімнің тілдік деңгейі мен әдістемелік даярлығы маңызды екенін атап өткен.
«Дипломда шетел тілі деп жазылғаны жеткіліксіз!»
Ali Alijan мұғалімнің ағылшын тілінен сабақ беру құқығы оның кәсіби біліктілігімен расталуға тиіс деп есептейді.
«Егер педагог ағылшын тілінен сабақ бергісі келсе, оның тілдік деңгейі мен әдістемелік біліктілігі тәуелсіз бағалау арқылы дәлелденуі қажет. Тек дипломда «шетел тілі» деп жазылғанының болуы ағылшын тілін сапалы оқытуға жеткілікті негіз болмауы тиіс», — деп жазған ол.
Сонымен қатар автор арнайы қайта даярлаудан өтпеген және ағылшын тілін меңгеру деңгейін ресми түрде растамаған педагогтерге ағылшын тілі сағаттарын бермеуді ұсынады.
Дегенмен бұл талаптың өзінде ескерілуге тиіс маңызды мәселе бар: дипломында екі мамандық көрсетілген педагогтің нақты біліктілігін тек құжаттың атауына қарап анықтау дұрыс болмауы мүмкін. Оның кәсіби дайындығы, тілдік деңгейі және сабақ беру тәжірибесі де маңызды.
Сондықтан жазба авторының сыны белгілі бір мамандық иелерінің бәрі ағылшын тілін сапасыз оқытады дегенді білдірмейді.
«Қазақ тілін — қазақ тілінің маманы, ағылшын тілін — ағылшын тілінің маманы оқытсын!»
Автор жазбасын білім беру сапасын қорғауға бағытталған үндеумен аяқтаған.
«Қазақ тілін — қазақ тілі мен әдебиетінің маманы, ағылшын тілін — ағылшын тілі маманы оқытсын! Сонда ғана пәннің беделі де, білімнің сапасы да көтеріледі», — деп жазды ол.
Бұл пікір мемлекеттік мектептердегі пән мұғалімдерінің даярлығын бағалау, кадрларды бөлу және ағылшын тілін оқыту нәтижесін анықтау мәселелерін қайта көтерді.
Шын мәнінде, мектептегі ағылшын тілі сабағының нәтижесі оқушының оқулықтағы жаттығуларды қаншалықты дұрыс орындағанымен ғана емес, сол тілде сөйлеп, тыңдап, түсіне алуымен де өлшенуге тиіс.
Ал әлеуметтік желідегі жазбада көтерілген негізгі сауал мынау: мемлекеттік мектептерде ағылшын тілінен сабақ беретін мұғалімдердің нақты тілдік және әдістемелік даярлығы қаншалықты ескеріліп отыр?
