«Келешек мектептері» деген атаудың өзі үлкен үміт ұялатады. Жаңа ғимарат, заманауи жабдық, кең сыныптар... Бірақ сол мектептерде білім берудің қандай жүйесі қалыптасып жатыр? Мұғалімдердің кәсіби дамуына кім жауап береді? Әлеуметтік желіде жарияланған жазбада осы сауалдар көтеріліп, мектептер арасында спорттық жарыстар мен түсініксіз жобалар ұйымдастыруға басымдық беріліп жатқаны сыналды. Тіпті кей директорларға мектептің нөміріне байланысты жобалар әзірлеу туралы тапсырма берілгені жөнінде де сөз болды, деп жазады Democrat.kz.
Қазақстанда «Келешек мектептері» жобасына үлкен үміт артылды. Бұл бастама оқушыларға заманауи жағдайда білім беріп, мектептер арасындағы білім сапасының алшақтығын азайтуға бағытталған.
Алайда жаңа ғимарат салу мен жаңа білім беру жүйесін қалыптастыру бір нәрсе емес.
Әлеуметтік желіде жарияланған жазбада осы айырмашылыққа назар аударылған.
«КЕЛЕШЕК МЕКТЕПТЕРІНІҢ» келешегі қандай?» – деген сауал қойған жазба иесі жобаның нақты білім беру бағытын түсіндіруді талап етеді.
«Жалпы біз қайда кетіп бара жатырмыз?»
Жарияланым авторының айтуынша, «Келешек мектептерінің» педагогтері білім беру жүйесінің ортақ мақсаты мен даму бағытын анық түсінуі керек.
«Осы мәселемен жалпы кім айналысады?
Келешек мектептерінің Концепциясы, миссиясы, көздеуімен (видениесі) таныспаймыз ба?
Жалпы біз қайда кетіп бара жатырмыз? Бағытымыз қандай?» – деп сұрайды ол.
Бұл — жай ғана құжаттың атауын білгісі келген адамның сауалы емес.
Әр мектептің қызметі белгілі бір білім беру мақсатына негізделуі керек. Мұғалім қандай нәтижеге ұмтылатынын, оқушыны қандай дағдыларға үйрететінін және сол мақсатқа жету үшін қандай әдістемелік қолдау алатынын білуге тиіс.
Ал жаңа үлгідегі мектептер салынғанымен, олардың педагогикалық ерекшелігі ұстаздарға түсінікті болмаса, ғимараттың жаңалығы білім сапасына өздігінен кепіл бола алмайды.
«Футбол, шахмат... Ал кәсіби дамуымыз ше?»
Жазбадағы келесі сын мектептер арасында ұйымдастырылатын іс-шараларға қатысты.
«Әлде біздің бағыт “Келешек мектептерінің” арасында спорт жарыстарын өткізу ме? Әйтеуір қашан көрсем, футбол, шахмат,т.б.
Ал біздің кәсіби дамуымыз ешкімді толғандырмай ма?» – дейді автор.
Әрине, футбол мен шахмат жарыстарының оқушылар үшін тәрбиелік әрі танымдық маңызы бар. Мектеп өмірі тек сабақпен шектелмеуі керек.
Бірақ жаңа білім беру жобасының табысы мектептер арасында өткізілген жарыстардың санымен ғана өлшенбейді.
Мұғалімнің кәсіби дайындығы, оқыту әдістемесі, оқу нәтижелерін талдау және әр баланың қабілетін дамыту — білім сапасының негізгі мәселелері.
Жазбада көтерілген түйін де осы: спорттық және көпшілік іс-шаралармен қатар, педагогтердің кәсіби дамуына қаншалықты көңіл бөлініп жатыр?
Мектеп нөміріне байланысты жоба әзірлеу туралы тапсырма берілді ме?
Әлеуметтік желідегі жазбаның ең қызықты тұсы — директорларға қатысты айтылған мәлімет.
«Сосын бүгіннен “Келешек мектептері” арасында мектептің нөміріне сай жобамен жарыс басталды ма? Бүгін директорлар мектеп нөміріне сай жобаны көбейтеміз деп дірілдеп жатқан көрінеді. Екі мектептен сондай хабар алып отырмын», – деп жазылған жарияланымда.
Автор екі мектептен осындай ақпарат алғанын жеткізгенімен, нақты қандай тапсырма берілгенін, оны кім бекіткенін және жобаның қандай мақсат көздейтінін түсіндірмеген.
Сондықтан мектеп директорларына ресми түрде осындай міндет жүктелді деп кесіп айтуға болмайды.
Дегенмен бұл мәлімет тексеруді қажет ететін мәселе көтеріп отыр.
Егер мектептерден жаңа жоба әзірлеу талап етілсе, оның білім сапасына қандай қатысы бар? Ол мұғалім мен оқушыға қандай пайда әкеледі? Неліктен жобаның мазмұны мектептің нөмірімен байланыстырылуы керек?
Бұл сұрақтарға жауап болмайынша, мұндай бастаманың қаншалықты пайдалы екенін бағалау қиын.
Жаңа мектепке ескі қағазбастылық көшіп келмей ме?
«Келешек мектептерінің» басты артықшылығы тек заманауи кабинеттер мен жаңа құрал-жабдықтар болмауға тиіс.
Жаңа мектепте мұғалімнің уақытын тиімді пайдалану, әдістемелік қолдау көрсету және оқушының жеке қабілетін дамытуға жағдай жасау да маңызды.
Ал түрлі жарыстар мен жобалар нақты оқу мақсатынан алшақтап, тек есеп үшін ұйымдастырылса, заманауи ғимараттың ішінде бұрынғыдай қағазбастылық пен формализм жалғасуы мүмкін.
Сондықтан жазба авторының мектептердің ортақ миссиясы мен даму бағытын сұрауы орынды.
Мұнда тағы бір мәселе бар: жаңа мектептердің директорлары мен педагогтері енгізіліп жатқан бастамалардың мақсатын анық түсіне ме?
Өйткені мұғалім өзі түсінбеген талапты сапалы орындай алмайды. Ал директор мәні толық ашылмаған тапсырманың нәтижесіне жауап беруге мәжбүр болса, бұл басқару жүйесіндегі түсіндіру жұмысының жеткіліктілігіне қатысты сауал туғызады.
«Келешек мектептерінің» келешегін кім түсіндіреді?
Жазба соңында автор:
«Маған кім түсіндіреді қандай білім кемесіне отырғанымды?» – деп сұраған.
Сондай-ақ Ыбырай Алтынсарин атындағы Ұлттық білім академиясы мен Оқу-ағарту министрлігінің Орта білім беру комитетіне назар аудартқан.
Бұл сұрақтың жауабы тек бір педагогке ғана қажет емес.
Жаңа мектепте жұмыс істейтін әр мұғалім оның қандай мақсатпен құрылғанын, білім беру жүйесінің ерекшелігін және кәсіби дамуына қандай мүмкіндік қарастырылғанын білуге тиіс.
Ал ата-аналар баласының жаңа мектепте бұрынғыдан несімен өзгеше білім алатынын түсінуі керек.
«Келешек мектептері» туралы қоғамдық әңгіме тек салынған ғимараттардың санымен шектелмеуі қажет.
Ең маңыздысы — сол ғимараттардың ішінде қандай білім беріліп жатқаны.
Өйткені мектептің келешегін оның атауы да, жаңа қабырғасы да, өткізген жарыстары да жалғыз өзі анықтамайды.
Оны мұғалімнің кәсіби деңгейі мен шәкіртінің алған білімі айқындайды.