Қазақстанда жер сілкінісі, су тасқыны және табиғи орман өрттерінен тұрғын үйлерді міндетті сақтандыру жүйесін енгізу ұсынылды. Заң жобасына сәйкес, сақтандыру жарнасы жылына 0,5–5 АЕК аралығында болуы мүмкін. Алайда жаңа талап барлық тұрғын үй иесіне бірдей қолданылмайды, деп жазады Democrat.kz.
Қазақстанда табиғи апаттардан келетін материалдық шығынды өтеуге арналған жаңа сақтандыру механизмі талқыланып жатыр.
Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі әзірлеген «Сақтандыру нарығы туралы» заң жобасында тұрғын үйлерді міндетті сақтандырудың жаңа түрі қарастырылған.
Ұсыныс жер сілкінісі, су тасқыны және табиғи сипаттағы орман өрттері кезінде баспанасы зақымданған азаматтарға өтемақы төлеуді көздейді.
Жаңа талап табиғи апат қаупі жоғары өңірлердегі тұрғын үйлерге қолданылуы мүмкін.
Мұндай аумақтардың нақты тізімін Үкімет бекітуі тиіс.
Сақтандыру жарнасының мөлшері тұрғын үйге есептелетін мүлік салығына және орналасқан өңірдегі табиғи қауіп деңгейіне байланысты анықталады.
Заң жобасында жылдық төлемнің ең төменгі мөлшері 0,5 АЕК, ал жоғарғы шегі 5 АЕК болып ұсынылған.
2027 жылға жоспарланған 4693 теңгелік АЕК мөлшерін негізге алғанда, жылдық жарна 2346,5 теңгеден 23 465 теңгеге дейін жетуі мүмкін.
Алайда бұл — заң жобасындағы есептік көрсеткіш. Нақты төлем мөлшері құжат қабылданғаннан кейін өзгеруі ықтимал.
Жоба бойынша тұрғын үй толық қираған жағдайда сақтандыру өтемақысы жылдық жарнаның 500 еселенген мөлшеріне дейін жетуі мүмкін.
Ал баспана зақымданса, ең жоғарғы өтемақы жарнаның 250 еселенген мөлшеріне тең болады.
Мысалы, жылына 23 465 теңге төлейтін азаматтың баспанасы толық қираса, ұсынылған шекті өтемақы 11,7 млн теңгеден асуы мүмкін.
Бірақ бұл сома тұрғын үйдің нарықтық құнын толық өтейді дегенді білдірмейді.
Жаңа сақтандыру жүйесі тек заңда көрсетілген табиғи апаттарға қатысты болады. Басқа себептерден болған шығындарды өтеу үшін ерікті сақтандыру қажет болуы мүмкін.
Қаржы нарығын реттеу агенттігінің алдын ала жоспарына сәйкес, міндетті сақтандыру жүйесін 2030 жылдан бастап кезең-кезеңімен енгізу қарастырылған.
Маңыздысы — бұл талап әзірге күшіне енген заң емес. Құжат талқылау және заңнамалық рәсімдер кезеңінен өтуі тиіс.
