Қазақстанда мұғалімдердің еңбекақысы пәніне, еңбек өтіліне, біліктілік санатына және апталық сабақ жүктемесіне қарай айтарлықтай ерекшеленеді. 2026 жылғы деректерде кейбір педагогтердің есептелген айлығы жарты миллион теңгеден асатыны көрсетілген, деп жазады Democrat.kz.
Ұлттық статистика бюросының деректеріне сүйеніп жарияланған мәліметтерге сәйкес, мектеп мұғалімдерінің жалақысы арасында елеулі айырмашылық бар.
Мәселен, математика пәні мұғалімдерінің орташа есептелген жалақысы 312 385 теңгеден 513 900 теңгеге дейінгі аралықта көрсетілген. Ал қазақ тілі мен әдебиеті мұғалімдерінде бұл көрсеткіш 291 799–452 795 теңгені құрайды.
Басқа пәндер бойынша жалақы мөлшері мынадай:
-
Орыс тілі мен әдебиеті – 266 994–458 351 теңге;
-
Ағылшын және өзге шет тілдері – 236 612–423 285 теңге;
-
Тарих – 300 781–440 325 теңге;
-
География – 293 880–478 200 теңге;
-
Физика – 263 233–426 438 теңге;
-
Химия – 257 350–422 111 теңге;
-
Биология – 229 358–406 023 теңге;
-
Информатика – 362 809–430 523 теңге;
-
Бастауыш сынып – 319 751–413 724 теңге.
Жаратылыстану пәні мұғалімдерінің көрсеткіші 173 132 теңгеден 538 100 теңгеге дейін жетеді. Бұл – жарияланған пәндік көрсеткіштер арасындағы ең үлкен айырмашылықтардың бірі.
Дегенмен аталған сомалар барлық мұғалімге бірдей тағайындалатын тұрақты айлық емес. Олар статистикалық есептелген жалақы көрсеткіштері болғандықтан, педагогтің қолына нақты түсетін ақшамен сәйкес келмеуі мүмкін.
Мұғалімдердің табысын арттыратын маңызды факторлардың бірі – біліктілік санаты.
Қолданыстағы жүйе бойынша педагог-модераторға 30%, педагог-сарапшыға 35%, педагог-зерттеушіге 40%, ал педагог-шеберге 50% мөлшерінде біліктілік үстемақысы қарастырылған.
Сонымен қатар тиісті талаптарға сай магистр дәрежесі бар мектеп педагогтеріне 10 айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде қосымша ақы төленеді. 2026 жылы бұл сома 43 250 теңгені құрайды.
Ауыл мектептерінде жұмыс істейтін педагогтердің еңбекақысы да қалалық әріптестеріне қарағанда кемінде 25% жоғары белгіленеді.
Ал 2026 жылдың екінші тоқсанында жалпы білім беру саласындағы орташа айлық жалақы 385,7 мың теңге болған. Бұл көрсеткіш ел экономикасындағы орташа жалақыдан шамамен 20% төмен.
Осылайша, ресми статистикада жалақысы 500 мың теңгеден асатын педагогтер болғанымен, бұл барлық мұғалім осындай табыс табады дегенді білдірмейді. Нақты еңбекақының мөлшерін анықтауда оқу жүктемесі, еңбек өтілі, санат пен қосымша төлемдер шешуші рөл атқарады.
