Алматыдағы №63 жалпы білім беретін мектептің педагогтері атынан әлеуметтік желіде жарияланған шағым жұрттың назарын аударды. Жазбада мектеп басшылығы тарапынан психологиялық қысым көрсетілетіні, мұғалімдердің өз қалтасынан қаржы жұмсауға мәжбүр болатыны және еңбекке ақы төлеуде түсініксіз жағдайлар бар екені айтылған. Шағым авторлары жауапты органдардан мектептегі жағдайды тексеруді талап етіп отыр, деп жазады Democrat.kz.
Мұғалім шәкіртке білім беруі керек пе, әлде өз ақшасына мектеп жөндеп, әкімшіліктің тапсырмасын орындауы керек пе?
Алматыдағы №63 мектеп педагогтері атынан Threads әлеуметтік желісінде жарияланған жазба осы сұрақты қайта көтерді.
Шағым авторы мектеп директоры Жанат Рахымжанқызының атына қатысты бірқатар ауыр айыптау келтіреді. Оның сөзінше, білім ордасында ұжымдық түсініспеушілік, педагогтер арасындағы алауыздық және психологиялық қысым бар.
«Соңғы уақытта мектеп директоры Жанат Рахымжанқызы тарапынан педагогтерге психологиялық қысым көрсетілуде. Ұжым ішінде түсініспеушілік туындатып, мұғалімдерді бір-біріне қарсы қоятын және ұжымның моральдық-психологиялық ахуалына кері әсер ететін жағдайлар орын алуда», – делінген жазбада.
Алайда ең алаңдатарлығы – мұғалімдердің өз қаражатын жұмсауға мәжбүр болатыны туралы мәлімдеме.
Шағымда сынып жетекшілері кабинеттерді жөндеу мен мектепке қажетті заттарды сатып алуға өз ақшасын жұмсайтыны, ал педагогтерге негізгі еңбек міндеттеріне қатысы жоқ жұмыстар тапсырылатыны айтылған.
Бұл мәлімдемелер расталса, мәселе қарапайым әкімшілік келіспеушіліктен әлдеқайда күрделі сипат алуы мүмкін.
Өйткені Қазақстанның «Педагог мәртебесі туралы» заңының 6-бабында мұғалімді кәсіби міндетіне қатысы жоқ жұмысқа тартуға, заңнамада көзделмеген есептілікті талап етуге және тауарлар мен қызметтерді сатып алу міндетін жүктеуге тыйым салынған.
Шағым авторлары бұдан бөлек бастауыш сынып мұғалімдерінің нақты өткізетін сабақ сағаттары мен ақы төленетін сағаттарының арасында айырмашылық бар екенін мәлімдейді.
Бұл дерек те мұқият тексеруді қажет етеді. Егер педагогтің нақты атқарған жұмысы мен жалақы есебі сәйкес келмесе, оған қандай негізде ақы төленгені анықталуға тиіс.
Жазбада мектеп бухгалтериясының жұмысына да күмән келтірілген.
«Еңбекақы мектеп бухгалтериясынан дұрыс бөлінбейді, әр кезде әртүрлі есептер жүргізіледі; штатқа сәйкес педагогтар мен техникалық қызметкерлер жалған тіркелген, факт бойынша олар қызметте жоқ», – деп мәлімдейді шағым иесі.
Бұл – құқықтық тұрғыдан елеулі айыптау. Алайда жарияланған жазбада оны растайтын бухгалтерлік құжаттар, кадрлық деректер немесе тексеру қорытындысы ұсынылмаған. Сондықтан аталған мәліметтер әзірге шағым авторының мәлімдемесі ретінде қарастырылуға тиіс.
Жазбада №63 мектеп ұжымы атынан директордың басшылық қызметіне қарсылық білдірілген.
Әлеуметтік желідегі пікірлер екіге жарылды. Бірқатар қолданушы мектептегі жағдайды тексеру қажеттігін айтса, енді біреулері шағымның астарында ұжым ішіндегі келіспеушілік болуы мүмкін екенін алға тартқан.
«Білім беру ортасында сыбайлас жемқорлыққа, әділетсіздікке, алауызшылыққа немесе қызметтік өкілеттікті теріс пайдалануға орын болмауы тиіс. Әділеттілік жоқ жерде мұғалім қандай психологиялық тұрғыда дәріс береді?» – деп жазды пікір білдірушілердің бірі.
Ал басқа қолданушы педагогтердің өзара тартысына сын айтты:
«Неге балаға қатысты мәселе айтылмайды, жеке бастарыңызды ойлап өліп бара жатырсыздар?»
Бұл пікір мектептегі кез келген жанжалдың ең алдымен оқушылардың мүддесі тұрғысынан қаралуы қажеттігін еске салады.
Шынында, мәселенің екі жағы бар. Біріншісі – мұғалімдердің еңбек құқығы, қаржылық міндеттемелері және ұжымдағы психологиялық ахуал. Екіншісі – осындай даудың балалардың білім сапасы мен мектептегі ортаға ықпалы.
Егер педагог жұмыс орнында тұрақты қысым сезінсе, артық міндеттерге уақыт жұмсаса немесе еңбекақысының дұрыс есептелетініне күмәнданса, оның кәсіби қызметіне де әсер етуі ықтимал.
Ал мұндай жағдайдың алдын алу – мектеп басшылығы мен білім басқармасының тікелей жауапкершілігіндегі мәселе.
Осыған байланысты Алматы қаласының білім басқармасы мен құзырлы бақылаушы органдар бірнеше сұраққа жауап беруге тиіс.
№63 мектепте педагогтердің жеке қаражаты есебінен жөндеу жүргізу немесе мектепке қажетті заттарды сатып алу тәжірибесі бар ма? Мұғалімдердің нақты жұмыс сағаттары мен жалақы есептері сәйкес келе ме? Штат кестесінде көрсетілген қызметкерлердің барлығы іс жүзінде еңбек етіп жүр ме? Ұжымдағы психологиялық ахуалға қатысты шағымдар бұрын түскен бе?
Ең бастысы, тексеру жүргізілген жағдайда шағым білдірген педагогтердің қысымға ұшырамауына кепілдік берілуі қажет.
Мектеп – біреудің жеке меншігі де, мұғалімдер басшылықтың кез келген тапсырмасын орындауға міндетті жұмыс күші де емес. Бұл – балаларға білім беретін мемлекеттік мекеме.
Сондықтан оның қызметіндегі әрбір қаржы, кадр және еңбек қатынасы ашық әрі заңды болуға тиіс.
Әлеуметтік желіде жарияланған мәлімдемелердің қаншалықты шындыққа сәйкес келетіні әзірге анықталған жоқ. Мектеп директоры Жанат Рахымжанқызы мен Алматы қаласы білім басқармасының осы айыптауларға қатысты ресми ұстанымы да ұсынылған материалдарда жоқ.
Дегенмен мәселені жауапсыз қалдыруға болмайды.
Өйткені мұғалімнің құқығы қорғалмаған жерде сапалы білім беру туралы сөз қозғаудың өзі қиын.
Алматы қаласының білім басқармасы бұл жағдайға ресми түсініктеме беріп, жарияланған шағымдағы әрбір нақты айыптауды бейтарап тексеруі қажет.
