Қазақстан мектептерінде балалардың психологиялық күйзелісін ерте анықтауға бағытталған жаңа бағдарлама іске қосылды. Енді оқушының мінез-құлқындағы өзгерістерге мұғалімдер мен психологтер ғана емес, күзетшілер, кітапханашылар, асхана қызметкерлері және еден жуушылар да назар аударатын болады. Бес өңірде қолға алынған бастама аясында мектеп ұжымдары арнайы дайындықтан өтіп жатыр. Ал алғашқы нәтижелер мектептің техникалық қызметкерлері де балаларға дер кезінде көмек көрсетуге ықпал ете алатынын көрсетті, деп жазады Democrat.kz.
Қазақстан мектептерінде балалардың психологиялық жағдайын бақылауға қатысты жаңа тәсіл енгізіліп жатыр.
Informburo.kz мәліметінше, «Сенімді дос» бағдарламасы оқушылардың бойындағы күйзеліс белгілерін ерте анықтап, өзіне зиян келтіру мен суицидтің алдын алуға бағытталған.
Жоба биылғы оқу жылынан бастап Алматы, Астана, Шымкент қалаларында, сондай-ақ Жамбыл және Түркістан облыстарында жүзеге асырылып жатыр.
Оны ЮНИСЕФ-тің Қазақстандағы өкілдігі тиісті министрліктермен және әкімдіктермен бірлесіп іске асыруда.
Еден жуушы мен аспаз неге араласады?
Жаңа бағдарламаның ерекшелігі — оқушының психологиялық жағдайына қатысты алаңдатарлық өзгерістерді байқауға бүкіл мектеп ұжымын жұмылдыру.
Бұған директорлар мен мұғалімдерден бөлек, күзетшілер, вахтерлер, кітапханашылар, асхана қызметкерлері, аула сыпырушылар мен тазалықшылар да қатысады.
Мамандардың түсіндіруінше, бала мектептегі әртүрлі ортада өзін әрқалай ұстауы мүмкін.
Мәселен, сабақта белсенді көрінетін оқушы үзілісте ешкіммен араласпай, жалғыз жүруі ықтимал. Ал кейбір балалар асханада тамақтанудан бас тартып немесе кітапханаға келіп, ешкіммен сөйлеспей отыруы мүмкін.
Осындай өзгерістерді мұғалімнен бұрын басқа мектеп қызметкері байқауы ғажап емес.
Алайда бұл техникалық қызметкерлерге психологиялық диагноз қою міндеті жүктеледі деген сөз емес.
Олар алаңдатарлық жағдайды байқаса, мектеп психологі мен әкімшілігіне хабарлауы керек. Баланың жағдайын кәсіби тұрғыдан бағалау және қажетті көмек көрсету мамандардың құзыретінде қалады.
Еден жуушы байқаған жағдайдан кейін оқушыға көмек көрсетілген
Алматыдағы №34 мектеп-гимназияда жаңа бағдарламаның алғашқы нәтижелері байқалған.
Мектептің тәрбие ісі жөніндегі директор орынбасары Камилла Ахметованың айтуынша, қызметкерлер арнайы оқудан өтіп, балалардың мінез-құлқындағы өзгерістерге назар аударуды үйренген.
Бір күні тазалық қызметкері оқушы қыздың үзіліс сайын әжетханаға барып, ұзақ уақыт сонда отыратынын байқаған. Бұл туралы мектеп әкімшілігіне хабарлаған.
Тағы бір жағдайда асхана қызметкерлері бұрын тәбеті жақсы болған баланың соңғы уақытта тамақ ішпей, құрбыларымен араласпай, көңілсіз отыратынын аңғарған.
Кейін мектеп психологі ата-аналардың рұқсатымен балалармен бірнеше рет сөйлескен.
Мектеп өкілдерінің мәліметінше, аталған оқушыларда суицидтік ойлар анықталмаған. Оларға қажетті қолдау көрсетіліп, туындаған мәселелер шешілген.
Қыркүйекте жиырмадан астам бала ерекше назарға алынған
Алматы қалалық Психологиялық қолдау орталығы директорының орынбасары Әсем Жұманованың айтуынша, бағдарламаның мақсаты — баланың мінез-құлқындағы өзгерістерді ерте байқап, оған дер кезінде қолдау көрсету.
Жоба аясында алдымен өңірлік мамандар дайындықтан өткен. Кейін олар мектеп психологтері мен өзге қызметкерлерге арнайы оқыту жүргізген.
Мамандарға баланың айналасынан оқшаулануы, әдеттегі қызығушылықтарынан бас тартуы, мінез-құлқы мен көңіл күйінің күрт өзгеруі сияқты белгілерге назар аудару түсіндірілген.
Әсем Жұманованың мәліметінше, тек қыркүйек айында мектептерде ерекше назар мен қолдауды қажет ететін жиырмадан астам бала анықталған.
Жоба бүкіл елге тарала ма?
«Сенімді дос» бағдарламасы әзірге бес өңірде сынақтан өткізіліп жатыр.
Жоба аясында психологиялық қиындықтарға тап болған шамамен 10 мың жасөспірімге жеке немесе топтық қолдау көрсету, сондай-ақ білікті мамандардың құпия кеңесін ұйымдастыру жоспарланған.
Пилоттық кезең қорытындыларына қарай бағдарламаны Қазақстанның барлық өңіріне енгізу мәселесі қарастырылуы мүмкін.
Осылайша, жаңа бастама мектеп қызметкерлерінің балалардың мінез-құлқындағы алаңдатарлық өзгерістерді байқап, мамандарға дер кезінде хабарлауына негізделген. Ал психологиялық көмек көрсету жұмысы бұрынғыдай тиісті біліктілігі бар мамандар арқылы жүргізіледі.
