Алматыда 12 жастағы Абылайхан Ержанұлының өліміне қатысты қабылданған шешім марқұмның отбасын ашындырды. Баланы пышақтаған 13 жастағы жасөспірім қылмыстық жауапкершілікке тартылмай, бір жылға арнайы мектеп-интернатқа орналастырылған. Ал оның ата-анасына әкімшілік жаза тағайындалған. Қара жамылған отбасы мұндай шараны жеткіліксіз деп есептеп, қайғылы оқиғаға қатысы бар адамдардың барлығын жауапқа тартуды талап етіп отыр, деп жазады Democrat.kz.
Алматыда маусым айында қаза тапқан 12 жастағы Абылайхан Ержанұлының туыстары баласының өліміне қатысты қабылданған шешіммен келіспейтінін мәлімдеді.
КТК телеарнасының 10 қарашадағы хабарлауынша, баланы пышақтап өлтірген жасөспірім 13 жаста болғандықтан, оған қатысты қылмыстық іс тоқтатылған.
Сот шешімімен ол ерекше режимдегі мамандандырылған мектеп-интернатқа бір жылға орналастырылған. Ал ата-анасына 86 мың теңге айыппұл салынған.
Марқұмның отбасы бұл шешімді болған қайғылы оқиғаның ауырлығына сәйкес келмейді деп есептейді.
Тоғыз емес, 16 пышақ жарақаты
Қайғылы оқиға 2026 жылғы маусымда Алматыдағы әскери қызметкерлер тұратын жатақханада болған.
Алтыншы сыныпты аяқтаған Абылайханды өзінен бір жас үлкен, бұрыннан таныс оқушы сөйлесуге шақырған.
Алайда балалардың кездесуі қайғылы жағдаймен аяқталған. 13 жастағы жасөспірім Абылайханға пышақпен шабуыл жасаған. Алған жарақаттарынан бала көз жұмды.
Бастапқыда Абылайханға тоғыз рет пышақ сұғылғаны хабарланған еді.
Кейін марқұмның туыстары сот-медициналық сараптама нәтижесінде баланың денесінен 16 пышақ жарақаты анықталғанын мәлімдеді.
Абылайханның анасы Замира Бадалованың айтуынша, екі оқушының арасындағы жанжалға екеуіне де ұнаған қыз бала себеп болған.
Анасы бұл шабуылдың кездейсоқ жасалмағанына сенімді. Оның пікірінше, жасөспірім әрекетіне алдын ала дайындалған.
Дегенмен шабуылдың алдын ала жоспарланғаны туралы тұжырым — марқұмның анасының ұстанымы.
«Менің итімді өлтіргендей болып келіп-кетті»
КТК тілшісіне сұхбат берген марқұмның әжесі Сағадат Өсенова қабылданған шешімге ашық наразылық білдірді.
«Менің итімді өлтіргендей болып келіп-кетті. Сонда қалай?! Сонда барлығы, 13 жастағы балалардың барлығы 14-ке толмадық деп, өлтіре береді ме?! Сол бес айдың ішінде мен біліп отырған төрт өлім бар. 13 жастағы бала өлтіріп кетіп жатқан. Біз білмегеніміз қанша?!» – деді ол.
Әженің сөзінше, немересінің өліміне себеп болған жасөспірім төрт ай бойы психиатриялық медициналық мекемеде болған. Кейін Семей қаласындағы арнайы мектеп-интернатқа жіберілген.
Отбасы үшін ең ауыр мәселе — 12 жастағы баланың өмірі қиылғанымен, оған пышақ жұмсаған жасөспірімнің қылмыстық жауапкершілікке тартылмауы.
Неге қылмыстық іс тоқтатылды?
Қазақстан заңнамасына сәйкес, кісі өлтіру сияқты аса ауыр қылмыстар үшін қылмыстық жауапкершілік 14 жастан басталады.
Ал Абылайханның өліміне қатысты іс бойынша жасөспірім оқиға кезінде небәрі 13 жаста болған.
Сондықтан оған қатысты қылмыстық қудалау тоқтатылып, заңнамада көзделген өзге шаралар қолданылған.
Алматы қалалық Полиция департаментінің ресми өкілі Салтанат Әзірбек қылмыстық істің тоқтатылуы жасөспірімнің әрекеті ешқандай салдарсыз қалды дегенді білдірмейтінін түсіндірді.
Оның мәліметінше, сот жасөспірімді ерекше режимдегі арнайы мектеп-интернатқа орналастыру туралы шешім қабылдаған.
Сонымен бірге баланың ата-анасы әкімшілік жауапкершілікке тартылған.
Жасөспірім профилактикалық есепке қойылып, оның мінез-құлқы полицияның тұрақты бақылауында болады.
«Бір жылдың ішінде бала ештеңе түсінбейді»
Абылайханның анасы Замира Бадалова қабылданған шешіммен мүлде келіспейтінін айтты.
Оның пікірінше, бір жыл арнайы мекемеде болу баласының өліміне қатысты жеткілікті шара емес.
Анасы тергеу мен істі қарау барысында жауапсыз қалған сұрақтар көп екенін алға тартқан.
Ол қайғылы оқиғаға қатысы бар барлық адамның жауапкершілігі жеке-жеке қаралуын талап етеді.
Марқұмның жақындары осы мақсатта күресін жалғастыруға ниетті.
Отбасы заңды өзгертуді талап етпек
Абылайханның отбасы қылмыстық жауапкершілікке тартылатын жас мөлшеріне қатысты қолданыстағы заңнаманы да қайта қарау қажет деп есептейді.
КТК телеарнасына пікір білдірген адвокат Арман Шәріпов қылмыстық жауапкершіліктің жас шегін 12 жасқа дейін төмендету туралы ұсыныс айтты.
Оның пікірінше, қазіргі балалар өз әрекеттерінің салдарын түсіне алады, сондықтан аса ауыр қылмыс жасаған жасөспірімдердің жауапкершілігі мәселесі қайта қаралуға тиіс.
Алайда бұл — адвокаттың ұсынысы. Қазақстанда қылмыстық жауапкершілікке тартудың қолданыстағы жас шегі өзгерген жоқ.
Марқұмның отбасы осы мәселеге байланысты заңнамаға өзгеріс енгізу жөнінде өтініш жолдауды жоспарлап отыр.
«Баламыздың өліміне кім жауап береді?»
Абылайхан Ержанұлы небәрі 12 жаста еді.
Ол алтыншы сыныпты аяқтаған, спортпен айналысқан. Отбасындағы тұңғыш бала болған.
Биылғы маусымда болған қайғылы оқиғадан кейін отбасы ұлынан айырылды.
Бес айдан соң баланың жақындары қабылданған шешімге қатысты наразылығын ашық білдіріп отыр.
Қазіргі уақытта 13 жастағы жасөспірім арнайы мектеп-интернатқа орналастырылған, ата-анасына әкімшілік жаза тағайындалған.
Бірақ Абылайханның анасы мен әжесі мұндай шаралармен келіспейді.
Олар істің барлық мән-жайы толық анықталып, қайғылы оқиғаға қатысы бар адамдардың жауапкершілігі қаралғанын қалайды.
Ал қоғам назарын аударған бұл іс кәмелетке толмағандардың аса ауыр әрекеттері үшін жауапкершілік жасы туралы мәселені қайта көтерді.
