Бибісара Асаубаева 2023–2024 жылдары Спортты дамыту дирекциясынан ай сайын шамамен 1 миллион теңге көлемінде жалақы алып отырған деп жазады Democrat.kz.
2025 жылы басым спорт түрлері айқындалған жаңа заң қабылданды. Шахмат кешенді жарыстар бағдарламасына енбегендіктен, басым спорт түрлерінің қатарына қосылмады. Соған байланысты Асаубаеваның жалақы бойынша келісімшарты қысқартылды, өйткені бұған дейін шахмат олимпиадалық спорт түрлерімен бір деңгейде қаржыландырылып келген.
Спорт және туризмді қолдау қоры тарапынан көрсетілген қолдауға келсек, министрлік жыл басынан бері Бибісараның командасымен және менеджерлерімен бірге өтінімді қарастырып, оны мақұлдаған. Нәтижесінде халықаралық жарыстарға дайындалу үшін қорға қарасты қаражаттан 100 миллион теңге бөлінген.
Мүмкін, Бибісара өз мәлімдемесінде қор тарапынан көрсетілетін қосымша қолдау туралы айтқысы келген болар. Алайда қазіргі уақытта қаржы көлемі шектеулі. Қор көптеген спорт федерацияларын, соның ішінде халықаралық спорттық жобаларды қолдайды. Сондықтан қор әзірге бөлінген 100 миллион теңгемен шектелген.
Қаржыландыру көлемінің жыл сайын өсіп отырғаны атап өтілді:
- 2024 жылы — 63 миллион теңге;
- 2025 жылы — 79 миллион теңге;
- 2026 жылы — 100 миллион теңге.
Ведомство өкілдерінің пікірінше, бір спортшының халықаралық деңгейде жоғары нәтиже көрсетуі үшін бұл қаражат жеткілікті болуы тиіс. Бұдан бөлек, Қазақстан шахмат федерациясы да бюджеттен тыс қаражат бөледі. Осылайша, федерация мен басқа да ұйымдардың қолдауын қоса есептегенде, биыл Бибісараның дайындығына шамамен 210 миллион теңге бөлінген. Өткен жылы бұл сома шамамен 160 миллион теңгені құраған.
Журналистердің «Неліктен Бибісара Асаубаеваға әлі күнге дейін «Барыс» ордені табысталмады?» деген сұрағына жауап ретінде, мемлекет басшысы шахматшының жетістіктерін жоғары бағалап, оған ІІ дәрежелі «Барыс» орденін беру туралы жарлыққа қол қойғаны айтылды.
Алайда спортшының тығыз жарыс кестесіне байланысты марапатты табыстау мүмкін болмаған. Ол 8 наурыз мерекесіне орай Ақордада өткен салтанатты шараға шақырылғандардың тізіміне енгізілген, бірақ сол уақытта Кипрде өткен жарысқа қатысқандықтан, іс-шараға келе алмаған.
Министрлік өкілдерінің айтуынша, Бибісара Қазақстанға келіп, кестесі жеңілдеген кезде марапат өз иесіне табысталады.
Соңғы уақытта көптеген спортшылар үшін қаржыландыру мәселесі алдыңғы қатарға шыға бастағаны байқалады. Қаржы мүлде жоқ деуге болмайды, алайда бұрын ерекше мән берілген патриотизм, ел намысын қорғау, мемлекет алдындағы жауапкершілік сияқты құндылықтар біртіндеп екінші орынға ығысып бара жатқандай.
Оның орнына әлеуметтік желілерде материалдық мәселелер жиі талқылануда. Өкінішке қарай, мұндай үрдіс байқалып отыр.
Сонымен қатар, спортшылар үлкен жетістіктерге жетіп, медальдар жеңіп, еліміздің абыройын асқақтатып жүр. Осыдан кейін мемлекет, демеушілер, меценаттар және басқа да ұйымдар олардың табысына шын қуанып, қосымша қолдау көрсетіп, сыйлықтар мен түрлі марапаттар береді. Алайда кейде мұның бәрі тез ұмытылып кетеді. Бұл спортты дамытуға және спортшыларды қолдауға қаржы салып отырған адамдар мен ұйымдардың алаңдаушылығын тудырады.
Осы мүмкіндікті пайдалана отырып, барлық спортшыларды ең алдымен халықаралық аренада өз елінің намысын қорғауды, Мемлекеттік туды көтеруді және Қазақстанды лайықты таныстыруды есте сақтауға шақырамын.
Өз тарапынан министрлік уәкілетті мемлекеттік орган ретінде спорт федерацияларымен және ведомстволық ұйымдармен бірлесіп, спортшылардың жарыстарға сапалы дайындалуы мен жоғары нәтиже көрсетуі үшін барлық қажетті жағдайды жасап келеді.
Сондықтан барлық спортшыларды басты назарды осыған аударуға шақырамын. Қазіргі заманда көптеген спортшылардың менеджерлері мен байланыс орнатудың түрлі мүмкіндіктері бар. Біз әрқашан ашық диалогқа дайынбыз. Егер қандай да бір мәселе туындаса, оны бірлесе талқылап, шешімін бірге іздейік.
Сонымен қатар, қаржыландыру және басқа да материалдық мәселелер екінші орында қалуы тиіс. Әрқашан бірінші орында ел мүддесі тұруы керек.
Өйткені мұндай пікірталастар Қазақстаннан тыс жерлерге де тарап, басқа мемлекеттерде талқыланады. Бұл түсінбеушілік туғызып, еліміздегі жағдай туралы қате пікір қалыптастыруы мүмкін.
Сондықтан спортшылардың өз рөлі мен жауапкершілігін нақты түсінуі үшін ақпараттық-түсіндіру жұмыстарын бірлесіп жүргізуіміз қажет.
Белгілі болғандай, Мемлекеттік ту ерекше жағдайларда ғана көтеріледі — мемлекет басшылары қатысатын ресми іс-шараларда және спортшы халықаралық жарыстарда жеңіске жетіп, жеңіс тұғырына көтерілген кезде. Бұл — үлкен мәртебе әрі зор жауапкершілік.
Сол себепті барлық спортшыларға тағы да үндеу жасағым келеді: сіздер ең алдымен өз елдеріңіздің намысын қорғайсыздар. Ал қаржыландыру мәселелері менеджерлер, федерациялар, спорт ұйымдары мен мемлекеттік органдар арасындағы қолданыстағы өзара іс-қимыл тетіктері арқылы шешілуі тиіс.
Бұл үшін қажетті құрылымдар мен байланыс арналары бар. Барлық мәселені сындарлы түрде талқылап, бірге шешейік.
Рақмет.