Астаналық тұрғын коммуналдық төлемдерді ай сайын уақытында төлеп келгенімен, су үшін төленген қаражаттың есебінде 80 мың теңге шамасында артық ақша жиналғанын мәлімдеді. Оның айтуынша, су есептегішінің нақты көрсеткішін тиісті мекемеге тапсыру қажеттігін кейін білген. Бұл оқиға әр ай сайын банк қосымшасындағы соманы төлей салатын азаматтар үшін маңызды мәселе көтерді. Коммуналдық төлем қалай есептеледі? Көрсеткіш уақытында берілмесе не болады? Артық төленген ақшаны қайтаруға немесе қайта есептетуге бола ма? Осы сұрақтарға жауап іздедік, деп жазады Democrat.kz.
Коммуналдық қызмет ақысын төлеу бүгінде әлдеқайда жеңілдеді. Телефондағы банк қосымшасын ашып, бірнеше батырманы бассаңыз жеткілікті.
Бірақ төлем жасаудың оңайлағаны оның әрдайым нақты тұтыну көлеміне сәйкес есептелетінін білдірмейді.
Әлеуметтік желіде Астанада тұратын әйелдің жазбасы осы мәселені қайта көтерді.
Ол Kaspi қосымшасында көрсетілген коммуналдық төлемдерді ай сайын төлеп келгенін айтқан.
Кейін су есептегішінің көрсеткішін «Астана су арнасы» мекемесіне тапсыру қажеттігін біліп, есепті нақтылаған.
Тұрғынның мәлімдеуінше, нәтижесінде оның есепшотында шамамен 80 мың теңге артық төлем жиналғаны белгілі болған.
Әйел басқа азаматтарды да су есептегіштерінің көрсеткішін тексеруге шақырды.
Алайда жарияланымда толық есеп-қисап пен төлем тарихы көрсетілмеген. Сондықтан 80 мың теңгенің нақты қандай кезеңде, қандай себеппен жиналғанын тәуелсіз түрде анықтау мүмкін емес.
Банк қосымшасындағы соманы төлесеңіз, есеп дұрыс деген сөз бе?
Көптеген азамат коммуналдық төлемді банк қосымшасы арқылы төлейді.
Бірақ мұнда бір маңызды айырмашылық бар.
Банк қосымшасы — төлем жасау құралы. Ал коммуналдық қызмет үшін төленуге тиіс соманы тиісті қызмет көрсетуші ұйым қалыптастырады.
Мысалы, Астанада суық сумен жабдықтау және су бұру қызметін «Астана су арнасы» кәсіпорны көрсетеді.
Сондықтан банк қосымшасында көрінген сома міндетті түрде есептегіштің дәл сол күнгі нақты көрсеткішіне сәйкес келеді деп ойлауға болмайды.
Егер қызмет көрсетушіде тұтынушының соңғы көрсеткіші болмаса, төлем басқа есептеу тәртібімен қалыптастырылуы мүмкін.
Ал банк сол есептелген соманы төлеуге мүмкіндік береді.
Демек, қосымша арқылы төлем жасағаныңыз су есептегішінің көрсеткіші автоматты түрде қабылданды дегенді білдірмейді.
Су есептегішінің көрсеткішін тапсырмасаңыз не болады?
«Астана су арнасы» кәсіпорнының ресми тәртібінде бұл мәселе нақты түсіндірілген.
Егер тұтынушы есептегіш көрсеткішін бермесе, кәсіпорын судың тәуліктік орташа тұтыну көлеміне сүйеніп есеп жүргізеді.
Ал кейін есептегіштің бақылау көрсеткіші алынған кезде нақты пайдаланылған су көлеміне сәйкес қайта есептеу жасалады.
Мысалы, пәтер иесі бірнеше ай бойы көрсеткіш тапсырмады делік.
Осы уақытта төлем орташа тұтыну көлемі негізінде есептелуі мүмкін.
Кейін есептегіштен алынған нақты мәлімет бұрын есептелген көлемнен аз болса, артық есептелген сома анықталады.
Керісінше, нақты тұтыну бұрынғы есептен көп болса, қосымша төлем туындауы мүмкін.
Сондықтан көрсеткіш тапсырмаған адамның міндетті түрде артық ақша төлейтіні немесе қарызға бататыны туралы біржақты тұжырым жасауға болмайды.
80 мың теңге артық шықса, бұл ақша қайда кетеді?
Мұнда екі ұғымды ажырату қажет: артық есептеу және артық төлем.
Артық есептеу — қызмет үшін нақты тұтынуға сәйкес келмейтін сома жазылған жағдай.
Ал артық төлем — тұтынушының жеке есепшотына төленген қаражат есептелген міндеттемеден асып түскен жағдай.
Мәселен, қайта есептеуден кейін адамның жеке шотында 80 мың теңге артық қаражат қалғаны анықталса, ол болашақ коммуналдық төлемдерді өтеуге есептелуі мүмкін.
Қазақстанның электрондық үкімет порталындағы түсіндірмеге сәйкес, коммуналдық қызметтерге артық төленген ақша кейінгі есептеулердің есебіне жатқызылады.
Алайда артық төлемнің болуы қызмет көрсетуші ұйым міндетті түрде заңсыз ақша алды дегенді білдірмейді.
Оның нақты себебін анықтау үшін бұрынғы есептеулерді, тұтыну көлемін және төлем тарихын салыстыру керек.
Тұтынушы қайта есептеуді талап ете ала ма?
Иә. Коммуналдық қызметті тұтынушының төлем сомасын қайта есептетуді талап етуге құқығы бар.
«Астана су арнасы» кәсіпорнының ресми тәртібіне сәйкес, қайта есептеу тұтынушының өтініші және оны растайтын құжаттар негізінде жүргізіледі.
Мысалы, есептегіштің көрсеткіші уақытында тіркелмесе немесе есепте бұрынғы мәлімет қолданылса, тұтынушы нақты көрсеткішті ұсынып, төлемнің дұрыстығын тексертуді сұрай алады.
Кәсіпорынның тәртібінде қашықтан алынған мәлімет пен есептегіштің өзіндегі сан сәйкес келмеген жағдайда есептегіш индикаторының көрсеткіші негізге алынатыны да жазылған.
Бұл тұтынушы үшін маңызды.
Өйткені электрондық жүйедегі мәлімет пен үйдегі есептегіш көрсеткіші бір-бірінен өзгеше болуы мүмкін.
Ондай жағдайда айырмашылықтың себебі анықталып, қажет болса қайта есептеу жүргізілуге тиіс.
Астанада есептегіштің көрсеткішін қалай тапсырады?
Елорда тұрғындары су есептегішінің көрсеткішін «Астана су арнасы» кәсіпорнына бірнеше тәсілмен ұсына алады.
Кәсіпорынның ресми мәліметіне сәйкес, көрсеткіштерді жеке кабинет арқылы, WhatsApp қызметімен немесе абоненттерге қызмет көрсету арналары арқылы тапсыруға мүмкіндік бар.
WhatsApp арқылы көрсеткіштер ай сайын 10-ынан бастап 30-ы немесе 31-іне дейін қабылданады.
Кәсіпорынның байланыс орталығына +7 778 003 70 70 немесе 270-370 нөмірлері арқылы хабарласуға болады.
Сондай-ақ Астана қаласы, Абай даңғылы, 103 мекенжайындағы кәсіпорынның қызмет көрсету орталығына жүгінуге болады.
Ескеретін жайт: ыстық су мен суық судың есепке алыну тәртібі және қызмет көрсетуші ұйымдары әртүрлі болуы мүмкін. Сондықтан нақты қандай есептегіштің көрсеткішін қай мекемеге тапсыру қажеттігін анықтап алған жөн.
Артық ақша төленгенін қалай білуге болады?
Мұны анықтау үшін коммуналдық түбіртектегі мәліметтерді үйдегі су есептегішімен салыстыру қажет.
Ең алдымен есептегіштің қазіргі көрсеткішін қараңыз.
Одан кейін түбіртекте немесе қызмет көрсетушінің жеке кабинетінде тіркелген соңғы көрсеткішті анықтаңыз.
Екі көрсеткіш арасында айырмашылық болса, оның себебін нақтылау керек.
Сонымен қатар алдыңғы айларда қанша су есептелгенін, қандай тариф қолданылғанын және қанша ақша төленгенін салыстырған дұрыс.
Есептегіштің суретін түсіріп, төлем түбіртектерін сақтап қою да көмектеседі.
Егер күмәнді айырмашылық анықталса, кәсіпорыннан жеке есепшот бойынша салыстырып тексеру жүргізуді сұрауға болады.
«Астана су арнасы» абоненттік бөлімдерінде төлемдер, берешек, есептеу және қайта есептеу мәселелері бойынша қызмет көрсетілетінін ресми түрде хабарлаған.
Артық төлемді банк қайтара ма, әлде су мекемесі ме?
Бұл мәселе төлемнің қалай және не үшін жасалғанына байланысты.
Егер банк арқылы ақша сәтті аударылып, ол коммуналдық қызмет көрсетушінің жеке есепшотына түскен болса, төлемнің есептелуіне қатысты мәселені алдымен сол қызмет көрсетуші ұйыммен нақтылау қажет.
Өйткені банк төлемді аударғанымен, судың нақты қанша көлемде тұтынылғанын және оның құнын өзі белгілемейді.
Сондықтан есепте қате болса, қайта есептеу мәселесін коммуналдық қызмет жеткізушісі қарайды.
Ал артық төленген қаражатты болашақ төлемдерге есептеу немесе оны қайтарудың мүмкіндігі нақты жағдайға, шарт талаптарына және қолданыстағы тәртіпке байланысты шешіледі.
Демек, 80 мың теңге артық төлем анықталған адамның сол соманы міндетті түрде қолма-қол қайтарып алатынын айтуға болмайды.
Қайта есептеуден бас тартса, не істеуге болады?
Тұтынушы алдымен қызмет көрсетуші ұйымға жазбаша өтініш беріп, есептеудің толық түсіндірмесін сұрай алады.
Өтініште жеке есепшоттың нөмірі, даулы кезең, есептегіш көрсеткіштері және төлемге қатысты мәселе нақты жазылғаны жөн.
Егер алынған жауаппен келіспесе, тұтынушы коммуналдық қызметке қатысты дауды заңда белгіленген тәртіппен қаратуға құқылы.
Қызмет түріне және даудың сипатына қарай табиғи монополияларды реттеу саласындағы уәкілетті органға немесе сотқа жүгіну мәселесі туындауы мүмкін.
Бұл ретте төлем түбіртектері, есептегіш суреттері, салыстырып тексеру нәтижелері және қызмет көрсетушінің жазбаша жауабы маңызды дәлел бола алады.
Ақшаны уақытында төлеу жеткіліксіз
Астаналық тұрғынның әлеуметтік желідегі жазбасы көптеген азамат ескере бермейтін жайтты көрсетті.
Көпшілік коммуналдық қызмет ақысын кешіктірмей төлесе, міндетін толық орындадым деп ойлайды.
Бірақ төлем жасау мен нақты тұтынуды есепке алу — екі бөлек әрекет.
Әсіресе есептегіш көрсеткіштері автоматты түрде берілмейтін үйлерде оларды уақытында тапсыру маңызды.
Сондай-ақ коммуналдық төлемді үнемі банк қосымшасы арқылы төлейтін азаматтар да ара-тұра жеке есепшотындағы мәліметтерді тексеріп отырғаны дұрыс.
Өйткені көрсеткіштердің сәйкес келмеуі тек артық төлемге емес, кейін қосымша берешектің пайда болуына да әкелуі мүмкін.
Ең бастысы, түбіртекте көрсетілген соманың қалай қалыптасқанын білу — тұтынушының заңды құқығы.
Коммуналдық қызметке ай сайын ақша төлеу қалыпты жағдай. Бірақ оның нақты не үшін есептелгенін білмеу қалыпты жағдайға айналмауы керек.