Қазақстандықтар зейнетақы жинағының бір бөлігін жеке басқарушы компанияға бере алады. Бірақ жоғары табысқа үміттенген салымшы инвестициялық тәуекелді де өз мойнына алады. Қазақстан азаматтарының бір бөлігі Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорындағы ақшасын жеке инвестициялық портфель басқарушысына бере алады.
Бұл мүмкіндік:
- зейнетақы жасына жетпеген;
- жинағы ең төменгі жеткіліктілік шегінен асқан;
- немесе өмір бойғы төлемді қамтамасыз ететін зейнетақы аннуитетін жасаған азаматтарға беріледі.
Өтініш БЖЗҚ бөлімшесінде немесе қордың интернет-ресурсы арқылы беріледі. Қор талаптардың орындалғанын тексеріп, тиісті соманы 30 күн ішінде таңдаған компанияға аударады.
Бірақ жеке басқаруға беру ақшаны шешіп алу деген сөз емес. Қаражат зейнетақы жүйесінде қалады және тұрғын үй, емделу, зейнетақы төлемі немесе заңда көзделген өзге мақсаттар үшін ғана қолданылады.
Ең үлкен айырмашылық неде?
Ұлттық банк басқарған жинақ үшін мемлекеттің инфляцияны ескерген сақталу кепілдігі бар.
Ал жеке компанияға бергенде салымшы инвестициялық тәуекелді өзіне алады. Бұл жағдайда басқарушы компания ең төменгі табыстылық деңгейіне қатысты жауапкершілік көтереді, бірақ нарықтағы кез келген шығынды мемлекет өтеп бермейді.
Жеке басқарушы:
- акциялар;
- облигациялар;
- валюталық құралдар;
- отандық және халықаралық қаржы активтеріне инвестиция салуы мүмкін.
Сондықтан бір кезеңде табысы Ұлттық банктің көрсеткішінен жоғары болуы ықтимал, ал басқа уақытта төмен болуы мүмкін.
Ақшаны қайтаруға бола ма?
Бір басқарушы компаниядан екіншісіне жылына бір рет ауысуға болады. Ал ақшаны қайтадан Ұлттық банк басқаруына өткізу үшін жеке басқаруға берілген күннен бастап екі жыл күту қажет.
Бұл шартты түсінбей, тек өткен жылғы жоғары табысына қарап компания таңдау қате болуы мүмкін.
Кімге тиімді?
Жеке басқару:
- зейнетке шығуына әлі көп жыл қалған;
- нарықтық ауытқуға дайын;
- бірнеше компанияның стратегиясын салыстыра алатын;
- ұзақ мерзімді инвестицияның мәнін түсінетін адамға қолайлы болуы мүмкін.
Ал зейнетке жақын қалған немесе ақшасының уақытша төмендеуін көтере алмайтын азамат үшін консервативті басқару қауіпсіздеу болуы ықтимал.
