Әлеуметтік желіде анасының жұмыстан босауын күтіп, мектептің ішінде тамақтанып, парта үстінде ұйықтап қалған кішкентай қыздың видеосы жарияланды. Бұл көрініс мұғалімдердің отбасына уақыт бөле алмайтын ауыр тіршілігін қайта еске салды. Пікір білдірген ұстаздардың бірі баласын өзге қалаға жіберуге мәжбүр болғанын айтса, енді бірі өз баласының қалай өскенін байқамай қалғанына өкінетінін жеткізді, деп жазады Democrat.kz.
Threads әлеуметтік желісінде мұғалімнің кішкентай қызы туралы жарияланған бейнежазба көпшілікті толғандырды.
Видеода анасының жұмыстан шығуын күткен бүлдіршіннің мектеп ішінде тамақтанып, кейін партаға басын қойып ұйықтап қалған сәті көрсетілген.
Бұл көріністі бөліскен желі қолданушысы мұғалім болу туралы бұрынғы шешімін қайта қарағанын жазған.
«НЕГІЗІ МҰҒАЛІММІН
Бірақ Мына видеоны көріп мұғалім болмауға шешім қабылдадым
Бала шағам болмағандықтан жастықтың буымен жарайды тұрақты жұмыс ешнәрсе етпес деуші едім.
Бірақ мына видео мені қатты ойландырды
Мұғалім болмаңыздар‼️
Бәрібір тыныштық,абырой,денсаулық,жеткілікті ақша да өз балаларыңызбен көңіл бөлуге уақыт та жетпейді», – деп жазған ол.
Автор бейнежазбаны рұқсатсыз пайдаланғаны үшін оның иесінен кешірім сұраған.
Кішкентай қыздың парта үстінде ұйықтап қалғаны — бір сәттік көрініс. Оның анасы күн сайын осылай кеш шығатыны немесе бала үнемі мектепте қалатыны туралы нақты мәлімет жоқ.
Дегенмен бұл видеоның астына жазылған пікірлер мұғалім отбасыларындағы көптен қордаланған мәселені ашып берді.
«Өз баламның қалай өскенін байқамай қалдым»
Жарияланым астында ондаған педагог өз өмірінен мысал келтірген.
Бір мұғалім баласы бес жарым жасқа толғанша оған жеткілікті уақыт бөле алмағанын өкінішпен еске алған.
«Бар уақытым,күш жігерім сыныбыма кетіп,өз балам қалып қойған.Тілі әрең дегенде 5,5 жасында шықты.Осылай менімен 2 жасынан бірге жүретін, не ата әжесінің қасында. Мен то жұмыста, то оқуда. Түнеуге ғана келетінмін. Жұрттың баласын ойлаймын деп, қанша нерв талшықтарым өлді. 3-ші жылы ғана есімді жидым ба, ұлдарым тағы бір бұзақылық жасағанда, жылап жібергем едім: сендерді қараймын деп өз балам жүр тілі шықпай, не оған уақыт бөле алмайын деп. Оларда мені аяп жылағанбыз. Бірақ тентектік жасай беретін», – деп жазған педагог.
Бұл — баласының дамуындағы қиындықтарды өз жұмысбастылығымен байланыстырып отырған ананың жеке тәжірибесі. Баланың сөйлеуінің кешеуілдеуіне нақты не себеп болғаны белгісіз.
Алайда мұғалімнің өз баласына уақыт бөле алмағанына өкінуі көпшілікке әсер етті.
Тағы бір педагог:
«Өз балаларымыздың сабағын қарауға уақытымыз болмады, 40 жыл өміріміз стресспен,жұмысбастылықпен, зарплатамыз аз болып ақша жеткізе алмаумен өтті. Өкінішті», – деп жазған.
Бұл пікірлерде ортақ бір өкініш бар: мұғалім өзгенің баласына білім беруге бар уақытын арнап, өз баласының балалық шағынан шет қалып қойғандай сезінеді.
«Балама бір жыл әкесі қарады»
Пікір білдірген тағы бір мұғалім жұмыс жағдайына байланысты баласын бір жыл бойы әкесінің қарауына қалдырғанын баяндаған.
Оның айтуынша, жаңа қоныстан мектепке қатынау қиын болғандықтан, баласын әкесіне берген. Сол жылы баласын сағынып, жиі жылағанын жасырмаған.
«Мен баламды бір жыл әкесіне бергенмін осы жұмыс үшін.Себебі,жаңа мкр пәтер алдым,мектеп алыс,не автобус жоқ,екеуміз екі ауысымдамыз.Мектеп басшысына кіріп жағдайымды айтып едім,өз проблемаңызды өзің шеш деді», – деп жазған ол.
Бұл оқиғадағы ең ауыр мәселе тек ананың баласынан жырақта қалуы емес.
Мұғалімнің айтуынша, ол жағдайын мектеп басшылығына түсіндіргенімен, қолдау көрмеген.
Педагогтің отбасылық жағдайын ескеру әрдайым мүмкін бола бермеуі ықтимал. Бірақ жұмыс кестесін ұйымдастыруда қызметкердің отбасылық міндеттеріне қаншалықты көңіл бөлінетіні де маңызды.
«Жұмысты үйге әкелмейтін мамандыққа ауысқым келеді»
Кейбір педагогтер мәселенің түп-төркінін мұғалімнің жұмыс күні сабақпен аяқталмайтынынан көреді.
«Ащы болсада шындық,бірнеше жыл стажым бар, бірақ кей кезде осы мамандықтан қашып,бизнеспен болғым келіп жүр,бала емес,қағаз шаршатады,таңертеңнен кешке дейін компьютер,басқа мамандық жұмысын үйіне әкелмейді,рахаттанып шаруасын жасайды,біз болсақ, қолымызда телефон,одан қалса компьютер,дәптер тексеру,платформа толтыру жетеді жұмыс», – деп жазған мұғалім.
Тағы бір оқырман:
«Мен де балам болған соң кеттім. Алла Тағала өзі жол көрсетеді екен ғой. Шүкір, жұмысым бар. Баламды уақытылы алып кете аламын. Үйге қағаз алып келіп, миым ашып отырмаймын», – деп өзінің шешімімен бөліскен.
Ал тағы бір пікір иесі мектептегі еңбек жағдайынан қажыған мұғалімдердің басқа кәсіпке ауысуы мүмкін екенін айтқан.
Бұл пікірлерден мұғалімдердің бәрі бірдей мамандығын тастағысы келеді деген қорытынды шығаруға болмайды. Бірақ кейбір педагогтердің жұмыс пен отбасылық өмір арасындағы тепе-теңдікті сақтауда қиналатыны анық байқалады.
Мұғалімнің өз баласына кім уақыт бөледі?
Бұл оқиғада назар аударатын ең маңызды мәселе — мұғалімнің еңбегі мен оның отбасылық өмірінің арасындағы қайшылық.
Қоғам педагогтен әр оқушыға жеке көңіл бөлуді, үлгерімі төмен балалармен қосымша жұмыс істеуді, ата-аналармен үнемі байланыста болуды, білім сапасын жақсартуды талап етеді.
Мектеп әкімшілігі сабақ жоспарын, есепті, құжатты және түрлі тапсырмалардың уақытылы орындалуын күтеді.
Ал мұғалімнің өз баласы ше?
Оның да анасымен бірге кешкі ас ішкісі, ойнағысы, әңгімелескісі келуі мүмкін. Анасының жұмыстан қашан шығатынын күтпей, өз үйінде тыныш ұйықтағысы келетін шығар.
Бірақ мұғалімнің жұмысынан кейін де жалғасатын кәсіби міндеттері отбасыға бөлетін уақытын шектеуі ықтимал.
Әрине, бұл қиындық тек педагогтерге тән емес. Басқа мамандық иелері де жұмыс пен бала тәрбиесін қатар алып жүруде қиналады.
Дегенмен мұғалімнің жағдайында ерекше қайшылық бар: оның кәсіби міндеті — балалардың дамуына ықпал ету. Ал сол міндетті атқару барысында өз баласына жеткілікті көңіл бөле алмай қалуы мүмкін.
Сондықтан мәселені тек мұғалімнің мамандық таңдауымен немесе жеке төзімділігімен байланыстыру жеткіліксіз.
Педагогтің жұмыс уақыты қалай ұйымдастырылған? Сабақтан кейінгі міндеттері қаншалықты негізді? Құжат толтыруға жұмсалатын уақыт қысқарып жатыр ма? Баласы кішкентай қызметкерлердің отбасылық жағдайы ескеріле ме?
Осындай сұрақтар білім саласындағы еңбек жағдайын бағалағанда да назарда болуы керек.
Өзгенің баласын тәрбиелеген ананың өз балалығы жоққа шықпауға тиіс
Желіде тараған видеода үлкен мәлімдеме де, ресми шағым да жоқ.
Бар болғаны — анасын күтіп шаршаған кішкентай қыз.
Бірақ дәл осы көрініс мұғалімдердің ондаған пікіріне арқау болды. Бірі баласының балалық шағын өткізіп алғанына өкінсе, енді бірі жұмыс үшін отбасынан жырақта жүргенін айтты. Кейбірі мамандығын тастап кеткенін, ал басқалары әлі де сол шешімге келе алмай жүргенін жеткізді.
Мұғалім мамандығының қадірі оның өз өмірінен бас тартуымен өлшенбеуге тиіс.
Өйткені ұстаздың да баласы бар. Ол баланың да анасының мейіріміне, назарына және уақытына құқығы бар.
Ал мектептің ең маңызды міндеттерінің бірі — балаларға қамқорлық көрсететін педагогтің өз отбасына да уақыт таба алатын еңбек жағдайын қалыптастыру.
Әйтпесе өзгенің баласына болашақ сыйлауға тырысқан мұғалім өз баласының бүгінгі күнін өткізіп алуы мүмкін.
