24 қыркүйекте Маңғыстау облысында өтіп жатқан Әскери-теңіз күштерінің оқу-жаттығуы кезінде қайғылы жағдай болды. Каспий жағалауында оқу-жауынгерлік тапсырманы орындап жатқан 19 әскери қызметшіні қатты жел мен толқын теңізге алып кеткен. Қорғаныс министрлігінің соңғы ресми мәліметі бойынша, 9 әскери қызметші қаза тапты, үшеуі құтқарылды, қалғандарын іздеу жалғасып жатыр. Оқиға бойынша қылмыстық іс қозғалып, Үкіметтік комиссия құрылды, деп жазады Democrat.kz.
Қайғылы оқиға 24 қыркүйекте Қазақстан Қарулы күштері Әскери-теңіз күштерінің Каспий жағалауындағы оқу-жаттығуы кезінде болған.
Қорғаныс министрлігінің мәліметінше, әскери қызметшілер оқу-жауынгерлік міндетті орындап жатқан сәтте метеорологиялық жағдай күрт нашарлап, жел күшейген. Алдын ала мәлімет бойынша, 19 әскери қызметшіні теңіз алып кеткен.
Олардың үшеуі құтқарылған. Бір әскери қызметші ауруханаға жатқызылды. Қорғаныс министрлігі сағат 14:00 шамасында тоғыз адамның қаза тапқанын ресми растады. Қалған әскери қызметшілерді іздестіру жалғасып жатыр.
«Хазар қорғаны – 2026» оқу-жаттығуы
Ашық деректерде оқиға «Хазар қорғаны – 2026» әскери оқу-жаттығуы аясында болғаны көрсетілген. Бұл жаттығуға Әскери-теңіз күштерінің кемелері мен катерлері, гидрографиялық кемелер, ҰҚК Шекара қызметінің Маңғыстау облысындағы бөлімшелерінің кемелері және Әуе қорғанысы күштерінің авиациясы тартылған. Әскерилер бірлескен маневр жасау, іздестіру-құтқару жұмыстарын ұйымдастыру және түрлі қауіптерге қарсы әрекет ету элементтерін пысықтаған.
Кейбір БАҚ оқиғаның Ақтаудан шамамен 43 шақырым жердегі Omir Glamping демалыс орны маңында болғанын хабарлады. Алайда бұл нақты орын Қорғаныс министрлігінің алғашқы ресми хабарламасында көрсетілмеген.
Сол күні қатты жел болжанған
Оқиғадан кейін «әскерилер неге мұндай ауа райында тапсырма орындады?» деген сауал туындады. BES.media «Қазгидромет» болжамдарын зерттеп, 24 қыркүйекте Маңғыстау облысында желдің екпіні 20 м/с-қа дейін жетуі мүмкін болғанын жазды. Кейбір жергілікті ақпарат көздері өңірде дауылды ескерту болғанын да хабарлады.
Алайда әскери жаттығуды өткізу кезінде ауа райы болжамы қалай ескерілгені, оқу-жауынгерлік тапсырманы жалғастыру туралы шешімді кім қабылдағаны және қауіпсіздік талаптарының қаншалықты сақталғаны жөнінде әзірге ресми қорытынды жоқ.
Сондықтан бұл сұрақтарға жауапты тергеу анықтауы тиіс.
Қылмыстық іс қозғалды
Бас прокуратура әскери қызметшілердің қаза болуына байланысты қылмыстық іс қозғалғанын хабарлады.
Арнайы жедел-тергеу тобы құрылған. Оқиға орнында Ішкі істер министрлігі, Төтенше жағдайлар министрлігі және прокуратура қызметкерлері жұмыс істеп жатыр.
Бас прокуратураның мәліметінше, оқиғаның барлық мән-жайын жан-жақты әрі объективті анықтауға бағытталған тергеу әрекеттері жүргізіліп, қажетті сот сараптамалары тағайындалған. Тергеу барысы ерекше бақылауға алынған.
Үкіметтік комиссия құрылды
Қайғылы оқиғадан кейін Премьер-министрдің өкімімен арнайы Үкіметтік комиссия құрылды. Оны Премьер-министрдің орынбасары Қанат Бозымбаев басқарады.
Комиссия құрамына қорғаныс министрі, Маңғыстау облысының әкімі, Төтенше жағдайлар, Денсаулық сақтау, Көлік, Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрліктерінің басшылығы, Бас әскери прокурор және Шекара қызметінің өкілдері кірді.
Премьер-министр Олжас Бектенов Қанат Бозымбаевқа оқиға орнына шұғыл барып, әскери қызметшілердің қаза болу себептерін жан-жақты тергеп-тексеруді және марқұмдардың отбасыларына қажетті көмек көрсетуді тапсырды.
Президент Қасым-Жомарт Тоқаев та қаза тапқан әскери қызметшілердің туған-туыстарына көңіл айтып, Үкіметтік комиссияға оқиғаның мән-жайын анықтау және марқұмдардың отбасыларына көмек көрсету жөнінде тапсырма берді.
Әзірге жауапсыз қалған сұрақтар көп
24 қыркүйек күнгі соңғы ресми дерек бойынша, теңізге 19 әскери қызметші кеткен, тоғыз адамның қаза тапқаны расталған, үшеуі құтқарылған. Қалған әскери қызметшілерді іздеу жалғасып жатыр.
Ал ауа райының қолайсыз болатыны алдын ала белгілі болды ма, қауіпсіздік шаралары жеткілікті деңгейде ұйымдастырылды ма, әскери қызметшілердің теңіз жағалауындағы тапсырманы дәл осындай жағдайда орындауына кім рұқсат берді деген мәселелерге әзірге ресми жауап берілген жоқ.
Бұл сұрақтарға қылмыстық тергеу мен Үкіметтік комиссия жұмысының қорытындысы бойынша жауап берілуі тиіс.
Ескерту: оқиғаға қатысты ақпарат жедел жаңарып жатыр. Жоғарыдағы деректер 24 қыркүйек күні жарияланған ресми мәліметтерге негізделген. Кейбір ақпарат құралдарында қаза тапқандар саны жөнінде өзге мәліметтер тарағанымен, материалда Қорғаныс министрлігі ресми растаған 9 адам көрсетілді.
