Оқу-ағарту министрлігі бірқатар өңірдегі тексерулерден кейін мектептерде балаларды қорғау тетіктерін күшейту қажеттігін анықтады. Енді педагогтердің кәсіби қызметін бағалауға жаңа көрсеткіш енгізу жоспарланып отыр, деп жазады Democrat.kz.
Оқу-ағарту министрлігінің мәліметінше, 2026 жылдың алғашқы тоғыз айында Қазақстанда балаларға қатысты құқықбұзушылықтар саны өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 3,7 пайызға азайған.
Жағымды өзгеріс Жамбыл, Атырау, Шығыс Қазақстан және Ақтөбе облыстарында байқалған.
Алайда жалпы көрсеткіштің төмендеуі балалардың қауіпсіздігіне қатысты мәселелер толық шешілді дегенді білдірмейді.
Министрлік бұған дейін кәмелетке толмағандардың қатысуымен қоғамда резонанс туғызған оқиғалар болған немесе алдын алу жұмыстарынан кемшіліктер анықталған өңірлерге арнайы мониторинг жүргізген.
Атап айтқанда, Жамбыл, Батыс Қазақстан, Атырау облыстары мен Жетісу өңіріндегі білім беру ұйымдарының жұмысы зерделенген.
Тексеру нәтижесінде балалардың құқықтарын қорғауға арналған қолданыстағы тетіктерді мектептер деңгейінде тиімді жүзеге асыру қажеттігі анықталған.
Енді мұғалім баланың қауіпсіздігі үшін де бағаланбақ
Министрліктің хабарлауынша, жаңа тәсілдерді сынақтан өткізу аясында педагогтердің кәсіби қызметін бағалауға тағы бір көрсеткіш енгізу көзделіп отыр.
Ол — балаларға қатысты заңсыз әрекеттерді дер кезінде анықтау.
Яғни мұғалімнің жұмысы тек сабақ беруімен, оқушылардың білім нәтижесімен ғана емес, балаға төнген қауіпті уақытында байқай алуымен де бағалануы мүмкін.
Бұл бастама маңызды мәселені көтереді.
Мұғалім оқушының мінез-құлқындағы өзгерістерді, зорлық-зомбылық белгілерін, қорқыту мен қысым көрсету жағдайларын байқап, тиісті мамандарға хабарлауға тиіс.
Алайда педагогтің мұндай жағдайларды анықтау мүмкіндігі мен жауапкершілігінің шегі нақты белгіленуі қажет.
Әсіресе баланың отбасында немесе мектептен тыс жерде көрген зорлығын мұғалімнің дер кезінде анықтай алмауы оның кәсіби қызметіне қалай әсер ететіні әзірге түсініксіз.
Сондықтан жаңа көрсеткішті енгізу кезінде педагогке қосымша жауапкершілік жүктеумен шектелмей, психологтармен, әлеуметтік қызметтермен және құқық қорғау органдарымен бірлескен жұмыстың нақты тәртібін белгілеу маңызды.
Оқушыларға жеке қауіпсіздік үйретіле бастады
2026–2027 оқу жылынан бастап Қазақстан мектептерінің 5–11-сыныптарында «Жеке қауіпсіздік» курсы енгізілді.
Оқушылар қауіпті жағдайларды тануға, жеке шекарасын қорғауға, дұрыс шешім қабылдауға және қажет кезде ересектерден көмек сұрауға үйренеді.
Оқу-ағарту министрлігінің 30 қазанда жариялаған мәліметіне сәйкес, 5–8-сынып оқушыларына жылына 8 сағат, ал 9–11-сыныптарға 17 сағат бөлінген.
Сабақтарды мектеп психологтері жүргізеді. Бағдарлама балалардың психологиялық жағдайын анықтау мен қажетті қолдау көрсетуге де бағытталған.
Министрлік балалардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету жұмыстарын Ішкі істер министрлігімен бірлесіп, «Қазақстан балалары» тұжырымдамасы аясында жалғастыратынын хабарлады.
Дегенмен ресми статистикадағы 3,7 пайыздық төмендеудің өзі балаларға қатысты зорлық-зомбылықтың барлық түрі азайды деген қорытынды жасауға жеткіліксіз. Ол үшін құқықбұзушылықтардың түрлері, тіркелген оқиғалардың жалпы саны және анықталмай қалған жағдайлар туралы да мәлімет қажет.
Балаларды қорғаудағы басты өлшем — есептегі көрсеткіштің жақсаруы ғана емес, қауіп төнген сәтте әр баланың нақты көмек ала білуі.
