Алматыдағы беделді гимназиялардың бірінде іс жүзінде оқымайтын балалардың атына мемлекеттік қаржы бөлінуі мүмкін деген ақпарат әлеуметтік желіде тарады. Жазба авторының айтуынша, мектепте тіркелген алты-жеті оқушыны ешкім көрмеген, ал олардың құжаттары жалған болуы мүмкін. Тіпті осы балалардың атына бөлінген қаржының жымқырылғаны туралы мәлімдеме жасалды, деп жазады Democrat.kz.
Threads әлеуметтік желісінде Алматыдағы элиталық гимназиялардың біріне қатысты ауыр айыптау жарияланды.
Жазба авторының айтуынша, оның танысы баласын айына 300 мың теңге төлеп оқытатын гимназияға орналастырған. Алайда біраз уақыттан кейін сыныптағы оқушылар санына қатысты күмәнді жағдайды байқаған.
Сынып тізімінде 25 бала көрсетілгенімен, ата-аналар чатында 21 адам ғана болған. Ал мектептегі жиналыстар мен мерекелік шараларға үнемі 18–19 оқушы қатысқан.
«Сұраған кезде мұғалім олардың жеке оқитынын, ауырып жатқанын, жолда жүргенін айтқан», – деген мазмұнда мәлімет келтіреді автор.
Кейін өзге ата-аналардан сұрастырғанда да ешкім әлгі балаларды көрмегені белгілі болғанын жазады.
«Жоқ балалардың атына мемлекеттен ақша алған»
Жазбадағы ең ауыр айыптау осы тұстан басталады.
Автордың мәлімдеуінше, гимназия дарынды балаларды оқыту үшін мемлекеттен гранттық қаржы алады. Оның сөзінше, бір балаға жылына шамамен 2 миллион теңге бөлінеді.
«Моя знакомая платит 300 тысяч, а место ее сына по бумагам занято ребенком которого нет», – деп жазған ол.
Автордың айтуынша, ата-аналардың бірі білім басқармасына шағым түсірген. Кейін тексерушілер алты баланың жеке ісін сұратқанда, түпнұсқа құжаттар көрсетілмей, тек туу туралы куәліктердің көшірмелері ұсынылған.
Жазбада бұл көшірмелердің жалған болып шыққаны, ал осындай тәсіл екі жыл бойы қолданылғаны да айтылады.
Автор мемлекеттен бөлінген қаржы мектеп басшылығы мен есепшіге кеткенін мәлімдеген.
Алайда мұның бәрі әзірге әлеуметтік желіде айтылған айыптаулар ғана. Нақты гимназияның атауы, тексеру актісі, қаржы аударымдары мен қылмыстық іс туралы расталған мәлімет ұсынылмаған.
Бір оқушыға мемлекеттен шынымен 2 миллион теңге төлене ме?
Қазақстанда білім беру ұйымдарын мемлекеттік тапсырыс және жан басына қаржыландыру тетіктері арқылы қаржыландыру қарастырылған.
Сонымен қатар дарынды балаларға арналған арнайы гранттар да бар. Мысалы, Назарбаев Зияткерлік мектептерінде оқуға арналған «Өркен» грантының 2025 жылы бекітілген мөлшері жатақханасыз жылына 2 миллион 190 мың 80 теңге болған.
Бірақ бұл сома Алматыдағы кез келген жекеменшік гимназияға автоматты түрде төленеді дегенді білдірмейді. Әр білім беру бағдарламасының қаржыландыру тәртібі бөлек.
"Әділет" АҚЖ+2
Сондықтан жазба авторы айтқан гимназияның қандай бағдарлама бойынша мемлекеттік қаржы алғанын анықтау қажет.
Егер оқушылардың аты жалған тіркеліп, олардың оқуына бюджеттен ақша бөлінгені расталса, бұл тек мектеп ішіндегі тәртіп бұзушылық емес, мемлекет қаржысының жұмсалу заңдылығына қатысты күрделі мәселеге айналады.
Ал білім басқармасы қайда қараған?
Жарияланым астында пікірталас та туған.
Кейбір оқырмандар гимназияның атауын жариялауды талап етсе, енді бірі алты-жеті баланың болмағанын дәлелдейтін құжаттардың қайда екенін сұраған.
Басқа пікірлерде нақты айғақсыз мектеп басшылығын қылмыс жасады деп айыптауға болмайтыны айтылған.
Бұл уәждің де негізі бар. Өйткені оқушының сыныпта көрінбеуі немесе ата-анасының ортақ чатқа қосылмауы оның жалған тіркелгенін дәлелдемейді.
Бірақ егер ресми тізімде тұрған балалардың жеке істері қолдан жасалса және солардың атына мемлекеттік қаржы аударылса, жауапты органдар оның қалай жүзеге асқанын анықтауға тиіс.
Мұндай жағдайда тек гимназия әкімшілігінің емес, оқушылар контингентін тіркеген және мемлекеттік тапсырыстың орындалуын бақылаған мекемелердің де әрекетіне құқықтық баға беру қажеттігі туындайды.
Әзірге Алматы қалалық білім басқармасының осы нақты мәлімдемеге қатысты тексеру жүргізгені жөнінде ресми растау жоқ.
Ал әлеуметтік желіде көтерілген сұрақ өте маңызды: егер мектептің есебінде оқушы бар болып, іс жүзінде ол оқымаса, оның атына бөлінген ақшаның қайда кеткенін кім тексереді?
Өйткені мемлекет қаржысы қағаздағы оқушыға емес, шын мәнінде білім алып жүрген балаға жұмсалуға тиіс.
