Қазақстанда 21 қарашадан бастап балаларды есепке алу және мектептегі буллингтің алдын алу тәртібі өзгереді. Енді 18 жасқа дейінгі балалар туралы мәліметтер бірыңғай деректер қорында жинақталып, сабаққа себепсіз жүйелі түрде қатыспайтын оқушылар жөніндегі ақпарат полициямен ай сайын салыстырылады. Ал буллинг туралы хабарлама білім басқармасына түскен жағдайда бір жұмыс күні ішінде тіркелуге тиіс. Жаңа ережеде жәбірленуші мен буллингке бастамашы болған балаға психологиялық қолдау көрсету тәртібі де нақтыланды, деп жазады Democrat.kz.
Қазақстанда балалардың білім алуын бақылау мен мектептегі буллингтің алдын алуға қатысты жаңа талаптар енгізілмек.
Оқу-ағарту министрінің міндетін атқарушы 2026 жылғы 2 қарашада қол қойған №309-НҚ бұйрыққа сәйкес, өзгерістер 21 қарашадан бастап күшіне енеді.
Жаңа тәртіп мектеп жасындағы балаларды ғана емес, мектепке дейінгі тәрбиемен қамтылған және білім беру ұйымдарынан тыс қалған балаларды да есепке алуды көздейді.
18 жасқа дейінгі балалардың мәліметтері бір жүйеге жинақталады
Жергілікті білім басқармалары 0 мен 18 жас аралығындағы балалардың есебін жүргізуге міндеттеледі.
Деректер Ұлттық білім беру деректер қоры негізінде қалыптастырылады.
Жүйеде баланың аты-жөні, жеке сәйкестендіру нөмірі, туған күні және тұрғылықты мекенжайы көрсетіледі.
Есепке мемлекеттік және жекеменшік балабақшалар мен мектептердің тәрбиеленушілері, колледж студенттері, қандас балалар, шетел азаматтарының балалары және азаматтығы жоқ кәмелетке толмағандар енгізіледі.
Сондай-ақ денсаулық жағдайына байланысты оқуға жатпайтын, білім алумен қамтылмаған және сабаққа дәлелді себепсіз жүйелі түрде қатыспайтын балалар туралы мәліметтер қамтылады.
Сабаққа келмейтін оқушылар туралы ақпарат полициямен салыстырылады
Жаңа талаптың маңызды тұстарының бірі — сабаққа қатыспайтын балаларды есепке алу тәртібі.
Енді дәлелді себепсіз сабаққа жүйелі түрде қатыспайтын оқушылар туралы мәліметтер ішкі істер органдарымен ай сайын келісіледі.
Бұл ақпарат әр айдың 10-ына дейін Ұлттық білім беру деректер қорына енгізілуге тиіс.
Алайда мұндай есепке алу оқушының автоматты түрде полицияның профилактикалық есебіне қойылатынын білдірмейді. Жаңа талап ең алдымен білім басқармалары мен ішкі істер органдарының мәліметтерді өзара салыстыруына қатысты.
Буллинг туралы хабарлама бір күн ішінде тіркелуі керек
Мектептегі буллингке қатысты өтініштерді қарау тәртібі де нақтыланды.
Енді қорлау немесе қудалау туралы ақпарат жергілікті білім басқармасына келіп түссе, ол бір жұмыс күні ішінде Әкімшілік рәсімдік-процестік кодекске сәйкес тіркелуге тиіс.
Бұл талап ата-аналар мен оқушылардан түскен хабарламалардың ресми есепке алынуын қамтамасыз етуге бағытталған.
Дегенмен бір жұмыс күндік мерзім буллингке қатысты істі толық тексеріп, түпкілікті шешім қабылдау уақыты емес. Ол хабарламаны тіркеу мерзіміне қатысты.
Буллингке қатысқан екі тарапқа да психологиялық қолдау көрсетіледі
Жаңа ережеде психологиялық қолдау көрсету тәртібіне де өзгерістер енгізілген.
Білім беру ұйымы тиісті шешімді алғаннан кейін буллингтен зардап шеккен балаға әлеуметтік оңалту, ал қудалауға бастамашы болған оқушыға әлеуметтік бейімдеу шараларын ұйымдастыруы керек.
Ол үшін жеке жұмыс жоспары әзірленеді.
Жоспарда екі тарапқа көрсетілетін психологиялық қолдау мен өзге де қажетті шаралар қамтылады.
Сонымен бірге буллингтен зардап шеккен баланың да, оған бастамашы болған оқушының да заңды өкілдері білім басқармасының шешімімен келіспесе, оған белгіленген тәртіппен шағымдана алады.
Мектеп әкімшіліктеріне де қосымша талап қойылады
Өзгерістер мектеп басшылығының буллингтің алдын алуға қатысты есеп беру тәртібін де қамтиды.
Білім беру ұйымдарының әкімшілігі жергілікті білім басқармасына педагогтердің кәсіби құзыреттілігін арттыру, тәрбие жұмысын бақылау және оқушылардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету жөніндегі іс-шаралар туралы ақпарат беруге тиіс.
Сондай-ақ ата-аналар комитетінің қатысуымен өтетін алқалы жиындарда буллингтің алдын алу мәселесінің қаралуы да назарға алынады.
Жаңа талаптар балалардың құқықтарын қорғау, білім алумен қамтылуын бақылау және мектептегі қудалау жағдайларына әрекет етуді жүйелеуге бағытталған.
Бұйрық 2026 жылғы 21 қарашада күшіне енеді.
Осы күннен бастап білім беру ұйымдары мен жауапты мемлекеттік органдар жаңартылған тәртіпті басшылыққа алады.
